Phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Hội nghị toàn quốc quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết Trung ương 4

Thưa các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam,

Thưa các đồng chí tham dự Hội nghị tại các điểm cầu trực tuyến,

Thưa toàn thể cán bộ, đảng viên và đồng bào cả nước,

Các chuyên đề vừa được các đồng chí Lãnh đạo Trung ương trình bày đã làm rõ nội dung và yêu cầu thực hiện các văn kiện Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV. Tôi cơ bản thống nhất với các nội dung, biện pháp cần tổ chức triển khai thực hiện mà các đồng chí đã nêu.

Tiếp nối các quyết sách từ đầu nhiệm kỳ Đại hội XIV, Trung ương 4 tập trung củng cố những điều kiện mang tính quyết định việc thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội đại biểu lần thứ XIV của Đảng. Các quyết sách của Trung ương đòi hỏi đổi mới tư duy, đổi mới đồng bộ công tác xây dựng Đảng, phương thức lãnh đạo và công tác cán bộ. Chủ trương đúng phải trở thành năng lực phát triển thực chất, được kiểm chứng qua hiệu quả hoạt động của bộ máy của hệ thống chính trị, tạo sức cạnh tranh của nền kinh tế và đời sống Nhân dân. Qua thực hiện nhiệm vụ, phải nâng cao năng lực cán bộ, phát huy sức sáng tạo của Nhân dân, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực. Những kết quả ấy phải được tích lũy qua từng giai đoạn, tăng khả năng tự chủ và sức mạnh của đất nước, tạo nền tảng phát triển lâu dài cho quốc gia.

Là Đảng cầm quyền, lãnh đạo Nhà nước và xã hội, Đảng ta chịu trách nhiệm trước Nhân dân về quyết sách và kết quả lãnh đạo của mình. Quán triệt nghị quyết đòi hỏi mỗi cấp ủy, mỗi đảng viên nghiêm túc xem xét: Vì sao chủ trương đúng nhưng công việc vẫn chậm, nguồn lực chưa được phát huy, trách nhiệm chưa được thực hiện đầy đủ? Phải xác định nguyên nhân để sửa từ cách lãnh đạo, chất lượng tham mưu đến bố trí cán bộ, tổ chức triển khai thực hiện. Kết quả xây dựng, chỉnh đốn Đảng phải được kiểm nghiệm trong thực hiện nhiệm vụ xây dựng, phát triển đất nước, bảo vệ Tổ quốc và chăm lo nâng cao đời sống Nhân dân.

Với tinh thần đó, tôi đề nghị các đồng chí tập trung thực hiện tốt 05 yêu cầu.

Thứ nhất, gắn xây dựng, chỉnh đốn Đảng với đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện.

Đổi mới cách lãnh đạo cần đi cùng việc chuẩn bị cán bộ đủ năng lực, trách nhiệm. Khi công việc trì trệ hoặc không phát triển, phải xem xét chất lượng tổ chức đảng, cách lãnh đạo và cán bộ phụ trách. Đánh giá tổ chức đảng phải căn cứ kết quả thực hiện nhiệm vụ, làm rõ trách nhiệm lãnh đạo đối với những yếu kém chưa được khắc phục.

Xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức phải củng cố sự kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; nâng cao bản lĩnh, ý thức phục vụ Nhân dân. Đấu tranh với suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa", tham nhũng, lãng phí, tiêu cực phải gắn với xây dựng môi trường liêm chính, khuyến khích cống hiến. Kiểm điểm phải chỉ rõ việc chưa làm được, nguyên nhân, trách nhiệm và biện pháp khắc phục. Người đứng đầu phải chủ động nhận trách nhiệm, tiếp thu góp ý và sửa chữa; không để kiểm điểm năm sau vẫn lặp lại hạn chế của năm trước.

Đổi mới phương thức lãnh đạo bắt đầu từ việc cấp ủy lựa chọn đúng vấn đề cần quyết định và tổ chức thực hiện. Giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, phát huy trí tuệ tập thể phải gắn với trách nhiệm cá nhân. Sự lãnh đạo toàn diện của Đảng phải phát huy đầy đủ chức năng, thẩm quyền của cơ quan nhà nước theo Hiến pháp, pháp luật và quyền làm chủ của Nhân dân. Phải phân định việc cần xin ý kiến cấp ủy với việc cơ quan có thẩm quyền chủ động quyết định; chấn chỉnh việc xin ý kiến để chuyển trách nhiệm. Quyết định lãnh đạo, chỉ đạo phải có căn cứ thực tiễn và được theo dõi đến kết quả cuối cùng.

Ở cơ sở, phải đưa những vấn đề sát với nhiệm vụ và đời sống Nhân dân vào sinh hoạt chi bộ. Khi có phản ánh về cán bộ thiếu trách nhiệm, gây phiền hà hoặc kiến nghị kéo dài, tổ chức đảng phải xem xét, yêu cầu đảng viên có trách nhiệm báo cáo và khắc phục. Qua giải quyết công việc, phải rèn luyện cán bộ, củng cố tổ chức, để người dân thấy rõ vai trò của tổ chức đảng và sự gương mẫu của đảng viên.

Đối với nhiệm vụ tổng kết lịch sử lãnh đạo của Đảng, tổng kết thực hiện Cương lĩnh và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng, các cấp ủy cần đóng góp từ thực tiễn lãnh đạo theo đề cương, hướng dẫn của Trung ương. Phải đúc kết cách làm đã được kiểm chứng, nhận diện vấn đề chiến lược cần nghiên cứu. Kiến nghị phải phân biệt bất cập của quy định với hạn chế trong thi hành, khó khăn nhất thời với vấn đề lâu dài. Kết quả tổng kết phải bổ sung nhận thức lý luận, cung cấp luận cứ chuẩn bị Đại hội XV của Đảng và định hướng phát triển đất nước.

Thứ hai, xây dựng, bố trí và phát huy đội ngũ cán bộ, trọng dụng nhân tài đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

Mỗi cấp ủy phải rà soát đội ngũ theo yêu cầu nhiệm vụ; gắn tạo nguồn, đào tạo với đánh giá, sử dụng và sàng lọc cán bộ. Đánh giá phải thường xuyên, coi trọng phẩm chất chính trị, đạo đức, uy tín và đóng góp thực chất, có xét điều kiện, độ khó của nhiệm vụ. Kết quả đánh giá phải được sử dụng kịp thời để giao việc, bồi dưỡng hoặc bố trí lại cán bộ. Việc bố trí lại phải có căn cứ, đúng quy định, không chờ hết nhiệm kỳ, không gây xáo trộn tùy tiện. Cần xem xét thay thế người không đáp ứng nhiệm vụ, không chờ có vi phạm phải kỷ luật; bố trí lại không thay cho xử lý vi phạm. Người đánh giá, giới thiệu, bố trí cán bộ phải chịu trách nhiệm về nhận xét, đề xuất của mình. Kiên quyết ngăn chặn chạy chức, chạy quyền, lợi ích nhóm và can thiệp trái quy định vào công tác cán bộ.

Cán bộ cấp chiến lược phải được đánh giá qua khả năng xử lý vấn đề lớn của ngành, địa phương trong tổng thể phát triển đất nước. Người lãnh đạo phải biết lựa chọn ưu tiên, có bản lĩnh đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích riêng của ngành, địa phương. Tập thể lãnh đạo phải có sự bổ sung về chuyên môn, kinh nghiệm giữa các thành viên và phối hợp tốt trong giải quyết việc chung. Chuẩn bị đội ngũ kế cận cần gắn với giao việc khó để rèn luyện, kiểm nghiệm năng lực; chú trọng cán bộ nữ, cán bộ trẻ, người dân tộc thiểu số và cán bộ khoa học, kỹ thuật, bảo đảm tiêu chuẩn, chất lượng.

Trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp, chất lượng cán bộ cấp xã ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả thực hiện nghị quyết và lòng tin của người dân. Cấp tỉnh phải nắm công việc, năng lực đội ngũ từng địa bàn để bố trí, đào tạo và hỗ trợ chuyên môn; ưu tiên nơi thiếu cán bộ hoặc quá tải. Nhiệm vụ giao cho cấp xã phải đúng thẩm quyền và có điều kiện thực hiện. Cấp xã phải chủ động nâng cao năng lực, giải quyết công việc thuộc trách nhiệm. Khi cơ sở yếu, phải làm rõ trách nhiệm của người thực hiện và cấp có trách nhiệm bố trí, hỗ trợ; không để người dân chờ đợi vì bất cập trong tổ chức.

Triển khai Chiến lược nhân tài phải xuất phát từ nhiệm vụ phát triển của ngành, lĩnh vực mũi nhọn. Cơ quan sử dụng phải xác định công việc, bảo đảm điều kiện và đánh giá theo đóng góp thực chất của người tài. Không chạy theo số lượng thu hút; phải xem người tài giải quyết được việc gì, góp phần hình thành đội ngũ giỏi, làm chủ công nghệ ra sao. Lấy phát triển nhân tài trong nước làm nền tảng, mở rộng hợp tác với trí thức Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế. Người đứng đầu phải chịu trách nhiệm bố trí, giao việc phù hợp với năng lực, tạo điều kiện để người tài phát huy sở trường, chủ động, sáng tạo trong chuyên môn; đánh giá và thực hiện chính sách đãi ngộ căn cứ vào đóng góp.

Thứ ba, thể chế hóa kịp thời các quyết sách, phân định rõ trách nhiệm và bảo đảm điều kiện thực hiện.

Các cấp ủy phải rà soát các nghị quyết trong tổng thể chương trình thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, làm rõ nội dung hỗ trợ nhau, xử lý chồng chéo, thiếu thống nhất và nhiệm vụ còn bỏ sót. Những vấn đề liên ngành, liên vùng phải được xem xét trong mối quan hệ giữa các chính sách, phân định trách nhiệm để phối hợp giải quyết. Chương trình hành động cần tập trung vào nhiệm vụ có tác động lớn, xác định cơ quan chủ trì, phối hợp, thẩm quyền, thời hạn, nguồn lực và kết quả cần đạt. Nhiệm vụ đã phân công phải tiếp tục thực hiện, tránh giao lại hoặc ban hành kế hoạch trùng lặp.

Cần chủ động nhận diện sự thay đổi của điểm nghẽn trong quá trình phát triển. Khi vướng mắc về thể chế, cơ chế đã được tháo gỡ mà công việc vẫn chậm, phải xem lại năng lực thực hiện, sự phối hợp và trách nhiệm của cán bộ. Đồng thời, cần dự báo những hạn chế về nhân lực, công nghệ, hạ tầng khi quy mô và yêu cầu phát triển cao hơn để chuẩn bị giải pháp từ sớm. Việc tháo gỡ khó khăn trước mắt phải tạo được điều kiện cho bước phát triển tiếp theo.

Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo thể chế hóa theo thẩm quyền, bảo đảm tiến độ và sự đồng bộ giữa các chính sách. Các cơ quan tham mưu của Đảng phối hợp hoàn thiện quy định theo chức năng. Phải chuẩn bị điều kiện thi hành cùng với xây dựng văn bản; giải quyết những cách hiểu khác nhau giữa các cơ quan, không chuyển khó khăn xuống cơ sở. Cơ quan trình chính sách phải theo dõi việc áp dụng, kịp thời đề xuất xử lý bất cập phát sinh.

Cụ thể hóa chủ trương của Đảng thành chính sách, pháp luật phải tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh và phát huy sức sáng tạo. Nếu qua mỗi cấp lại thêm điều kiện, thêm khâu xin ý kiến thì cơ hội phát triển sẽ bị thu hẹp. Cơ quan có thẩm quyền phải giải quyết việc thuộc trách nhiệm; việc vượt thẩm quyền phải báo cáo kèm phương án xử lý. Với vấn đề mới cần thí điểm, phải có quyết định của cấp có thẩm quyền, xác định phạm vi, thời hạn, tiêu chí đánh giá và biện pháp kiểm soát rủi ro.

Thực hiện quy định về đảng viên tham gia đầu tư, kinh doanh phải khuyến khích làm giàu chính đáng, tạo việc làm, đóng góp cho xã hội, gắn với giữ gìn tư cách đảng viên. Quyền và giới hạn tham gia của từng đối tượng phải đúng quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước. Kiểm soát xung đột lợi ích phải làm rõ người thực sự chi phối, hưởng lợi; ngăn việc dùng chức vụ, thông tin, nguồn lực công để vụ lợi hoặc tạo đặc quyền từ tư cách đảng viên. Đảng viên làm kinh tế cần nêu gương tuân thủ pháp luật, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người lao động. Nội dung cần sửa đổi pháp luật phải được thể chế hóa và thực hiện theo hiệu lực của văn bản tương ứng.

Phân cấp, phân quyền phải gắn quyền quyết định với năng lực và trách nhiệm giải trình. Mỗi địa phương căn cứ đặc điểm, nhu cầu, khả năng của mình để thực hiện phù hợp, bảo đảm mục tiêu chung. Cần duy trì trao đổi giữa Trung ương, cấp tỉnh, cấp xã và giữa các địa phương; cơ quan có thẩm quyền phải xử lý phản ánh của cơ sở, kịp thời điều chỉnh hướng dẫn, chính sách khi cần thiết. Kinh nghiệm tốt cần được phổ biến để cùng tham khảo. Hạ tầng, dữ liệu dùng chung phải phục vụ tham mưu, quyết định chính xác, bảo đảm an ninh, an toàn thông tin; giảm thời gian, chi phí cho người dân, doanh nghiệp, hạn chế yêu cầu cung cấp lại thông tin.

Thứ tư, phấn đấu cao nhất để hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ năm 2026; chuẩn bị tốt các điều kiện thực hiện kế hoạch năm 2027.

Những tháng cuối năm 2026 phải thể hiện kết quả quán triệt nghị quyết bằng chuyển biến trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành. Các bộ, ngành, địa phương rà soát từng mục tiêu, xác định nhiệm vụ còn chậm và nguyên nhân để giải quyết. Phải phân biệt khó khăn khách quan với chậm trễ do thiếu phối hợp, né tránh hoặc chậm quyết định. Người đứng đầu trực tiếp xử lý vướng mắc ảnh hưởng lớn đến sản xuất, kinh doanh, đầu tư và đời sống Nhân dân.

Cần đưa nguồn lực đã huy động vào sử dụng; đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công gắn với chất lượng, hiệu quả công trình; xử lý theo thẩm quyền các dự án tồn đọng, kéo dài, gây lãng phí. Các địa phương phối hợp giải quyết vấn đề về hạ tầng, thị trường, chuỗi sản xuất vượt ra ngoài địa phương. Phải tạo thuận lợi để doanh nghiệp tư nhân mở rộng đầu tư, sản xuất, tạo việc làm. Thu hút đầu tư nước ngoài cần gắn với sự tham gia của doanh nghiệp trong nước và tiếp nhận công nghệ, từng bước nâng năng lực tự chủ của nền kinh tế.

Mục tiêu năm 2027 phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên đòi hỏi từng ngành, địa phương chuẩn bị phương án có căn cứ về nguồn lực và khả năng thực hiện. Kế hoạch phải chỉ ra tăng trưởng đến từ đâu, năng lực sản xuất nào được bổ sung, vướng mắc nào phải tháo gỡ và cơ quan nào chịu trách nhiệm. Tăng trưởng phải dựa ngày càng nhiều vào năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và sức cạnh tranh của doanh nghiệp. Phải chuẩn bị từ cuối năm nay, phối hợp chính sách tài khóa, tiền tệ để giữ ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn.

Dự toán ngân sách năm 2027 phải gắn với mục tiêu phát triển và khả năng cân đối lâu dài, thực hiện đúng phương án phân chia nguồn thu giữa Trung ương và địa phương. Nguồn lực Trung ương cần tập trung cho nhiệm vụ có ý nghĩa đối với cả nước, hỗ trợ địa bàn khó khăn; địa phương chủ động trong phạm vi được giao. Phải bảo đảm nguồn lực cho nhiệm vụ thiết yếu, cải cách tiền lương, an sinh xã hội; tiết kiệm từ phân bổ, khắc phục đầu tư dàn trải. Mỗi khoản đầu tư phải tính hiệu quả sử dụng, chi phí vận hành và trách nhiệm quản lý, giữ nghiêm kỷ luật tài chính.

Trong mọi phương án phát triển, phải quan tâm việc làm, thu nhập, khả năng tiếp cận giáo dục, y tế, dịch vụ thiết yếu, nhất là của người dân vùng khó khăn. Phát triển văn hóa, nâng chất lượng nguồn nhân lực, bảo vệ môi trường và chủ động phòng, chống thiên tai phải được bảo đảm trong lựa chọn chính sách. Quốc phòng, an ninh, đối ngoại cần gắn chặt với nhiệm vụ kinh tế, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định, bảo vệ lợi ích quốc gia. Thành quả tăng trưởng phải tạo điều kiện để mỗi người dân phát triển bản thân và đóng góp cho đất nước.

Thứ năm, giữ nghiêm kỷ luật, kiểm soát quyền lực và phát huy vai trò của Nhân dân trong thực hiện nghị quyết.

Kiểm tra, giám sát phải theo sát nhiệm vụ trọng tâm, phát hiện sớm nguy cơ chậm trễ, sai phạm để chấn chỉnh. Người lãnh đạo phải xuống cơ sở, nắm công việc và điều kiện thi hành. Khi kết quả chưa đạt, phải làm rõ nguyên nhân từ quyết định, bố trí nguồn lực hay trách nhiệm người thực hiện. Kết luận kiểm tra phải làm rõ trách nhiệm, biện pháp và thời hạn khắc phục khuyết điểm, vi phạm. Phải giám sát việc thực hiện, kiểm chứng kết quả và khắc phục sơ hở trong quản lý, kiểm soát quyền lực để ngăn ngừa tái phạm.

Thực hiện quy định mới về kiểm tra, giám sát, thi hành kỷ luật và giải quyết khiếu nại kỷ luật đảng phải đúng thẩm quyền, quy trình, khách quan, công bằng. Quyền lực trong công tác cán bộ, quản lý nguồn lực và hoạt động kiểm tra đều phải được kiểm soát. Cần bảo vệ người đổi mới vì lợi ích chung theo quy định. Khi xem xét trách nhiệm, phải đánh giá đầy đủ động cơ, cách thực hiện, thông tin và điều kiện thực tế tại thời điểm cán bộ ra quyết định. Đồng thời, xử lý nghiêm hành vi lợi dụng đổi mới để vụ lợi, bao che sai phạm; chấn chỉnh tình trạng né tránh nhiệm vụ.

Nhân dân cảm nhận chất lượng lãnh đạo qua hoạt động hằng ngày của bộ máy và cán bộ. Khi đánh giá kết quả thực hiện nghị quyết, các cấp ủy cần đối chiếu báo cáo với phản ánh của người dân, doanh nghiệp và thực tế ở cơ sở. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội cần phát huy vai trò giám sát, phản biện, tập hợp kiến nghị. Đối với vấn đề được phản ánh nhiều lần, cơ quan có trách nhiệm phải giải quyết hoặc giải thích rõ căn cứ, hướng xử lý; cấp ủy phải kiểm tra việc thực hiện. Người góp ý, phản ánh trung thực phải được bảo vệ để Nhân dân yên tâm tham gia xây dựng Đảng, chính quyền.

Tuyên truyền phải giúp Nhân dân hiểu chính sách, biết quyền, trách nhiệm và có điều kiện tham gia thực hiện. Cơ quan chủ trì chính sách phải chủ động giải thích, tiếp nhận phản hồi, xử lý bất cập. Báo chí cần phản ánh trung thực kết quả, phát hiện cách làm tốt và khó khăn cần tháo gỡ; đấu tranh với thông tin sai trái, xuyên tạc. Sự đồng thuận được củng cố khi ý kiến chính đáng được tiếp thu và quyền lợi hợp pháp được bảo đảm.

Thưa các đồng chí,

Sau Hội nghị, các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương tiếp tục tổ chức học tập, quán triệt; khẩn trương biến chương trình thành các hành động cụ thể. Mỗi đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, mỗi người đứng đầu phải cùng tập thể xác định những thay đổi cần thực hiện ngay. Các cấp ủy, cơ quan, đơn vị từ Trung ương đến cơ sở phải chủ động thực hiện nhiệm vụ, giải quyết công việc thuộc thẩm quyền; kịp thời báo cáo, đề xuất xử lý vấn đề vượt thẩm quyền. Cơ quan Trung ương phải nêu gương về chất lượng tham mưu, hướng dẫn và giải quyết công việc, phối hợp với địa phương tháo gỡ khó khăn trong thực hiện.

Thời gian từ nay đến năm 2030 không còn nhiều, trong khi yêu cầu phát triển đất nước ngày càng cao. Mỗi sự chậm trễ do chủ quan đều có thể làm mất cơ hội của đất nước và Nhân dân. Tôi đề nghị mỗi đồng chí nêu cao trách nhiệm, cùng tập thể thực hiện có kết quả các quyết sách của Trung ương; tháo gỡ những cản trở phát triển, chủ động nắm bắt thời cơ, phát huy tiềm năng và sức sáng tạo của Nhân dân. Công việc hôm nay phải góp phần hoàn thành mục tiêu trước mắt, đồng thời chuẩn bị con người, nguồn lực và điều kiện cho sự phát triển lâu dài của đất nước.

Với tinh thần đó, tôi tin tưởng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân sẽ tiếp tục đoàn kết, nỗ lực thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, hoàn thành các mục tiêu phát triển đất nước ta đến năm 2030 và năm 2045; xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, vững bước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Xin trân trọng cảm ơn đồng chí, đồng bào./.