Thầy cô mang tết về trường

Mở không gian trải nghiệm

Những cơn gió đông kéo theo cái lạnh “cắt da thịt” phủ kín khắp các bản vùng cao. Trong phòng học tại Trường Mầm non Trung Thu, xã Sính Phình, cô giáo Nguyễn Thị Son vẫn say sưa trang hoàng góc trải nghiệm chợ tết quê. Với kinh nghiệm sau nhiều năm giảng dạy ở vùng khó, đây là một trong những “bí kíp” được cô Son duy trì để giữ chân học trò mỗi dịp tết cận kề.

Cô tâm sự: “Chỉ vài năm trước, cứ mỗi dịp giáp tết học sinh nháo nhác nghỉ ở nhà. Để tổ chức hoạt động giảng dạy theo quy định, chúng tôi lại ngược xuôi đến từng nhà gọi, chở các em ra lớp. Nhưng giờ không còn cảnh ấy nữa. Bọn trẻ háo hức, thích thú hơn khi đến lớp với những góc học tập, góc trải nghiệm mới mẻ”.

Nói rồi cô Son đi từng góc lớp, khuôn viên trong trường và chia sẻ về thành quả của mình cùng giáo viên nhà trường. Chỉ đơn giản là các loại rau, củ, quả; những đôi giầy, trang phục truyền thống, gói bánh mứt… Tất cả đều được cắt, ghép, đóng gói, sắp xếp hoàn toàn từ đôi bàn tay khéo léo, sáng tạo của các cô giáo.

Tại một lớp học khác, cô giáo Điêu Thị Lệ và hơn 20 học sinh lớp mẫu giáo ghép B2 đang rộn ràng với hoạt động trang trí tranh pháo hoa ngày tết. Cô Lệ cho hay, đây là một trong số các tiết học trải nghiệm được cô và giáo viên trong trường sáng tạo, nhằm đổi mới cách dạy và học, thu hút trẻ hăng say đến lớp, học tập dịp lễ tết. “Các con đều tỏ ra rất thích thú và háo hức với những hoạt động như thế này. Thông qua đó, chúng tôi kỳ vọng giúp trẻ phát triển khả năng sáng tạo, góp phần lan tỏa không khí tết cổ truyền, mang đến những trải nghiệm học tập vui tươi và ý nghĩa, kích thích mong muốn tới lớp, tới trường của trẻ”, cô Lệ chia sẻ.

Tại Trường Mầm non số 2 Tủa Thàng, xã Tủa Thàng, các góc trải nghiệm về ngày tết là hoạt động được duy trì thường xuyên nhiều năm nay. Tại mỗi điểm trường, góc trải nghiệm lại mang một “màu” khác nhau, tương ứng với sắc màu văn hóa người dân bản địa. “Cũng là cây đào, chiếc bánh, bộ trang phục truyền thống hay các loại nông sản địa phương, song mỗi vùng miền, dân tộc lại có sự khác biệt. Tùy thuộc vào sức sáng tạo của mỗi người, giáo viên phụ trách điểm bản sẽ thiết kế, bài trí cho phù hợp. Góc trải nghiệm tạo không khí tết, đồng thời là hoạt động trải nghiệm kích thích trí tò mò, sáng tạo của học sinh”, cô giáo Trần Thị Phương, Hiệu trưởng nhà trường chia sẻ.

Theo cô Phương, tham gia các góc trải nghiệm, các em tìm hiểu, có góc nhìn đa dạng hơn về văn hóa, sắc màu tết truyền thống ở mỗi vùng miền, dân tộc khác nhau. Đây là dịp trẻ hóa thân thành các nhân vật, tạo dựng câu chuyện để hiểu hơn về các phong tục, mối quan hệ giao tiếp trong dịp tết. Đơn cử như tục lì xì, đón khách đêm giao thừa, chúc tết…

Sôi nổi không khí tết

Nhiều năm nay, ngày hội gói bánh chưng, trải nghiệm tết cổ truyền đã trở thành hoạt động quen thuộc, được nhiều trường học ở Điện Biên tổ chức. Những chiếc bánh chưng vuông vức, gửi gắm tình cảm thầy - trò luôn là điều mong đợi đối với học sinh vùng khó.

Khởi động ngày hội gói bánh chưng năm nay, từ ngày 9 - 11/1, tại Trường PTDTNT THPT tỉnh đã diễn ra chuỗi sự kiện tết các dân tộc gắn với ngày hội văn hóa. Sự kiện tạo sân chơi thú vị cho thầy trò nhà trường và có sự đồng hành của phụ huynh, nghệ nhân các dân tộc giúp học sinh thêm hiểu về văn hóa truyền thống tại địa phương.

Tham gia ngày hội, giáo viên, phụ huynh, học sinh hòa mình vào bức tranh thu nhỏ về đời sống, sinh hoạt, văn hóa của cộng đồng 19 dân tộc trong tỉnh. Cả sân trường ngập tràn sắc xuân, với 7 không gian trưng bày. Học sinh nhà trường xúng xính trong trang phục dân tộc Mông, Thái, Lào, Hà Nhì… hồ hởi, náo nhiệt tham gia các trò chơi dân gian, gắn liền với hội xuân vùng cao như: Gói bánh chưng, giã bánh giầy, múa sạp, múa xòe…

Thầy giáo Vũ Trung Hoàn, Hiệu trưởng nhà trường cho hay: “Đây không phải năm đầu tiên chúng tôi tổ chức các hoạt động trải nghiệm tết nhưng năm nay sự kiện diễn ra với quy mô lớn hơn, gắn liền với ngày hội văn hóa các dân tộc. Thông qua đó, tạo thêm sân chơi để học sinh được đa dạng trải nghiệm về ngày tết, giúp các em vơi đi nỗi nhớ nhà, đồng thời là cơ hội học sinh gắn kết và hiểu thêm về nét đẹp văn hóa các dân tộc vùng miền”.

Tại Trường PTDTBT Tiểu học Trần Văn Thọ, xã Mường Nhé nhiều năm nay ngày hội gói bánh chưng luôn được các thế hệ học sinh mong đợi. Thầy giáo Phạm Văn Khiêm, Hiệu trưởng nhà trường cho biết: Năm học này, trường có gần 1.000 học sinh theo học, đa phần là con em đồng bào dân tộc thiểu số. Đặc biệt trong đó có gần 350 em ở bán trú.

“Trước đây, vào những ngày cận tết, học sinh thường mong mỏi về nhà nên không yên tâm học tập. Song từ khi có các hoạt động trải nghiệm tết thì tình trạng này giảm hẳn. Thay vì nghỉ học về nhà sớm, các em háo hức hỏi thầy cô xem năm nay có được gói bánh chưng không?”, thầy Khiêm chia sẻ.

Theo thầy Khiêm, mỗi năm nhà trường lựa chọn chủ đề khác nhau song gói bánh chưng là hoạt động không thể thiếu. Đây là hoạt động luôn thu hút sự tham gia đầy phấn khích, háo hức của học sinh. Ấm cúng nhất là giai đoạn luộc bánh. Thầy trò quây quần bên bếp lửa, chờ bánh chín. Một số năm trường còn tổ chức thi thời trang tự chế, đốt lửa trại cho học sinh tham gia trước khi về nghỉ tết. Đặc biệt, bữa cơm tất niên ấm tình thầy trò luôn là kỷ niệm khó phai khi về học tập, sinh hoạt tại “ngôi nhà chung”. Thầy Khiêm lý giải: “Học sinh bán trú của trường hấu hết là dân tộc Mông, đời sống khó khăn. Nhiều em thậm chí không biết hương vị tết như thế nào. Vì thế, nhiều năm qua nhà trường luôn duy trì tổ chức đêm tất niên, với nhiều hoạt động như một cách sẻ chia, góp thêm tết đủ đầy cho gia đình học sinh”.

Không có trong chỉ đạo cụ thể của ngành Giáo dục và Đào tạo song nhiều năm nay hoạt động tết sớm cho học sinh được các cơ sở trường học tại Điện Biên tổ chức như một hoạt động ngoài giờ, ngoại khóa. Không chỉ là ngày hội bánh chưng, các hoạt động văn nghệ, trò chơi dân gian mang đậm sắc màu tết ở mỗi vùng miền ngày càng diễn ra đa dạng, sôi nổi; đặc biệt là trường có học sinh nội trú.

Dựa trên điều kiện thực tế, mỗi trường sẽ tổ chức đón tết với quy mô, hình thức khác nhau, phù hợp học sinh, truyền thống văn hóa vùng miền. Thông qua đó, giúp học sinh dân tộc thiểu số, dù sinh sống ở các thôn bản xa xôi song đều có góc nhìn đa dạng về phong tục, tập quán và lễ hội truyền thống dịp tết của dân tộc Việt Nam. Và đặc biệt, các em luôn cảm nhận và coi nhà trường thực sự là “ngôi nhà thứ hai” của mình.