Lào Cai: Nâng cao hiệu quả phòng, chống tội phạm, giữ vững an ninh, trật tự từ cơ sở

Giữ vững an ninh, trật tự là điều kiện quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp và cuộc sống bình yên của Nhân dân. Đối với Lào Cai, yêu cầu này càng đặt ra rõ nét khi địa bàn quản lý rộng, có khu vực biên giới, cửa khẩu, nhiều hoạt động giao thương, du lịch, dịch vụ; đồng thời, các loại tội phạm ngày càng đa dạng về phương thức, thủ đoạn, có sự đan xen giữa địa bàn thực tế và không gian mạng, giữa hoạt động trong nước và xuyên biên giới.

Trước yêu cầu đó, tỉnh Lào Cai đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật; phát huy vai trò nòng cốt của lực lượng Công an, trách nhiệm phối hợp của các ngành, các cấp và sự tham gia của Nhân dân. Từ ngày 15/12/2025 đến ngày 14/10/2026, số vụ phạm tội về trật tự xã hội trên địa bàn giảm 25,16% so với cùng kỳ năm 2025; tỷ lệ điều tra, khám phá đạt 98,29%. Những kết quả đạt được góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân, giữ vững môi trường ổn định, phục vụ nhiệm vụ phát triển của tỉnh.

Tăng cường lãnh đạo, chỉ đạo, huy động sức mạnh tổng hợp trong phòng, chống tội phạm

Công tác phòng, chống tội phạm được tỉnh triển khai gắn với nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh từ cơ sở. Trọng tâm là cụ thể hóa các chủ trương, chỉ đạo của Trung ương thành nhiệm vụ phù hợp với tình hình địa phương; kết hợp chặt chẽ giữa phòng ngừa và đấu tranh, giữa quản lý nhà nước và vận động quần chúng, giữa trách nhiệm của lực lượng chuyên trách và trách nhiệm của từng cấp, từng ngành.

Trong tổ chức thực hiện, tỉnh chú trọng gắn trách nhiệm phòng, chống tội phạm với người đứng đầu cấp ủy, chính quyền, cơ quan, đơn vị; phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên. Những vấn đề tác động trực tiếp đến đời sống Nhân dân như “tín dụng đen”, lừa đảo chiếm đoạt tài sản, mua bán người, bạo lực, xâm hại phụ nữ, trẻ em, vi phạm về an toàn thực phẩm và tội phạm do nguyên nhân xã hội được xác định là nội dung cần tập trung phòng ngừa, xử lý.

Sự phối hợp giữa các lực lượng, các ngành được tăng cường theo chức năng, nhiệm vụ. Công an, Quân sự, Biên phòng, Hải quan phối hợp nắm tình hình, quản lý địa bàn, đấu tranh với tội phạm và bảo đảm an ninh khu vực biên giới. Ngành giáo dục chú trọng phòng, chống ma túy học đường, bạo lực, xâm hại trẻ em; ngành y tế tăng cường phòng ngừa vi phạm trong lĩnh vực chuyên ngành, tiếp nhận, bảo vệ, hỗ trợ nạn nhân bị mua bán. Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân nâng cao chất lượng thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư pháp và xét xử, góp phần bảo đảm việc xử lý tội phạm nghiêm minh, đúng pháp luật.

Chủ động phòng ngừa từ cơ sở, phát huy vai trò của Nhân dân trong giữ gìn an ninh, trật tự

Công tác tuyên truyền được triển khai theo hướng bám địa bàn, sát đối tượng, chú trọng vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và khu vực biên giới. Các đơn vị, địa phương đã tổ chức 3.276 buổi tuyên truyền tập trung với 308.120 lượt người tham gia; 375 buổi tuyên truyền trên tuyến biên giới với 15.048 lượt người tham gia; 825 buổi tuyên truyền, vận động cá biệt với 8.141 lượt người tham gia. Bên cạnh các hình thức trực tiếp, việc phổ biến pháp luật, cảnh báo phương thức, thủ đoạn của tội phạm được đẩy mạnh trên hệ thống truyền thanh, nền tảng số và mạng xã hội, với hàng nghìn tin, bài, hình ảnh, video được đăng tải.

Điểm đáng chú ý là công tác tuyên truyền, vận động đã gắn với sự tham gia cụ thể của người dân trong phát hiện, giải quyết vụ việc. Nhân dân cung cấp trên 1.600 nguồn tin, trong đó hơn 800 nguồn tin có giá trị, giúp lực lượng chức năng điều tra, giải quyết 576 vụ việc tại cộng đồng dân cư, bắt 371 đối tượng. Các đơn vị, địa phương đã tranh thủ 2.357 lượt người có uy tín tham gia giải quyết vụ việc ở cơ sở. Những kết quả này khẳng định vai trò quan trọng của quần chúng trong hỗ trợ lực lượng chức năng nắm tình hình, phát hiện nguy cơ và xử lý vấn đề ngay từ nơi phát sinh.

Phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tiếp tục được củng cố với 139 loại mô hình, 3.054 điểm mô hình, 30 điển hình tiên tiến và 117 mô hình “Dân vận khéo”. Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội duy trì nhiều hình thức vận động phù hợp, trong đó có các câu lạc bộ phụ nữ với pháp luật, tổ phụ nữ tự quản đường biên, mốc giới, tổ truyền thông cộng đồng. Qua đó, nhiệm vụ giữ gìn an ninh, trật tự từng bước gắn chặt hơn với sinh hoạt cộng đồng, xây dựng đời sống văn hóa và trách nhiệm của mỗi gia đình.

Cùng với phòng ngừa xã hội, công tác phòng ngừa nghiệp vụ được triển khai thường xuyên. Lực lượng chức năng tăng cường tuần tra, kiểm soát vào ban đêm tại các tuyến, địa bàn trọng điểm; hướng dẫn cơ quan, doanh nghiệp, trường học nâng cao khả năng tự bảo vệ; quản lý các cơ sở kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự. Sự kết hợp giữa vận động quần chúng và các biện pháp nghiệp vụ góp phần hạn chế điều kiện phát sinh tội phạm, nâng cao khả năng phát hiện và xử lý sớm những dấu hiệu phức tạp.

Tập trung đấu tranh, kéo giảm tội phạm, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm

Toàn tỉnh xảy ra 235 vụ phạm tội về trật tự xã hội, giảm 79 vụ so với cùng kỳ năm 2025. Lực lượng Công an điều tra, làm rõ 231 vụ, đạt 98,29%; trong đó làm rõ 64/66 vụ án rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng, đạt 97%; bắt, khởi tố 564 bị can phạm tội về trật tự xã hội. Một số loại tội phạm giảm mạnh, như cố ý gây thương tích giảm 50 vụ, trộm cắp tài sản giảm 17 vụ, lừa đảo chiếm đoạt tài sản giảm 16 vụ, tổ chức đánh bạc và đánh bạc giảm 7 vụ. Kết quả này cho thấy chuyển biến đồng thời ở cả phòng ngừa, kiềm chế số vụ xảy ra và nâng cao hiệu quả điều tra, xử lý.

Đấu tranh với tội phạm mua bán người tiếp tục được chú trọng, gắn xử lý đối tượng với giải cứu, bảo vệ nạn nhân. Ngày 07/01/2026, Công an tỉnh phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ của Bộ Công an và Công an một số địa phương đấu tranh với hoạt động mua bán người dưới 16 tuổi, giải cứu 21 nạn nhân; khởi tố vụ án, khởi tố 4 bị can. Việc phối hợp xử lý vụ việc trên nhiều địa bàn thể hiện yêu cầu chủ động kết nối thông tin, tổ chức đấu tranh liên tỉnh đối với loại tội phạm có tính chất phức tạp, xâm hại trực tiếp đến con người.

Trong lĩnh vực kinh tế, tham nhũng, buôn lậu và môi trường, lực lượng Công an triển khai đồng loạt 4 kế hoạch cao điểm, tập trung đấu tranh với buôn lậu, gian lận thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, xâm phạm sở hữu trí tuệ; rà soát, xử lý vi phạm về môi trường và an toàn thực phẩm. Đã khởi tố 63 vụ với 125 bị can vi phạm các quy định về trật tự quản lý kinh tế, tham nhũng, môi trường. Các vụ việc liên quan đến sản xuất hàng giả là thực phẩm, vi phạm quy định về kế toán, khai thác khoáng sản trái phép được phát hiện, xử lý, góp phần bảo vệ người tiêu dùng, tài nguyên và trật tự quản lý kinh tế.

Công tác phòng, chống ma túy được triển khai quyết liệt, gắn đấu tranh với các đường dây, đối tượng phạm tội với quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và xây dựng xã, phường không ma túy. Các lực lượng đã phát hiện, bắt giữ 448 vụ với 926 đối tượng; khởi tố 446 vụ với 881 đối tượng; thu giữ 24.790 viên ma túy tổng hợp cùng nhiều loại ma túy, tang vật khác. Đến thời điểm tổng hợp, 99/99 xã, phường cơ bản bảo đảm các tiêu chí “xã, phường không ma túy”.

Tuy nhiên, phương thức hoạt động của tội phạm ma túy vẫn không ngừng thay đổi; tình hình người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy còn tiềm ẩn phức tạp, nhất là tại khu vực đông dân cư, khai thác khoáng sản, khu công nghiệp, dịch vụ cửa khẩu. Vì vậy, kết quả xây dựng địa bàn không ma túy cần tiếp tục được củng cố bằng quản lý thực chất, kiểm tra thường xuyên, hỗ trợ cai nghiện và phòng ngừa tái nghiện, không để phát sinh trở lại các điểm, tụ điểm phức tạp.

Nâng cao năng lực đấu tranh với tội phạm công nghệ cao, bảo vệ người dân trên không gian mạng

Không gian mạng đang đặt ra những thách thức trực tiếp đối với công tác phòng, chống tội phạm. Các đối tượng liên tục thay đổi thủ đoạn, lợi dụng nhu cầu đầu tư, mua sắm, du lịch, sử dụng dịch vụ công trực tuyến để tiếp cận nạn nhân; giả danh cơ quan chức năng, giả mạo trang thông tin, hướng dẫn cài đặt ứng dụng hoặc tạo dựng các cơ hội sinh lời nhằm chiếm đoạt tài sản. Phạm vi hoạt động vượt qua ranh giới địa phương, quốc gia, trong khi việc tiếp cận, dẫn dụ nạn nhân có thể diễn ra hằng ngày thông qua điện thoại và mạng xã hội.

Khởi tố 71 vụ với 294 bị can thuộc nhóm tội phạm công nghệ thông tin, mạng viễn thông và sử dụng công nghệ cao. Quy mô, tính chất của các vụ án cho thấy yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực phát hiện, điều tra, đồng thời trang bị cho người dân kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ. Nổi bật, Công an tỉnh đã bóc gỡ một đường dây sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản, bắt giữ, khởi tố 49 đối tượng. Kết quả xác minh ban đầu xác định, từ tháng 9/2024 đến khi bị bắt, nhóm đối tượng đã lừa đảo hàng nghìn người đầu tư vào sàn tiền điện tử ảo, với tổng số tiền hơn 300 tỷ đồng.

Trong Chuyên án 826H, lực lượng Công an triệt phá băng nhóm tội phạm hoạt động xuyên quốc gia trên không gian mạng tại Đặc khu kinh tế Tam giác vàng, tỉnh Bokeo, Lào, bắt giữ 91 đối tượng, thu giữ 65 máy tính và 192 điện thoại di động. Kết quả điều tra ban đầu xác định, từ đầu năm 2026 đến khi bị bắt, các đối tượng đã lừa đảo, chiếm đoạt của hàng nghìn nạn nhân là người Việt Nam số tiền khoảng trên 1.500 tỷ đồng. Đến thời điểm tổng hợp, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã khởi tố vụ án, khởi tố 30 bị can về các tội sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản và rửa tiền.

Đấu tranh hiệu quả với loại tội phạm này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng chuyên trách, tổ chức tín dụng, doanh nghiệp viễn thông và các cơ quan liên quan; đồng thời gắn điều tra, xử lý với cảnh báo kịp thời những thủ đoạn mới. Mỗi vụ án được làm rõ còn đặt ra yêu cầu nhận diện những sơ hở bị lợi dụng, nâng cao khả năng phòng vệ của cộng đồng, hạn chế nguy cơ người dân tiếp tục trở thành nạn nhân.

Tăng cường quản lý nhà nước, bảo đảm an toàn trong từng lĩnh vực của đời sống

Toàn tỉnh đã thu nhận hơn 1,71 triệu hồ sơ cấp căn cước, đạt 96,92%; kích hoạt hơn 1,17 triệu hồ sơ định danh điện tử đối với người từ đủ 14 tuổi trở lên. Việc từng bước hoàn thiện dữ liệu và mở rộng sử dụng định danh điện tử góp phần nâng cao chất lượng quản lý, phục vụ người dân, tạo điều kiện ứng dụng công nghệ trong bảo đảm an ninh, trật tự.

Công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông được triển khai thông qua đổi mới tuyên truyền, tăng cường tuần tra, kiểm soát, lắp đặt hệ thống đèn tín hiệu, camera giám sát và cải thiện hạ tầng. Tình trạng chở hàng quá tải trọng, quá khổ, quá kích thước thành thùng xe cơ bản được kiểm soát; không xảy ra ùn tắc trên địa bàn, nhất là các tuyến trọng điểm và tuyến đường dẫn đến khu du lịch, nghỉ dưỡng trong các dịp lễ, Tết. Toàn tỉnh xảy ra 187 vụ tai nạn giao thông, làm chết 91 người, bị thương 98 người; giảm cả ba tiêu chí so với cùng kỳ năm 2025, gồm giảm 27 vụ, 2 người chết và 112 người bị thương.

Đối với phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, tỉnh tăng cường chỉ đạo nâng cao ý thức phòng ngừa của người dân, cơ sở sản xuất, kinh doanh; chủ động phương án huy động lực lượng, phương tiện khi xảy ra sự cố. Cuộc thực tập phương án phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ cấp tỉnh tại Khu công nghiệp Tằng Loỏng có gần 500 cán bộ, chiến sĩ và các lực lượng tham gia, góp phần rèn luyện khả năng chỉ huy, phối hợp, xử lý tình huống. Toàn tỉnh xảy ra 28 vụ cháy, giảm 10 vụ so với cùng kỳ năm 2025, không gây thiệt hại về người.

Phát huy kết quả đạt được, đồng thời chủ động ứng phó với những diễn biến mới của tình hình tội phạm, tỉnh Lào Cai tiếp tục tập trung vào bốn nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm:

Một là, tăng cường trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện công tác phòng, chống tội phạm, tiếp tục triển khai hiệu quả các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chương trình, kế hoạch của tỉnh; cụ thể hóa nhiệm vụ phù hợp với từng ngành, địa bàn, lĩnh vực. Đề cao trách nhiệm người đứng đầu trong nắm tình hình, chỉ đạo giải quyết vụ việc và kiểm tra kết quả thực hiện; nâng cao chất lượng phối hợp, trao đổi thông tin, không để những vấn đề liên quan đến nhiều cơ quan, địa phương chậm được xử lý. Gắn nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự với phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng hệ thống chính trị và nâng cao hiệu lực quản lý ở cơ sở.

Hai là, nâng cao chất lượng phòng ngừa xã hội, xây dựng phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc thực chất, bền vững, tập trung củng cố phong trào tại địa bàn trọng điểm, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng tôn giáo; lựa chọn nội dung, hình thức tuyên truyền phù hợp với đặc điểm dân cư và nguy cơ tội phạm tại từng nơi. Chú trọng kiến thức phòng, chống ma túy, mua bán người, xâm hại phụ nữ, trẻ em, nhận diện lừa đảo trên không gian mạng; bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ tuyên truyền viên, phát huy vai trò của người có uy tín. Duy trì, nhân rộng mô hình trên cơ sở hiệu quả giải quyết vấn đề thực tế, gắn với xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư, xây dựng nông thôn mới và sự tham gia thường xuyên của Nhân dân.

Ba là, giải quyết kịp thời những nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm ngay từ cơ sở, tăng cường nắm tình hình trong cộng đồng, phát hiện sớm mâu thuẫn, tranh chấp, phối hợp hòa giải, xử lý dứt điểm theo thẩm quyền, không để kéo dài, bùng phát thành vụ việc nghiêm trọng. Kết hợp quản lý, giáo dục với tư vấn, hỗ trợ học nghề, tạo việc làm cho người chấp hành xong án phạt tù; quan tâm hỗ trợ nạn nhân bị mua bán, lừa gạt ổn định cuộc sống, tái hòa nhập cộng đồng. Củng cố kết quả xây dựng xã, phường không ma túy, gắn quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy với cai nghiện, hỗ trợ sau cai và ngăn chặn nguồn cung ma túy vào địa bàn.

Bốn là, nâng cao năng lực đấu tranh với tội phạm và hiệu quả quản lý nhà nước về an ninh, trật tự, chủ động nhận diện những phương thức, thủ đoạn mới, tập trung đấu tranh với tội phạm có tổ chức, xuyên biên giới, sử dụng công nghệ cao, tội phạm ma túy và các hành vi xâm hại trực tiếp đến tính mạng, sức khỏe, tài sản của Nhân dân. Tăng cường phối hợp liên ngành, liên địa phương, hợp tác quốc tế; bảo đảm hoạt động điều tra, xử lý nghiêm minh, đúng pháp luật. Đồng thời, nâng cao chất lượng quản lý cư trú, khai thác dữ liệu phục vụ công tác; kiểm tra, khắc phục sơ hở trong quản lý ngành nghề, lĩnh vực có điều kiện; duy trì các giải pháp giảm tai nạn giao thông, phòng ngừa cháy, nổ, nâng cao khả năng cứu nạn, cứu hộ.