Phấn đấu kiểm soát CPI bình quân năm 2026 ở mức khoảng 4,5%

Chủ động theo dõi và dự báo diễn biến giá cả thị trường các mặt hàng thiết yếu

Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết thêm, trong tháng 10/2026, Ban Chỉ đạo điều hành giá của Chính phủ đã họp dưới sự chủ trì của đồng chí Phó Thủ tướng, Trưởng ban Chỉ đạo. Bộ Tài chính đã trình các kịch bản, trong đó có 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm:

Thứ nhất, chủ động theo dõi và dự báo diễn biến giá cả thị trường các mặt hàng thiết yếu. Các bộ, ngành, địa phương cập nhật thường xuyên diễn biến giá trong nước và quốc tế để tham mưu giải pháp phù hợp, kịp thời, không để bị động trước các cú sốc về giá.

Thứ hai, đảm bảo nguồn cung, ổn định giá các mặt hàng thiết yếu. Các bộ, ngành, địa phương chủ động các phương án cân đối cung cầu, dự trữ và lưu thông hàng hóa, nhất là xăng dầu, lương thực, thực phẩm, thuốc và vật tư y tế. Chuẩn bị đầy đủ nguồn hàng phục vụ nhu cầu cuối năm và dịp Tết Nguyên đán. Tăng cường kết nối cung cầu giữa các địa phương, hạn chế đứt gãy chuỗi cung ứng và thiếu hụt hàng hóa cục bộ ở các địa bàn.

Thứ ba, phối hợp đồng bộ các chính sách kinh tế vĩ mô, điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa và các chính sách vĩ mô khác. Tiếp tục thực hiện chính sách thuế, phí phù hợp nhằm giảm chi phí đầu vào và hỗ trợ doanh nghiệp, người dân.

Thứ tư, điều hành thận trọng giá các mặt hàng, dịch vụ do Nhà nước quyết định. Các bộ, ngành rà soát kỹ thời điểm, mức độ và điều chỉnh giá, đánh giá đầy đủ tác động đến CPI, đời sống người dân và hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, bảo đảm phù hợp với mục tiêu kiểm soát lạm phát. Đặc biệt chú trọng điều hành giá các mặt hàng chiến lược, thiết yếu như xăng dầu và điện.

Thứ năm, tăng cường kiểm tra, giám sát thị trường và triển khai các giải pháp giảm chi phí đầu vào. Kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá và lợi dụng để trục lợi dịp cuối năm, các dịp lễ, Tết. Đồng thời yêu cầu doanh nghiệp điều chỉnh giảm giá bán phù hợp khi chi phí đầu vào giảm. Đối với các địa phương có CPI tăng cao thì cần phân tích nguyên nhân theo từng nhóm hàng hóa, dịch vụ để triển khai các giải pháp quản lý giá có trọng tâm, trọng điểm và hiệu quả.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi khẳng định, quan điểm điều hành xuyên suốt là nỗ lực phấn đấu để thực hiện mục tiêu kiểm soát CPI bình quân 2026 ở mức khoảng 4,5%. Không chủ quan trước các rủi ro phát sinh, điều hành chủ động, linh hoạt theo diễn biến thực tế, gắn kiểm soát lạm phát với đảm bảo nguồn cung, ổn định thị trường và hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh, nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân.

“Trong cuộc họp của Ban chỉ đạo điều hành giá, đã phân tích rất kỹ và đồng chí Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo đã kết luận là nếu các bộ, ngành, địa phương, toàn hệ thống chính trị thực hiện tốt 5 giải pháp, nhóm nhiệm vụ trọng tâm như trên thì chúng ta sẽ đạt được mục tiêu kiểm soát lạm phát đầu năm đề ra, khoảng 4,5% năm 2026” - Thứ trưởng Bộ Tài chính nói.

Dự kiến giảm gần 7.000 tỷ đồng thu ngân sách để hỗ trợ ổn định giá

Liên quan đến việc điều chỉnh thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng dầu (xăng về 0%) và giảm giá điện 2% sẽ tác động như thế nào đến ngân sách Nhà nước và CPI, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, tác động đến thu ngân sách thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ, Bộ Tài chính đã phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan khẩn trương trình Chính phủ ban hành Nghị quyết số 45 và quy định về thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng. Nghị quyết này quy định thuế suất tiêu thụ đặc biệt đối với mặt hàng xăng các loại là 0% và có hiệu lực kể từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027. Việc đưa thuế suất tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về mức 0% trong thời gian từ tháng 11 đến hết tháng 3 dự kiến sẽ làm giảm thu ngân sách khoảng gần 7.000 tỷ đồng. Cùng với đó, từ ngày 1/11/2026, giá bán lẻ điện bình quân cũng sẽ giảm 2%, tạo điều kiện để giảm chi phí sinh hoạt, sản xuất của người dân và doanh nghiệp.

Về đánh giá tác động đến CPI của hai chính sách này, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi chia sẻ: trong cơ cấu CPI, điện sinh hoạt thuộc nhóm 4 (nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng) và có trọng số là 4,81%. Xăng dầu thuộc nhóm 7 (giao thông) và có trọng số là 4,53%. Giá điện và xăng dầu có vai trò quan trọng đối với diễn biến CPI do đây là những mặt hàng thiết yếu, có khả năng tác động trực tiếp lên chỉ số giá của nhóm tương ứng, gián tiếp ảnh hưởng đến chi phí sản xuất, vận chuyển, lưu thông, phân phối của nhiều loại hàng hóa và dịch vụ khác. Việc giảm giá điện 2%, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng giảm về 0%, theo số liệu thống kê ước tính, việc điều chỉnh này tác động đến CPI tháng 11/2026 so với tháng 10 giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm. Và tác động đến CPI bình quân năm 2026 giảm khoảng 0,08 điểm phần trăm. Chỉ số tiêu dùng tháng 10/2026 tăng 0,2% so với tháng trước. Bình quân 10 tháng, CPI tăng 4,57% so với cùng kỳ năm trước; lạm phát cơ bản tăng khoảng 4,24%.

“Việc điều chỉnh giảm giá điện 2% và giá xăng dầu (thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0%) giúp giảm chi phí đầu vào cho hoạt động sản xuất kinh doanh, vận tải và dịch vụ của doanh nghiệp, hỗ trợ đời sống người dân, đảm bảo ổn định mặt bằng giá; góp phần kiểm soát lạm phát mục tiêu, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội. Việc giảm giá xăng dầu có tác động lớn đến chi phí logistics và dịch vụ vận tải. Tỉ trọng chi phí xăng dầu trong giá vận chuyển hành khách đường sông là khoảng 40%, và trong vận tải đường bộ chiếm khoảng 40 - 50%” – Thứ trưởng Bộ Tài chính giải thích thêm.