Đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng hiện đại, bền vững và bao trùm

Trên nền tảng tổng kết sâu sắc thực tiễn 40 năm đổi mới, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đã thể hiện bước phát triển mới trong tư duy lãnh đạo và phát triển, đặc biệt nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng theo hướng hiện đại, bền vững và bao trùm.

Phương châm "5 hóa cho phát triển"

Theo đó, phương châm chỉ đạo về “5 hóa cho phát triển" (gồm: Xanh hóa; số hóa; tối ưu hóa nguồn lực; thông minh hóa quản lý, quản trị và hài hòa hóa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp) mang ý nghĩa tổng hợp, vừa định hướng chiến lược, vừa có tính hành động rất cao. Đây là sự kết tinh tư duy phát triển mới của Đảng, phản ánh yêu cầu phát triển đất nước trong bối cảnh cách mạng khoa học, công nghệ, biến đổi khí hậu, cạnh tranh toàn cầu và yêu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân.

Đối với Thủ đô Hà Nội - trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, đầu tàu phát triển của vùng Đồng bằng sông Hồng và cả nước, việc quán triệt và vận dụng hiệu quả phương châm “5 hóa cho phát triển” có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Hà Nội vừa có nhiều lợi thế về nguồn lực, trí tuệ, khoa học, công nghệ, vừa đối mặt với những thách thức lớn về môi trường, quản lý đô thị, hạ tầng, chất lượng sống và hài hòa lợi ích xã hội. Do đó, “5 hóa” chính là định hướng căn bản để Thủ đô phát triển nhanh hơn, bền vững hơn và đáng sống hơn trong giai đoạn mới.

Phương châm “5 hóa cho phát triển” thể hiện tư duy toàn diện, hệ thống và hiện đại của Đảng trong lãnh đạo phát triển đất nước. Đây không phải là những mục tiêu rời rạc, mà là một chỉnh thể thống nhất, có mối quan hệ biện chứng, hỗ trợ và thúc đẩy lẫn nhau. Xanh hóa là yêu cầu bảo đảm phát triển bền vững về môi trường và sinh thái. Số hóa là động lực quan trọng để nâng cao năng suất, hiệu quả và năng lực cạnh tranh. Tối ưu hóa nguồn lực nhằm sử dụng hiệu quả nhất mọi nguồn lực của Nhà nước và xã hội. Thông minh hóa quản lý, quản trị hướng tới nâng cao chất lượng điều hành, giảm chi phí xã hội và tăng tính minh bạch. Hài hòa hóa lợi ích là nền tảng để tạo đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin và bảo đảm phát triển bao trùm.

Đặt trong tổng thể đó, “5 hóa” không chỉ là yêu cầu phát triển kinh tế, mà còn là định hướng chính trị - xã hội sâu sắc, thể hiện rõ quan điểm lấy con người làm trung tâm, phát triển vì con người và do con người.

Yêu cầu cấp bách với Hà Nội

Xanh hóa là yêu cầu cấp bách đối với Hà Nội trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, dân số đông, áp lực lớn lên môi trường và tài nguyên. Xanh hóa không chỉ là bảo vệ môi trường, mà còn là chuyển đổi mô hình phát triển theo hướng thân thiện với thiên nhiên, hài hòa giữa con người và môi trường sống. Với Thủ đô, xanh hóa cần được thể hiện đồng bộ trong quy hoạch đô thị, phát triển giao thông, năng lượng, xây dựng và tiêu dùng. Việc mở rộng không gian xanh, bảo vệ các dòng sông, hồ nước, giảm ô nhiễm không khí, thúc đẩy giao thông công cộng và năng lượng sạch là những nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài. Xanh hóa cũng là điều kiện để Hà Nội nâng cao chất lượng sống, trở thành đô thị đáng sống, thu hút nhân tài và nguồn lực chất lượng cao. Thực tiễn cho thấy, những địa phương coi trọng xanh hóa không chỉ cải thiện môi trường, mà còn nâng cao giá trị kinh tế - xã hội. Vì vậy, quán triệt phương châm xanh hóa trong Nghị quyết Đại hội XIV chính là con đường tất yếu để Hà Nội phát triển bền vững trong dài hạn.

Số hóa là xu thế không thể đảo ngược trong phát triển hiện đại. Đối với Hà Nội - trung tâm lớn về khoa học, giáo dục và công nghệ, số hóa vừa là lợi thế, vừa là yêu cầu bắt buộc để bứt phá. Quán triệt tinh thần số hóa của Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Hà Nội cần đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trên cả ba trụ cột: Chính quyền số, kinh tế số và xã hội số. Số hóa giúp rút ngắn thời gian xử lý công việc, giảm chi phí, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý. Đối với người dân và doanh nghiệp, số hóa tạo thuận lợi trong tiếp cận dịch vụ công, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển các mô hình kinh doanh mới. Thực tiễn cho thấy, nơi nào số hóa được triển khai quyết liệt, đồng bộ, nơi đó năng lực cạnh tranh và mức độ hài lòng của người dân được nâng cao rõ rệt. Vì vậy, số hóa chính là động lực quan trọng để Hà Nội phát triển nhanh hơn, thông minh hơn trong giai đoạn tới.

Nguồn lực cho phát triển luôn có hạn, trong khi nhu cầu của Hà Nội ngày càng lớn. Vì vậy, tối ưu hóa nguồn lực trở thành yêu cầu mang tính sống còn. Tối ưu hóa không chỉ là huy động nhiều hơn, mà quan trọng hơn là sử dụng hiệu quả hơn mọi nguồn lực của Nhà nước, doanh nghiệp và nhân dân. Tối ưu hóa nguồn lực đòi hỏi đổi mới mạnh mẽ cơ chế phân bổ, quản lý và sử dụng nguồn lực; chống thất thoát, lãng phí; ưu tiên đầu tư vào các lĩnh vực có tính lan tỏa cao. Việc kết hợp hiệu quả nguồn lực công - tư, phát huy hình thức hợp tác công - tư, xã hội hóa các dịch vụ công phù hợp sẽ giúp Hà Nội giải quyết được nhiều “điểm nghẽn” phát triển. Tối ưu hóa nguồn lực cũng gắn chặt với yêu cầu chống lãng phí, đặc biệt là lãng phí thời gian, cơ hội và trí tuệ - những dạng lãng phí khó nhìn thấy nhưng hậu quả rất lớn đối với phát triển.

Thông minh hóa quản lý, quản trị là bước phát triển tất yếu trong bối cảnh đô thị lớn, phức tạp như Hà Nội. Thông minh hóa không chỉ là ứng dụng công nghệ, mà còn là đổi mới tư duy quản lý, phương thức lãnh đạo và điều hành. Đối với Thủ đô Hà Nội, thông minh hóa quản lý, quản trị cần được thể hiện trong quy hoạch, quản lý đô thị, giao thông, đất đai, môi trường, an sinh xã hội. Việc sử dụng dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, hệ thống giám sát thông minh sẽ giúp chính quyền ra quyết định kịp thời, chính xác hơn, giảm chi phí xã hội và nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân. Thông minh hóa quản trị cũng đòi hỏi nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức, chuyển từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ”, lấy hiệu quả và sự hài lòng của người dân làm thước đo.

Hài hòa hóa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp là yêu cầu mang tính nền tảng để “5 hóa” phát huy hiệu quả. Phát triển chỉ bền vững khi lợi ích được phân bổ hợp lý, công bằng và minh bạch. Đối với Hà Nội, hài hòa hóa lợi ích thể hiện ở việc bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của người dân trong quá trình phát triển đô thị; tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp; đồng thời giữ vai trò điều tiết, kiến tạo của Nhà nước. Khi lợi ích được hài hòa, đồng thuận xã hội được củng cố, mọi chủ trương, chính sách sẽ đi vào cuộc sống một cách bền vững.

Phương châm chỉ đạo thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng về “5 hóa cho phát triển” là định hướng chiến lược có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Đối với Thủ đô Hà Nội, quán triệt và vận dụng hiệu quả “5 hóa” chính là con đường để phát triển nhanh hơn, bền vững hơn, hiện đại hơn và nhân văn hơn. Hà Nội xanh hơn, số hơn, thông minh hơn, sử dụng hiệu quả nguồn lực hơn và hài hòa lợi ích xã hội hơn sẽ là minh chứng sinh động cho tính đúng đắn của Nghị quyết Đại hội XIV, đồng thời khẳng định vai trò tiên phong, gương mẫu của Đảng bộ Thủ đô trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước giai đoạn mới.