Thành phố Cần Thơ họp Ban Chỉ đạo chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định

Sáng 16/01, Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ Trần Chí Hùng chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) thành phố nhằm bàn giải pháp xử lý dứt điểm tình trạng tàu không đủ điều kiện hoạt động; hoàn tất lắp đặt và thay thế thiết bị giám sát hành trình (VMS) và chuẩn bị nội dung đón Đoàn thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC).

Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Chí Hùng chỉ đạo hội nghị.

Tại cuộc họp, ông Trần Chí Hùng nhận định, hiện có tình trạng một số tàu sử dụng thiết bị giám sát hành trình (VMS) của các doanh nghiệp thuê vệ tinh nước ngoài, gây nguy cơ mất an toàn an ninh thông tin. Do đó, trong thời gian tới, việc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình, sử dụng ứng dụng nhật ký điện tử và sóng vệ tinh sẽ ưu tiên sử dụng của Viettel.

“Đây cũng chính là đơn vị duy nhất được Thủ tướng Chính phủ lựa chọn chính thức quản lý phủ sóng và cung cấp thiết bị giám sát hành trình tàu cá. Đối với các thiết bị cần thay thế cũng chuyển sang lắp đặt thiết bị của Viettel để đảm bảo tính thống nhất và an toàn theo chỉ đạo của Chính phủ”, lãnh đạo thành phố nhấn mạnh.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Cần Thơ đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Khoa học và Công nghệ đề xuất Viettel cần sớm ký kết văn bản hợp tác chính thức và báo cáo UBND thành phố thống nhất phối hợp với Viettel để cung cấp và thay thế thiết bị VMS cho các tàu cá với mức giá không quá 15 triệu đồng/thiết bị và cho phép chủ tàu cá trả góp trong vòng 36 tháng. Đồng thời, ưu tiên thay thế thiết bị giám sát hành trình của nhà mạng VNPT (đã cắt sóng vệ tinh) sang nhà mạng Viettel ngay trong quý I/2026, đặc biệt là trước Tết Nguyên đán khi tàu cá tập trung về bờ.

Cho rằng, việc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình và sử dụng nhật ký điện tử không giới hạn loại tàu, lãnh đạo thành phố khuyến khích hoặc bắt buộc lắp đặt thiết bị đối với cả các tàu dưới 15 mét nếu thấy có nguy cơ hoặc người dân có nhu cầu.

Ngoài việc yêu cầu thành viên Ban chỉ đạo thời gian tới siết chặt theo dõi, giám sát, làm sạch dữ liệu thông tin tàu cá (truy xuất nguồn gốc, hành trình VMS,…), Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Chí Hùng cũng đề nghị xem xét chuyển từ giám sát thụ động sang giám sát tự động để cảnh báo sớm các nguy cơ vi phạm. Đẩy nhanh việc áp dụng phần mềm nhật ký điện tử do Viettel cung cấp để thay thế việc ghi chép sổ sách thủ công; tích hợp việc khai báo tàu ra/vào cảng trực tiếp lên phần mềm nhật ký điện tử. Nhật ký điện tử phải gắn liền với việc khai báo ra/vào cảng để đảm bảo số liệu trùng khớp về thời gian, địa điểm và sản lượng khai thác.

Sở Khoa học và Công nghệ nghiên cứu nâng cấp thiết bị truy xuất, hướng tới xây dựng phần mềm liên thông từ thiết bị VMS, nhật ký điện tử đến hồ sơ doanh nghiệp (ECDT). Hệ thống cho phép kiểm tra nguồn gốc nguyên liệu (từ lúc tàu xuất bến đến khi doanh nghiệp mua bán và xuất khẩu) phải hiển thị rõ ràng thông tin truy xuất nguồn gốc để đảm bảo tính minh bạch, tránh các cảnh báo "thẻ vàng, thẻ đỏ". Đồng thời, tăng cường kiểm tra đột xuất các doanh nghiệp về nguồn nhập đầu vào và đầu ra để đảm bảo tính xác thực.

“Khi xảy ra sự cố mất kết nối hoặc trục trặc định vị, cán bộ trực phải chủ động liên hệ ngay với nhà mạng hoặc chủ tàu để làm rõ nguyên nhân (do mất sóng hay các yếu tố khác). Xử lý nghiêm các trường hợp thiếu trách nhiệm trong ca trực; quy trách nhiệm cụ thể cho từng cán bộ trực VMS”, ông Trần Chí Hùng quán triệt.

Đối với 40 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, lãnh đạo thành phố đề nghị xử lý dứt điểm và giao trách nhiệm cụ thể cho cấp xã, phường, ấp, khu vực và công an xã trong việc quản lý 40 tàu cá này và 12 tàu có nguy cơ cao vi phạm. Xác định rõ các trường hợp tàu đã hư hỏng, mục nát hoặc bị đắm để thực hiện thủ tục xóa đăng ký, giải bản ngay lập tức. Tránh tình trạng tàu đã không còn tồn tại nhưng dữ liệu vẫn còn trên hệ thống, dẫn đến nguy cơ bị lợi dụng số hiệu lắp sang tàu khác phục vụ cho các hoạt động vi phạm tại nước ngoài.

Để chuẩn bị đón Đoàn thanh tra của EC sang kiểm tra, ông Trần Chí Hùng giao Sở Nông nghiệp và Môi trường làm đầu mối, phối hợp với các đơn vị chuẩn bị kỹ lưỡng 12 nội dung/thủ tục phục vụ đoàn thanh tra.

Theo báo cáo từ Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Cần Thơ, địa phương hiện có tổng số 785 tàu cá, tổng công suất 207.390 CV; trong đó, có 341 chiếc từ 15 mét trở lên, công suất 183.800 CV.

Trong tổng số 785 tàu cá có 453 tàu thuộc diện phải đăng kiểm (tàu có chiều dài lớn nhất từ 12 mét trở lên). Qua kiểm tra trên hệ thống cơ sở dữ liệu Vnfishbase có 177 tàu cá hết hạn đăng kiểm, hiện nay các tàu cá hết hạn đăng kiểm đã vào bờ kết thúc các chuyến biển trong năm 2025, chuẩn bị cho chuyến biển đầu năm 2026; trong đó, có 137 tàu cá vừa hết hạn đăng kiểm trong tháng 1/2026, 40 tàu cá hết hạn đăng kiểm nhiều năm.

Theo bà Quách Thị Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Cần Thơ, đối với 137 tàu cá hết hạn đăng kiểm, Sở này đã chỉ đạo Chi cục Thủy sản và Kiểm ngư lập danh sách và hỗ trợ ngư dân mời các cơ sở đăng kiểm thực hiện kiểm tra, gia hạn đăng kiểm đảm bảo hoàn thành trước khi nghỉ tết âm lịch (14/2/2026).

Tin, ảnh: Hiền Trần