Khai thác đa mục tiêu hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải

Sáng 9/1, giai đoạn 2 của Trạm bơm Xuân Quan thuộc hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải được khởi công. Tham dự sự kiện có Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp, Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Phạm Quang Ngọc và lãnh đạo các đơn vị liên quan.

Phát biểu tại sự kiện, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh, Bắc Hưng Hải là công trình thủy lợi lâu đời, có nhiều nhiệm vụ quan trọng với ngành nông nghiệp. Hiện nay, ngoài chức năng tưới tiêu, công trình còn đảm nhận cung cấp nước sinh hoạt và tiêu thoát lũ.

Tuy nhiên, sau hàng chục năm vận hành, đến nay nhiều hạng mục của Bắc Hưng Hải đã xuống cấp, kèm theo đó là hiện tượng ô nhiễm do nhiều nguyên nhân nội tại và bên ngoài tác động. Trước bối cảnh đó, Trạm bơm Xuân Quan được Bộ NN-PTNT trước đây, nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đầu tư xây dựng nhằm nâng cao năng lực tiêu thoát nước cho hệ thống.

"Trong giai đoạn 1 của công trình, có 8 máy bơm được xây dựng, lắp đặt với công suất bơm 16 m3/s, với dự tính mỗi năm hoạt động trong 6 tháng. Hiện nay số máy bơm này đã hoạt động 9 tháng/năm và giải quyết được một số vấn đề cơ bản về tiêu thoát, ô nhiễm. Do đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tiếp tục mở rộng sang giai đoạn 2 với công suất được nâng lên 32 m3/s", Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp thông tin.

Hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải đang có nhiệm vụ cấp nước tưới cho 116.665 ha đất nông nghiệp, tạo nguồn cấp nước cho thủy sản, dân sinh và các ngành kinh tế khác; tiêu thoát nước cho 198.995 ha đất nông nghiệp, công nghiệp, đô thị và hạ tầng. Việc nâng công suất của trạm bơm giúp có thể chủ động trong công tác tưới, tiêu của hệ thống ngoài ra còn tăng khả năng pha loãng, giảm ô nhiễm.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp cho biết, thực hiện chỉ đạo của Lãnh đạo Đảng và Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã xây dựng "Đề án Phát triển tổng thể hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải phục vụ đa mục tiêu và bảo vệ môi trường bền vững" với định hướng, mục tiêu là "Phát triển tổng thể thủy lợi Bắc Hưng Hải theo hướng hiện đại, phục vụ đa mục tiêu gắn với đa tầng giá trị, bảo vệ môi trường sinh thái bền vững, không gian xanh, bảo đảm an ninh nguồn nước trong vùng và góp phần phát triển kinh tế - xã hội vùng Đồng bằng sông Hồng".

Quan điểm thực hiện là "Phát triển hệ thống thủy lợi Bắc Hưng Hải trở thành mô hình mẫu về thủy lợi hiện đại, lấy khai thác nguồn nước và hạ tầng thủy lợi phục vụ đa mục tiêu làm cốt lõi, bảo vệ môi trường sinh thái bền vững làm nền tảng để thúc đẩy các hoạt động phát triển trong vùng, góp phần phát triển kinh tế xã hội vùng Bắc Hưng Hải theo hướng đa tầng giá trị dựa trên hạ tầng hiện đại và không gian xanh, gắn với phát huy giá trị lịch sử và văn hóa truyền thống của vùng".

Để thực hiện được các mục tiêu với quan điểm đề ra, các nhóm nhiệm vụ và giải pháp chính thực hiện bao gồm: Hoàn thiện hạ tầng và hiện đại hóa quản lý, vận hành hệ thống thủy lợi đảm bảo năng lực phục vụ đa mục tiêu; Kiểm soát ô nhiễm và quản lý chất lượng nước; Khai thác đa tầng không gian, hạ tầng và giá trị văn hóa, lịch sử trong vùng kết hợp chỉnh trang hạ tầng các công trình trọng điểm và hệ thống kênh trục chính Bắc Hưng Hải.

Tại lễ khởi công giai đoạn 2 của Trạm bơm Xuân Quan, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp đề nghị Công ty Thủy lợi Bắc Hưng Hải cùng với các nhà thầu, đơn vị thi công phát huy kết quả của giai đoạn 1. "Mục tiêu là hoàn thành trong vòng 6 tháng, ngoài công trình chính cần hoàn thiện cảnh quan 2 bên bờ trước tháng 6/2026", lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường giao nhiệm vụ.

Về phía địa phương, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Lại Văn Hoàn nhấn mạnh, dự án thủy lợi có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, đồng thời là công trình có tác động sâu rộng đến đời sống dân sinh và môi trường sinh thái trên địa bàn.

"Giai đoạn 1 của dự án đã được hoàn thành và đưa vào vận hành, bước đầu phát huy hiệu quả rõ nét, góp phần cải thiện cảnh quan, từng bước nâng cao chất lượng môi trường nước và diện mạo không gian sinh thái của hệ thống sông", ông Lại Văn Hoàn khẳng định.

Tuy nhiên, Phó Chủ tịch tỉnh cũng thẳng thắn nhìn nhận rằng cử tri và nhân dân vẫn còn nhiều ý kiến, kiến nghị liên quan đến việc tiếp tục cải tạo, chỉnh trang hệ thống sông, bảo đảm sự đồng bộ, bền vững và phát huy đầy đủ hơn nữa hiệu quả môi trường của dự án trong thời gian tới.

Về triển khai giai đoạn 2, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên khẳng định, tỉnh xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm và cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư, các bộ, ngành liên quan để đẩy nhanh tiến độ thực hiện. Tỉnh sẽ tập trung chỉ đạo quyết liệt công tác giải phóng mặt bằng, tạo điều kiện thuận lợi trong thi công, đồng thời bảo đảm tốt an ninh trật tự tại khu vực dự án. Mục tiêu xuyên suốt của tỉnh là sớm hoàn thành và đưa giai đoạn 2 vào vận hành khai thác, qua đó tiếp tục nâng cao chất lượng nước, cải thiện cảnh quan môi trường và đáp ứng tốt hơn mong mỏi chính đáng của người dân.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lại Văn Hoàn khẳng định, Hưng Yên sẽ huy động sự vào cuộc đồng bộ của các sở, ban, ngành, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị liên quan để bảo đảm tiến độ, chất lượng dự án, qua đó tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng sống của nhân dân.