Lấy sự thật làm cơ sở phản bác thông tin sai lệch về giáo dục
Chủ động nhận diện, làm rõ những thông tin thiếu căn cứ bằng sự thật, đồng thời phát huy kết quả thực tiễn giáo dục là cách góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin xã hội.
Nhận diện thông tin sai lệch
Đầu năm 2026, trên mạng xã hội xuất hiện thông tin cho rằng sách giáo khoa lịch sử và địa lý lớp 5, bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống”, chỉ dạy về Nguyễn Ánh (Gia Long) mà không dạy về Quang Trung và phong trào Tây Sơn. Sau đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định thông tin này không đúng sự thật; nội dung về Quang Trung và phong trào Tây Sơn được bố trí trong chương trình giáo dục phổ thông, trong đó có lớp 8 và lớp 11.
Từ nội dung của một cuốn sách giáo khoa để đưa ra nhận định về toàn bộ chương trình là thiếu căn cứ. Trường hợp này cho thấy việc tiếp nhận thông tin không đầy đủ, không đối chiếu tài liệu dễ dẫn đến những đánh giá sai lệch về chương trình và hoạt động giáo dục.
Còn tại Hải Phòng, sau vụ việc đau lòng xảy ra tại Trường Tiểu học An Dương ngày 15/10/2026, trên mạng xã hội xuất hiện những nội dung sai sự thật. Ngày 17/10, Phòng An ninh mạng, Công an thành phố thông tin đã xác minh, làm việc với hai chủ tài khoản Facebook đăng tải thông tin sai lệch liên quan đến vụ việc. Hai người thừa nhận vi phạm, cam kết không tái phạm. Kết quả xác minh từ cơ quan chức năng là căn cứ cần thiết để làm rõ thông tin đang lan truyền, nhất là khi vụ việc liên quan trực tiếp đến học sinh và nhà trường.
Từ một vụ việc riêng lẻ không thể quy kết cả ngành giáo dục, song cũng không thể lấy thành tích chung để phủ nhận những phản ánh có căn cứ. Việc góp ý chính sách, phản ánh bất cập, đề nghị làm rõ trách nhiệm cần được tôn trọng. Điều quan trọng là phân biệt những ý kiến phản ánh chính đáng với thông tin bịa đặt, xuyên tạc hoặc suy diễn thiếu cơ sở.
Theo cô giáo Nguyễn Thị Hiếu, Trường THPT Nam Sách (xã Nam Sách), học sinh hiện nay tiếp cận thông tin rất nhanh nhưng không phải em nào cũng có kỹ năng đánh giá độ tin cậy. Trong quá trình giảng dạy, giáo viên nên giúp học sinh phân biệt sự việc đã được xác minh với nhận định cá nhân, tìm hiểu từ nhiều nguồn và đối chiếu thông tin trước khi kết luận. Đặc biệt, không nên vội tin hoặc chia sẻ những nội dung gây tranh luận khi chưa hiểu đầy đủ bối cảnh.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng từ thực tiễn giáo dục
Hướng dẫn số 26 của Ban Tuyên giáo Thành ủy Hải Phòng về sinh hoạt chuyên đề “Chi bộ 35” nhấn mạnh kết hợp giữa “xây” và “chống”, trong đó “xây” là chính, “chống” là quan trọng, cấp bách. Vận dụng vào giáo dục, “xây” là bồi dưỡng kiến thức, ý thức công dân, kỹ năng nhận diện và kiểm chứng thông tin; “chống” là làm rõ thông tin sai sự thật, phản bác những lập luận xuyên tạc bằng chứng cứ xác đáng. 2 nhiệm vụ này cần gắn với chất lượng dạy học và việc thực hiện chính sách giáo dục.
Từ đầu năm học 2026 - 2027 đến nay, nhiều trường học ở Hải Phòng phối hợp với lực lượng công an tuyên truyền, phổ biến pháp luật, hướng dẫn học sinh nhận diện thông tin sai lệch và sử dụng mạng xã hội an toàn. Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng, năm học 2025 - 2026, toàn ngành tổ chức 1.003 hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng; 1.015 hoạt động giáo dục đạo đức, lối sống. Cuộc thi chính luận bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng thu hút 803 trường tham gia với 9.457 tác phẩm. Cùng với việc tổ chức các hoạt động, điều cần chú trọng là giúp học sinh vận dụng kiến thức để nhận diện, kiểm chứng thông tin trong đời sống.
Em Nguyễn Thảo Ngân, học sinh lớp 12 Trường THPT Nguyễn Văn Cừ cho rằng, mạng xã hội giúp học sinh cập nhật nhanh thông tin liên quan đến học tập, thi cử, nhưng có những nội dung được chia sẻ nhiều mà không ghi rõ nguồn. Khi gặp thông tin như vậy, học sinh cần tìm thông báo chính thức của nhà trường, cơ quan giáo dục hoặc hỏi thêm thầy, cô giáo. Việc được hướng dẫn cách kiểm tra nguồn tin sẽ giúp các em chủ động hơn trước những thông tin trái chiều.
Đầu năm học 2026 - 2027, Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng đã yêu cầu các cơ sở giáo dục chủ động cung cấp thông tin chính thống, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của giáo viên, học sinh, phụ huynh và kịp thời báo cáo những vấn đề phát sinh. Sở yêu cầu không để thông tin chưa được kiểm chứng, tin giả, tin sai lệch hoặc thông tin bị cắt ghép gây ảnh hưởng đến học sinh, phụ huynh và uy tín của ngành. Thực hiện công khai, minh bạch, cung cấp thông tin đúng thẩm quyền về những vấn đề dư luận quan tâm như thu chi đầu năm học, sách giáo khoa, đồng phục, bán trú, tuyển sinh.
Theo anh Nguyễn Tuấn Anh, phụ huynh ở phường Lê Thanh Nghị, những vấn đề liên quan đến quyền lợi học sinh, các khoản thu và hoạt động nhà trường luôn được phụ huynh quan tâm. Khi có phản ánh trên mạng xã hội, phụ huynh cần tìm hiểu từ nhiều phía, trao đổi với nhà trường hoặc cơ quan có trách nhiệm trước khi bình luận, chia sẻ. Tuy nhiên, các cơ sở giáo dục cũng phải chủ động công khai, giải thích kịp thời để phụ huynh có đủ thông tin đánh giá khách quan.
Khi có phản ánh về khoản thu, tuyển sinh hoặc dạy thêm, học thêm, cơ sở giáo dục cần đối chiếu quy định, xác minh và trả lời rõ nội dung thuộc trách nhiệm của mình. Nếu có thiếu sót phải khắc phục. Nếu thông tin không đúng cần làm rõ bằng tài liệu, kết quả kiểm tra. Việc xử lý thấu đáo cũng hạn chế suy diễn thiếu căn cứ.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong giáo dục không chỉ là phản bác thông tin sai lệch mà còn là thực hiện tốt chính sách, giải quyết đúng những vấn đề phát sinh.
