Tự hào truyền thống, vững bước vươn lên: Cống hiến vì một Đảng bộ trong sạch, vững mạnh

Tháng 10 năm 2026 đánh dấu một cột mốc mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc đối với toàn Đảng nói chung và Đảng bộ tỉnh Điện Biên nói riêng: Kỷ niệm 78 năm Ngày truyền thống ngành Kiểm tra Đảng (16/10/1948 - 16/10/2026) và 63 năm Ngày thành lập ngành Kiểm tra Đảng tỉnh Điện Biên (23/10/1963 - 23/10/2026). Sự kiện này không chỉ là dịp để ôn lại chặng đường vẻ vang đã qua, mà còn là đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng, một cuộc tự soi, tự sửa quy mô lớn nhằm khẳng định vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng của công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật của Đảng trong sự nghiệp xây dựng và chỉnh đốn Đảng.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định: “Lãnh đạo mà không kiểm tra thì coi như không lãnh đạo” (Hồ Chí Minh, 2011, tập 5, tr. 637). Thấm nhuần tư tưởng đó, trải qua các thời kỳ cách mạng, Đảng ta luôn coi trọng công tác kiểm tra, giám sát, coi đây là một trong những phương thức lãnh đạo chủ yếu, một bộ phận không thể tách rời của công tác xây dựng Đảng. Bước vào năm 2026, năm bản lề triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng với những bước đột phá về tinh gọn tổ chức bộ máy nhà nước, chuyển đổi số trong quản trị quốc gia và đẩy mạnh công cuộc phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, công tác kiểm tra Đảng lại càng đòi hỏi sự đổi mới toàn diện, sâu sắc. Bài viết này tập trung phân tích những giá trị truyền thống, nhận diện bối cảnh mới và định hướng giải pháp để ngành Kiểm tra Đảng tiếp tục cống hiến vì một Đảng bộ trong sạch, vững mạnh.

Nhìn lại chặng đường vẻ vang: 78 năm toàn ngành và 63 năm ngành Kiểm tra Đảng tỉnh Điện Biên

Trải qua 78 năm xây dựng và trưởng thành trên cả nước, ngành Kiểm tra Đảng đã để lại những dấu ấn đậm nét trong lịch sử vẻ vang của Đảng Cộng sản Việt Nam. Từ ngày 16/10/1948, khi Ban Thường vụ Trung ương Đảng (khóa I) ban hành Quyết định số 29-NQ/TW thành lập Ban Kiểm tra Trung ương - cơ quan kiểm tra chuyên trách đầu tiên của Đảng, công tác kiểm tra đã chính thức trở thành một ngành khoa học và nghệ thuật trong công tác Đảng (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2021). Những đóng góp to lớn của Ngành thể hiện rõ trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng.

Hòa chung dòng chảy lịch sử đó, cùng 63 năm hình thành và phát triển tại tỉnh Điện Biên, ngành Kiểm tra Đảng của tỉnh đã không ngừng vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách. Điện Biên là một tỉnh miền núi biên giới, địa bàn trọng yếu về quốc phòng, an ninh, với đặc thù đa dân tộc, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn. Chính trong hoàn cảnh đó, đội ngũ cán bộ kiểm tra Đảng bộ tỉnh Điện Biên đã bám sát cơ sở, tham mưu kịp thời cho cấp ủy các cấp giải quyết nhiều vấn đề phức tạp, nhạy cảm. Để có được những thành quả đó, các thế hệ cán bộ kiểm tra đã không ngừng rèn luyện bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức cách mạng, luôn giữ vững tinh thần trách nhiệm, tận tụy, liêm chính, khách quan và công tâm. Các hoạt động kỷ niệm được tổ chức trong dịp này chính là lời tri ân, sự trân trọng sâu sắc gửi tới các thế hệ lãnh đạo, cán bộ kiểm tra qua các thời kỳ đã cống hiến hết mình cho sự nghiệp xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị và thực hiện nhiệm vụ chính trị của địa phương.

Đồng chí Hà Quốc Trị - Phó Chủ nhiệm UBKT Trung ương, cùng các đồng chí Vụ địa bàn 6, chụp ảnh cùng các đồng chí Lãnh đạo Tỉnh uỷ, Thường trực UBKT Tỉnh ủy Điện Biên, Bán cán sự lớp.

Vị trí, vai trò của công tác kiểm tra, giám sát trong công cuộc xây dựng, chỉnh đốn Đảng theo tinh thần Đại hội XII, XIII và XIV

Công tác kiểm tra, giám sát là một bộ phận hợp thành quan trọng trong toàn bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng. Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) đã nhấn mạnh: “Đảng lãnh đạo thông qua tổ chức đảng và đảng viên. Đảng lãnh đạo bằng cương lĩnh, chiến lược, các định hướng về chính sách và chủ trương lớn; bằng công tác tuyên truyền, thuyết phục, vận động, tổ chức, kiểm tra, giám sát” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2011, tr. 88).

Đại hội XII của Đảng đã đặt nền móng cho việc siết chặt kỷ luật, kỷ cương, đánh dấu bằng Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XII về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Đến Đại hội XIII, Đảng ta tiếp tục khẳng định phải “đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng; kiên quyết, kiên trì đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2021, tập 1, tr. 189). Bộ Chính trị cũng đã ban hành Quy định số 22-QĐ/TW ngày 28/7/2021 về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng, quy định rõ nguyên tắc: “Công tác kiểm tra, giám sát phải được tiến hành thường xuyên, toàn diện, công khai, dân chủ, thận trọng và chặt chẽ, trong đó lấy phòng ngừa, lấy xây là chính” (Ban Chấp hành Trung ương, 2021).

Các đồng chí Thường trực UBKT Tỉnh uỷ cùng các đồng chí 49 Chủ nhiệm UBKT trực thuộc tỉnh

Đặc biệt, bước vào nhiệm kỳ Đại hội XIV (năm 2026), quan điểm của Đảng về công tác kiểm tra tiếp tục được nâng tầm, gắn liền với công cuộc cải cách tư pháp và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Kiểm tra, giám sát không chỉ là công cụ để phát hiện và xử lý vi phạm, mà cao hơn, là một phương thức quản trị hệ thống nhằm tối ưu hóa bộ máy lãnh đạo, ngăn chặn từ sớm, từ xa mọi suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ.

Bối cảnh mới năm 2026 và những yêu cầu đặt ra đối với công tác kiểm tra, giám sát

Năm 2026 đặt ra những cơ hội và thách thức chưa từng có đối với công tác tổ chức và kiểm tra Đảng. Bối cảnh đẩy mạnh tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị - đặc biệt là việc sắp xếp, tổ chức lại chính quyền địa phương - đòi hỏi phương thức lãnh đạo của Đảng phải thay đổi thích ứng. Sự tinh giản tầng nấc trung gian, giảm bớt đầu mối quản lý hành chính đồng nghĩa với việc phân cấp, phân quyền cho cơ sở mạnh mẽ hơn. Khi quyền lực được giao phó nhiều hơn, rủi ro lạm quyền, tha hóa quyền lực cũng gia tăng nếu thiếu cơ chế kiểm soát hữu hiệu.

Bước vào giai đoạn hiện nay, những yêu cầu và nhiệm vụ đặt ra đối với công tác kiểm tra, giám sát ngày càng cao. Điều này đòi hỏi Ủy ban Kiểm tra các cấp, đặc biệt là tại một địa bàn chiến lược như Điện Biên, phải chuyển đổi mô hình hoạt động: từ kiểm tra sự vụ, sự việc sang kiểm tra toàn diện, mang tính cảnh báo, dự báo cao. Sự phát triển của không gian mạng và chuyển đổi số toàn diện cũng buộc ngành Kiểm tra phải áp dụng “kiểm tra số”, “giám sát điện tử” để tăng cường tính minh bạch và tốc độ xử lý thông tin.

Phát huy truyền thống, nâng cao bản lĩnh chính trị và đạo đức cách mạng của đội ngũ cán bộ kiểm tra

Con người luôn là yếu tố quyết định. Trong công tác kiểm tra, phẩm chất đạo đức, bản lĩnh và năng lực của cán bộ là thước đo sự thành bại. Một đảng viên làm công tác kiểm tra phải đối mặt với muôn vàn cám dỗ, áp lực và đôi khi là sự bôi nhọ, chống phá từ những phần tử thoái hóa, biến chất. Do đó, yêu cầu tiên quyết là mỗi cán bộ, công chức trong toàn Ngành phải tiếp tục phát huy truyền thống, nâng cao bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm.

Mỗi cán bộ kiểm tra cần khắc ghi và thực hiện thật tốt phương châm làm việc: công tâm, khách quan, chính xác, kịp thời, chặt chẽ và thuyết phục. “Công tâm” là không bị tư lợi chi phối, không vì tình riêng mà bẻ cong cán cân công lý của Đảng. “Khách quan” là nhìn nhận sự việc đúng như nó vốn có, dựa trên chứng cứ và nguyên tắc tập trung dân chủ. “Thuyết phục” là kết luận kiểm tra phải thấu tình đạt lý, khiến người vi phạm phải “tâm phục, khẩu phục”, nhận ra khuyết điểm để sửa chữa, phấn đấu. Như Quy định số 37-QĐ/TW ngày 25/10/2021 về những điều đảng viên không được làm đã chỉ rõ, cán bộ, đảng viên tuyệt đối không được “bao che, tiếp tay cho tham nhũng, tiêu cực; can thiệp, tác động vào hoạt động kiểm tra, giám sát...” (Ban Chấp hành Trung ương, 2021).

Đồng thời, đây cũng là cơ hội để tạo sự gắn kết giữa các thế hệ cán bộ kiểm tra. Việc trao truyền kinh nghiệm nghiệp vụ từ thế hệ đi trước cho thế hệ cán bộ trẻ ngày nay không chỉ là sự tiếp nối về chuyên môn mà còn là sự kế thừa ngọn lửa nhiệt huyết, lòng trung thành tuyệt đối với lý tưởng của Đảng. Để tinh thần ấy thực sự thấm sâu vào thực tiễn, các hoạt động kỷ niệm được yêu cầu phải tổ chức một cách thiết thực, trang trọng, hiệu quả và tiết kiệm; có trọng tâm, trọng điểm, kiên quyết tránh hình thức, phô trương.

Giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát tại Đảng bộ tỉnh Điện Biên

Thứ nhất, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, tổ chức đảng, trước hết là người đứng đầu cấp ủy về vai trò của công tác kiểm tra, giám sát. Cấp ủy phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và tiến hành công tác kiểm tra; tuyệt đối không khoán trắng cho Ủy ban Kiểm tra.

Thứ hai, đẩy mạnh toàn diện công tác kiểm tra, giám sát với trọng tâm là kiểm tra tổ chức đảng cấp dưới và đảng viên khi có dấu hiệu vi phạm. Đặc biệt chú trọng các lĩnh vực nhạy cảm, dễ phát sinh tham nhũng, tiêu cực như quản lý đất đai, tài nguyên khoáng sản, quy hoạch, tài chính công, và công tác cán bộ. Tỉnh Điện Biên cần tập trung giám sát các chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi để đảm bảo nguồn lực của Nhà nước đến đúng đối tượng thụ hưởng.

Thứ ba, hoàn thiện quy chế phối hợp giữa Ủy ban Kiểm tra với các cơ quan thanh tra nhà nước, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử. Quy định số 69-QĐ/TW về kỷ luật tổ chức đảng, đảng viên vi phạm (Bộ Chính trị, 2022) yêu cầu kỷ luật đảng không thay thế kỷ luật hành chính, kỷ luật đoàn thể và các hình thức xử lý của pháp luật, song kỷ luật đảng phải đi trước một bước, mở đường cho việc xử lý nghiêm minh theo pháp luật nhà nước.

Thứ tư, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác lưu trữ hồ sơ, quản lý dữ liệu đảng viên và xử lý đơn thư tố cáo. Chuyển đổi số trong ngành Kiểm tra Đảng năm 2026 không còn là sự lựa chọn mà là mệnh lệnh tất yếu để tối ưu hóa năng lực quản trị hệ thống.

Kỷ niệm 78 năm Ngày truyền thống của Ngành và 63 năm của tỉnh Điện Biên là nguồn động viên to lớn để mỗi cán bộ, công chức thi đua hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Kế thừa và phát huy những kinh nghiệm quý báu, những cách làm hay từ các thế hệ đi trước, ngành Kiểm tra Đảng tỉnh Điện Biên quyết tâm không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu lực và hiệu quả công tác. Bối cảnh mới của đất nước năm 2026 mang theo những vận hội và thử thách to lớn, đòi hỏi hệ thống chính trị phải vận hành minh bạch, liêm chính và kiến tạo.

Sự kiên định với truyền thống vẻ vang, kết hợp với tư duy đổi mới sáng tạo, sự công tâm, khách quan và bản lĩnh thép sẽ là kim chỉ nam cho lực lượng kiểm tra Đảng vững bước vươn lên. Đó chính là hành động thiết thực nhất để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, góp phần quan trọng vào mục tiêu xây dựng Đảng bộ tỉnh ngày càng trong sạch, vững mạnh, xứng đáng với niềm tin yêu của nhân dân các dân tộc tỉnh Điện Biên và sự kỳ vọng của Trung ương Đảng.