Biến đất sỏi đá thành vùng quả ngọt, nông dân Hrê cùng nhau thoát nghèo
Áp dụng mô hình nông nghiệp thông minh
Sơn Linh - xã miền núi của tỉnh Quảng Ngãi, vốn nổi tiếng với những đồi đất bạc màu, cây trồng chủ yếu là keo, mì. Cuộc sống người dân nơi đây, nhất là đồng bào Hrê, quanh năm vất vả mà thu nhập vẫn bấp bênh.
Thế nhưng vài năm trở lại đây, bức tranh nông nghiệp nơi đây đã "lột xác" ngoạn mục. Chính quyền xã định hướng bà con chuyển đổi cây trồng từ giá trị thấp sang cây ăn quả phù hợp với thổ nhưỡng, dễ chăm sóc, cho thu hoạch quanh năm.
Điển hình là ông Đinh Văn Thơ (48 tuổi) - người có uy tín trong cộng đồng Hrê tại thôn Làng Trá. Trước đây, khoảng 30.000 m² đất đồi của gia đình ông chỉ trồng keo, mì, hiệu quả thấp. Nhờ nguồn vốn hỗ trợ từ Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2030, ông mạnh dạn chuyển sang trồng ổi lê xen bưởi da xanh - hai loại cây thích hợp khí hậu miền Trung, dễ tiêu thụ và cho giá trị kinh tế cao.
Mảnh đất từng bị chai cứng, nghèo dinh dưỡng sau nhiều năm trồng keo được ông Thơ cải tạo bằng cách đào ao tích nước, bón phân hữu cơ, bổ sung vi sinh để phục hồi. Sau gần ba năm, khu đồi khô cằn ngày nào đã biến thành vườn cây xanh mướt, trĩu quả.
“Năm 2023, được hỗ trợ vốn và kỹ thuật hướng dẫn, tôi quyết định chuyển sang cây ăn quả. Ổi cho thu hoạch sớm, còn bưởi là cây lâu năm, mang lại hiệu quả bền vững, vượt ngoài mong đợi”, ông Thơ chia sẻ.
Theo tính toán, cây ổi có vòng đời thu hoạch hơn 10 năm. Khác với cách làm nông truyền thống, ông Thơ chú trọng đầu tư kỹ thuật chăm sóc: vườn được cắt tỉa định kỳ để giữ tán thấp, dễ thu hoạch và giảm nguy cơ gãy đổ trong mùa mưa bão.
Để nâng cao hiệu quả, ông đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt công nghệ Israel, giúp nước và dinh dưỡng phân bổ đều, tiết kiệm công sức và chi phí. Mỗi quả ổi được bọc riêng để tránh sâu bệnh và rám nắng, đảm bảo chất lượng đồng đều.
Sau 9 tháng chăm sóc, vườn ổi bắt đầu cho thu hoạch đều đặn. Quả giòn ngọt, được thương lái ưa chuộng. Mỗi mùa thu hoạch, gia đình ông tạo việc làm cho khoảng 20 lao động thời vụ và 10 lao động thường xuyên.
“Ổi cho năng suất khoảng 30 - 40 kg/cây/năm, giá bán 18.000 - 20.000 đồng/kg, hiệu quả kinh tế gấp 3 - 4 lần cây trồng cũ. Còn bưởi tuy 3 - 4 năm mới cho trái, nhưng nhờ ổi cho thu nhập sớm, gia đình tôi vẫn duy trì nguồn tài chính ổn định”, ông Thơ nói.
Hướng đi mới, “chìa khóa” thoát nghèo bền vững
Thành công của ông Thơ nhanh chóng lan tỏa trong cộng đồng. Nhiều hộ dân trong và ngoài xã đến tham quan, học hỏi và áp dụng mô hình. Đến nay, 25 hộ dân ở thôn Làng Trá đã chuyển đổi sang trồng cây ăn quả, bước đầu mang lại kết quả khả quan.
Ông Thơ thường xuyên chia sẻ kinh nghiệm chăm sóc, từ cắt tỉa cành, tưới nhỏ giọt, bón phân hợp lý đến phòng trừ sâu bệnh bằng biện pháp sinh học.
Ông Đinh Văn Minh (64 tuổi, cùng thôn) cho biết: "Nhờ hướng dẫn của ông Thơ, 9 sào ổi của gia đình tôi đã bắt đầu cho quả quanh năm, thu nhập ổn định, cuộc sống khá hơn trước nhiều".
Không chỉ giỏi làm kinh tế, ông Thơ còn tích cực giữ gìn và truyền dạy văn hóa Hrê cho thế hệ trẻ. Ông cũng thường xuyên tham gia các hoạt động quảng bá sản phẩm nông sản, giúp người dân địa phương tiếp cận thị trường rộng hơn.
Năm 2024, ông Đinh Văn Thơ được vinh danh Nông dân sản xuất giỏi cấp tỉnh - phần thưởng xứng đáng cho người nông dân dám nghĩ, dám làm giữa vùng đồi núi khắc nghiệt.
Ông Võ Xuân Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Sơn Linh, đánh giá ông Đinh Văn Thơ là tấm gương tiên phong trong phát triển kinh tế, góp phần thay đổi cách làm nông nghiệp ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và bảo tồn bản sắc văn hóa Hrê tại địa phương.
"Ông Thơ không chỉ phát triển kinh tế gia đình mà còn giúp hàng chục hộ khác trong thôn nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống, gắn kết cộng đồng và góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc”, ông Thanh nói.
Từ những vùng đồi bạc màu, những vườn cây xanh tốt giờ đây không chỉ mang lại thu nhập ổn định mà còn là minh chứng sống động cho tinh thần tự lực, dám đổi mới và khát vọng thoát nghèo bền vững của đồng bào Hrê tại vùng cao Quảng Ngãi.
