80 năm ngày Lưu trữ Việt Nam: Gìn giữ ký ức dân tộc, xây dựng "bộ nhớ của quốc gia"

Lễ kỷ niệm không chỉ là dịp ôn lại truyền thống mà còn khẳng định rõ vị thế của Lưu trữ Việt Nam trong tiến trình xây dựng và bảo vệ tổ quốc - một lĩnh vực thầm lặng nhưng giữ vai trò nền tảng đối với quản trị quốc gia hiện đại.

Phát biểu tại buổi lễ, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Cao Huy nhấn mạnh, ngay từ những ngày đầu lập nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ban hành Thông đạt số 01C-VP vào ngày 03/01/1946, điều này đã thể hiện tầm nhìn chiến lược của Người về giá trị đặc biệt của tài liệu lưu trữ cũng như công tác văn thư, lưu trữ đối với sự nghiệp cách mạng của dân tộc ta.

Trải qua 80 năm, tư tưởng ấy vẫn vẹn nguyên giá trị. Tài liệu lưu trữ không chỉ là ký ức của dân tộc, mà còn là nguồn thông tin đặc biệt quan trọng phục vụ lãnh đạo, quản lý, hoạch định chính sách, bảo vệ chủ quyền quốc gia, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, nghiên cứu khoa học, giáo dục truyền thống và phát triển kinh tế - xã hội. Bằng sự bền bỉ, tận tụy của nhiều thế hệ cán bộ lưu trữ từ Trung ương đến địa phương, các khối Di sản tư liệu, Bảo vật quốc gia và tài liệu lưu trữ quý giá của dân tộc đã được gìn giữ và phát huy hiệu quả, tạo dấu ấn tốt đẹp trong công chúng và được Đảng, Nhà nước ghi nhận, đánh giá cao. Những thành quả đó là minh chứng sinh động cho sự phát triển đúng hướng của Lưu trữ Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng và Nhà nước.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, hơn bao giờ hết, ngành Lưu trữ cần phát huy cao độ tinh thần đoàn kết, đổi mới mạnh mẽ tư duy, không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn, chủ động ứng dụng khoa học - công nghệ, song, mỗi cán bộ đều phải luôn giữ vững và lan tỏa những giá trị cốt lõi của nghề: Chuẩn xác trong nghiệp vụ, Trung thực với lịch sử, Trách nhiệm với Nhà nước và Phụng sự Nhân dân. Dù ở bất kỳ vị trí công tác nào, mỗi cán bộ lưu trữ cần nhận thức sâu sắc rằng: Từng trang tài liệu được gìn giữ, từng dữ liệu được bảo vệ hôm nay chính là nền tảng phục vụ hiệu quả hoạt động của Nhà nước, bảo đảm quyền lợi chính đáng của nhân dân và đóng góp trực tiếp cho sự phát triển bền vững của xã hội.

Để tiếp tục thể hiện vai trò của Lưu trữ Việt Nam trong công cuộc xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước, Thứ trưởng Cao Huy mong muốn, Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước và Cục Lưu trữ của Đảng tiếp tục phối hợp chặt chẽ trong nghiên cứu, tham mưu cho các cơ quan có thẩm quyền ban hành các quy định pháp luật, hướng dẫn nghiệp vụ bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong toàn hệ thống từ trung ương đến địa phương.

Cùng với đó, Hội Văn thư - Lưu trữ Việt Nam cần tiếp tục phát huy vai trò là "cánh tay nối dài" của cơ quan quản lý nhà nước, đồng thời, làm tốt vai trò kết nối các thế hệ cán bộ trong ngành, lan tỏa mạnh mẽ đạo đức nghề nghiệp, tinh thần trách nhiệm và giá trị phụng sự, góp phần gìn giữ bản sắc và uy tín của nghề lưu trữ trong xã hội.

Song song với đó, cần đặc biệt coi trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực lưu trữ, cả về kiến thức, kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ, đạo đức nghề nghiệp và năng lực thích ứng với môi trường số. Đồng thời, Thứ trưởng đề nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục nâng cao trách nhiệm, chủ động đồng hành, tổ chức thực hiện nghiêm túc, đồng bộ và hiệu quả công tác văn thư, lưu trữ; coi đây là nhiệm vụ nền tảng, xuyên suốt, gắn chặt với quản lý nhà nước, cải cách hành chính, chuyển đổi số và bảo đảm quyền lợi chính đáng của Nhân dân.

"Tôi tin tưởng rằng, với truyền thống 80 năm vẻ vang, với trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần phụng sự đã được hun đúc qua nhiều thế hệ, Lưu trữ Việt Nam sẽ tiếp tục khẳng định vai trò không thể thay thế, góp phần xây dựng "bộ nhớ của quốc gia" - "đúng, đủ, sạch, sống", phục vụ hiệu quả cho Nhà nước, cho Nhân dân và cho sự phát triển bền vững của đất nước" – Thứ trưởng Cao Huy khẳng định.

Chia sẻ tại buổi lễ, Cục trưởng Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà nước Đặng Thanh Tùng, trong suốt nhiều thập kỷ, những tài liệu lưu trữ quý giá được gìn giữ đến hôm nay là kết quả của sự tiếp nối, tận tụy của nhiều thế hệ những người làm lưu trữ. Từ sự âm thầm đó, tài liệu lưu trữ đã và đang phục vụ thiết thực cho việc khẳng định chủ quyền quốc gia; hoạch định đường lối, chính sách; bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân; nghiên cứu khoa học, giáo dục truyền thống và hội nhập quốc tế, trở thành một phần không thể thiếu trong thành tựu chung của đất nước.

Đặc biệt, trong giai đoạn đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, cùng với quá trình tinh gọn bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác lưu trữ tiếp tục khẳng định vai trò nền tảng trong việc bảo đảm tính liên tục của quản lý nhà nước, giữ vững kỷ cương hành chính, không để gián đoạn thông tin, hồ sơ và dữ liệu.

Cũng theo ông Đặng Thanh Tùng, Lưu trữ Việt Nam ngày càng khẳng định vị thế trên trường quốc tế, là thành viên tích cực của nhiều tổ chức khu vực và thế giới, chủ động hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm, đóng góp tiếng nói chuyên môn, qua đó nâng cao uy tín và trách nhiệm của Việt Nam trong việc gìn giữ ký ức chung của nhân loại.

Một kết quả có ý nghĩa sâu sắc là vị thế nghề nghiệp của người làm lưu trữ ngày càng được khẳng định. Đảng và Nhà nước đã dành sự quan tâm thiết thực tới đội ngũ cán bộ làm công tác lưu trữ thông qua việc từng bước hoàn thiện chính sách, chế độ đãi ngộ, điều kiện làm việc và môi trường hành nghề, tạo nền tảng để người làm nghề yên tâm công tác, gắn bó lâu dài. Từ một lĩnh vực thầm lặng phía sau hồ sơ, sổ sách, công tác lưu trữ ngày nay đã từng bước trở thành một nghề nghiệp có tính chuyên môn cao, có chuẩn mực nghề nghiệp, có vị thế xã hội và có khả năng bảo đảm sinh kế ổn định cho những người tận tâm theo đuổi../.