BCH TRUNG ƯƠNG BAN HÀNH KẾT LUẬN SỐ 105-KL/TW: TẠO BƯỚC ĐỘT PHÁ CẢI CÁCH ĐỂ THU HÚT VÀ TRỌNG DỤNG NHÂN TÀI TRONG CÁC NGÀNH MŨI NHỌN
Thay mặt Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Kết luận số 105-KL/TW của Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về thu hút và trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn, phục vụ đất nước phát triển nhanh, bền vững.
Mục tiêu chiến lược: Phấn đấu thuộc nhóm 3 nước đứng đầu Đông Nam Á về năng lực cạnh tranh nhân tài
Kết luận xác định nhân tài là nguồn lực chiến lược đặc biệt của quốc gia, đóng vai trò dẫn dắt phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và tự chủ chiến lược. Đổi mới căn bản phương thức quản trị nhân tài theo hướng: chuyển từ quản lý theo biên chế sang quản trị phát triển, lấy sản phẩm, kết quả và giá trị cống hiến làm thước đo.
- Mục tiêu đến năm 2030:
+ Thu hút, trọng dụng khoảng 1.000 nhân tài quốc gia gắn với các nhiệm vụ, dự án cụ thể trong các lĩnh vực: khoa học cơ bản, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, lượng tử, khoa học dữ liệu, công nghệ chiến lược.
+ Vận hành Cơ sở dữ liệu quốc gia về nhân tài và Cổng thông tin quốc gia về nhân tài.
+ Phấn đấu đưa Việt Nam thuộc nhóm 3 nước đứng đầu Đông Nam Á về Chỉ số năng lực cạnh tranh nhân tài toàn cầu.
- Mục tiêu đến năm 2045:
+ Đạt trình độ quản trị nhân tài tiên tiến, hội nhập quốc tế.
+ Phấn đấu thuộc nhóm 20 quốc gia dẫn đầu về Chỉ số năng lực cạnh tranh nhân tài toàn cầu và là điểm đến hấp dẫn của nhân tài trên thế giới.
Quan niệm mới về Nhân tài: Không đồng nhất với bằng cấp hay chức vụ
Ban Chấp hành Trung ương khẳng định rõ khái niệm: Nhân tài là người có phẩm chất, năng lực nổi trội, tư duy sáng tạo, có sản phẩm và đóng góp tạo tác động tích cực. Nhân tài được đánh giá bằng năng lực thực tế và giá trị đóng góp thực tiễn, không đồng nhất với bằng cấp cao, học hàm, học vị, chức vụ quản lý hay thâm niên công tác.
Các nhóm nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm
1. Thống nhất sự lãnh đạo của Đảng và cải cách quản trị:
- Tập trung đầu mối điều phối công tác nhân tài cấp quốc gia, thực hiện nguyên tắc "một việc chỉ giao một cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm đến cùng".
- Người đứng đầu cơ quan, đơn vị trực tiếp chịu trách nhiệm về kết quả phát hiện và trọng dụng nhân tài.
2. Thể chế vượt trội và cơ chế tài chính linh hoạt:
- Bố trí ngân sách nhà nước cho công tác nhân tài đạt khoảng 0,1% GDP hằng năm trong tổng nguồn lực dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số. Các địa phương tự chủ ngân sách được chủ động chi mức cao hơn.
- Thực hiện cơ chế khoán chi theo sản phẩm, trao quyền tự chủ thực chất gắn với trách nhiệm giải trình.
- Hoàn thiện các chính sách đãi ngộ toàn diện: tiền lương, thưởng, thuế, nhà ở, đất đai, y tế, giáo dục... bảo đảm đủ sức cạnh tranh quốc tế.
3. Giao nhiệm vụ lớn và đổi mới phương thức đánh giá:
- Lấy việc đặt hàng các nhiệm vụ chiến lược, bài toán lớn, dự án trọng điểm làm căn cứ tuyển chọn và trọng dụng nhân tài.
- Mở rộng kênh tiến cử, phát hiện nhân tài không phân biệt khu vực công hay tư, không tính vào chỉ tiêu biên chế đối với khu vực công.
- Phân định rõ rủi ro, thất bại khách quan trong nghiên cứu khoa học với hành vi vi phạm hoặc vụ lợi.
4. Tạo nguồn và nuôi dưỡng tài năng:
- Phát hiện sớm, đào tạo chuyên biệt cho học sinh, sinh viên có năng khiếu nổi trội.
- Tập trung đầu tư một số cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, phòng thí nghiệm trọng điểm đạt chuẩn quốc tế.
- Thiết lập cơ chế "Nhân tài dẫn dắt nhân tài", truyền nghề và xây dựng các nhóm nghiên cứu mạnh.
5. Xây dựng văn hóa trọng dụng và đẩy mạnh hợp tác quốc tế:
- Xóa bỏ tâm lý cào bằng, đố kỵ, sợ người giỏi; tạo môi trường tự do sáng tạo, khuyến khích phản biện khoa học.
- Có cơ chế miễn trừ trách nhiệm hợp lý khi gặp rủi ro khách quan trong nghiên cứu đổi mới sáng tạo.
- Thu hút và phát huy hiệu quả nguồn lực trí thức là người Việt Nam ở nước ngoài cũng như chuyên gia quốc tế thông qua các cơ chế linh hoạt (hợp đồng, tư vấn, kiêm nhiệm, làm việc từ xa).
Tổ chức thực hiện
Bộ Chính trị ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận. Đảng ủy Quốc hội lãnh đạo thể chế hóa thành các quy định pháp luật và ban hành Nghị quyết quy định các cơ chế, chính sách đặc biệt về công tác nhân tài. Đảng ủy Chính phủ chủ trì điều phối thống nhất ở tầm quốc gia, xác định các nhiệm vụ chiến lược cấp bách để triển khai ngay trong 2 năm đầu tiên.
