Bãi bỏ 02 loại giấy phép, bổ sung 01 ngày nghỉ lễ hưởng nguyên lương trong dự thảo luật mới

Đồng bộ, thống nhất và phân cấp triệt để

Theo Tờ trình số 785/TTr-CP ngày 01/10/2026 của Chính phủ gửi Quốc hội về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Lao động, Luật Lưu trữ, Luật Bình đẳng giới, Luật Hoạt động chữ thập đỏ và Luật Việc làm, trong thời gian 2025-2026, để kịp thời thể chế hóa chủ trương đường lối của Đảng và Luật, Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ đã ban hành các Nghị quyết, Nghị định để quy định chi tiết việc thực hiện về phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền trong lĩnh vực nội vụ và cắt giảm, sửa đổi ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; đồng thời đã tăng cường đào tạo nâng cao năng lực thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước lĩnh vực nội vụ cho các địa phương. Tuy nhiên, đó cũng chỉ là giải pháp tạm thời trong thời gian chưa sửa các Luật. Thực tiễn triển khai chính quyền địa phương 02 cấp, công tác thanh tra, kiểm tra và tinh gọn các cơ quan chuyên môn đòi hỏi phải sửa đổi 05 văn bản Luật nêu trên nhằm bảo đảm sự thông suốt, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả trong quản lý nhà nước lĩnh vực nội vụ và không tạo khoảng trống pháp lý từ ngày 01/3/2027.

Việc ban hành luật khắc phục các điểm nghẽn, mâu thuẫn, chồng chéo trong hệ thống pháp luật; bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương, Luật Đầu tư, Luật Thanh tra, Luật Mặt trận Tổ quốc, Luật Công đoàn… Đồng thời, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, tạo môi trường thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp; nâng cao năng lực quản trị quốc gia.

Các nội dung sửa đổi, bổ sung trọng tâm

Bộ luật Lao động: Bổ sung "Ngày Văn hóa Việt Nam", bãi bỏ ngành nghề cho thuê lại lao động có điều kiện

Về đẩy mạnh phân cấp và phân quyền, dự thảo chuyển thẩm quyền quy định chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức của Hội đồng tiền lương quốc gia cũng như phê duyệt Chương trình quốc gia về an toàn, vệ sinh lao động từ Chính phủ sang Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời, thẩm quyền thông báo lịch nghỉ lễ, tết hằng năm được giao cho Bộ trưởng Bộ Nội vụ thực hiện trước ngày 30/9 năm trước. Nhằm phân định rõ thẩm quyền chính quyền địa phương 02 cấp, Chủ tịch UBND cấp xã được giao thực hiện đăng ký nội quy lao động khi được cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh ủy quyền, đồng thời chủ trì, phối hợp xử lý các cuộc đình công không đúng trình tự, thủ tục.

Đáng chú ý, dự thảo thể chế hóa Nghị quyết số 80-NQ/TW của Trung ương bằng việc quy định ngày 24/11 hằng năm là “Ngày Văn hóa Việt Nam” – một ngày nghỉ lễ mà người lao động được hưởng nguyên lương. Bên cạnh đó, nhằm cắt giảm thủ tục và điều kiện kinh doanh, ngành nghề "cho thuê lại lao động" được đưa ra khỏi danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, chuyển từ cơ chế cấp phép sang đăng ký ký quỹ và thông báo hoạt động. Các quy định về thanh tra lao động chuyên ngành tại Điều 215 và 216 cũng được bãi bỏ để phù hợp với Luật Thanh tra năm 2025.

Luật Lưu trữ: Bãi bỏ "Chứng chỉ hành nghề lưu trữ"

Trong lĩnh vực lưu trữ, dự thảo cắt giảm mạnh mẽ điều kiện kinh doanh bằng việc bãi bỏ Chứng chỉ hành nghề lưu trữ và các khoản lệ phí liên quan. Thay vào đó, luật chỉ quy định tiêu chuẩn trình độ đào tạo chuyên môn từ cao đẳng trở lên đối với nhân sự phụ trách kỹ thuật, nghiệp vụ dịch vụ lưu trữ.

Về xử lý tổ chức bộ máy, quy định cụ thể thẩm quyền hủy tài liệu lưu trữ hết giá trị đối với các cơ quan đã giải thể, phá sản hoặc chuyển đổi mô hình (như các cơ quan chuyển sang trực thuộc Trung ương Đảng hoặc các cơ quan tổ chức theo khu vực). Bỏ quy định liên quan đến Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân cấp huyện; bổ sung Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân khu vực.

Luật Bình đẳng giới: Phân định nhiệm vụ và tăng cường vai trò phản biện xã hội

Đối với Luật Bình đẳng giới, dự thảo chuyển nhiệm vụ công bố thông tin quốc gia về bình đẳng giới cho Bộ Nội vụ, còn việc quy định/thực hiện tiêu chí phân loại giới tính trong thống kê nhà nước giao cho Bộ Tài chính. Thẩm quyền ban hành chiến lược, mục tiêu quốc gia cũng như các chương trình, đề án về bình đẳng giới được chuyển từ Chính phủ sang Thủ tướng Chính phủ.

Để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam được bổ sung quyền phản biện xã hội, đồng thời chức năng quản lý nhà nước về bình đẳng giới được chuyển từ "thanh tra" sang "kiểm tra" theo đúng Luật Thanh tra mới.

Luật Hoạt động chữ thập đỏ: Chuyển giao quản lý nhà nước sang Bộ Y tế

Dự thảo thực hiện điều chuyển chức năng quản lý nhà nước về hoạt động chữ thập đỏ từ Bộ Nội vụ sang Bộ Y tế nhằm tối ưu hóa bộ máy chuyên môn, xuất phát từ thực tế 5 trên 7 lĩnh vực hoạt động chữ thập đỏ mang tính chuyên ngành y tế sâu như cứu trợ, chăm sóc sức khỏe, sơ cấp cứu, hiến máu, mô, tạng và ứng phó thảm họa. Ngoài ra, về mặt kỹ thuật lập pháp, cụm từ "thị trấn" được thay thế bằng "đặc khu" cho phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp.

Luật Việc làm: Bãi bỏ Giấy phép hoạt động dịch vụ việc làm

Dự thảo Luật Việc làm tập trung đơn giản hóa thủ tục hành chính bằng cách bỏ Giấy phép hoạt động dịch vụ việc làm. Theo đó, doanh nghiệp chỉ cần gửi thông báo hoạt động cho cơ quan chuyên môn thuộc UBND cấp tỉnh nơi đặt trụ sở trước khi đi vào vận hành.

Riêng các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ việc làm qua nền tảng thương mại điện tử chỉ cần tuân thủ đúng các quy định của pháp luật về thương mại điện tử.