Bước đổi mới quan trọng trong công tác xây dựng Đảng

Ngày 5/11, tại Hà Nội, Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương phối hợp Ban Tổ chức Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và Tạp chí Cộng sản tổ chức Hội thảo khoa học: “Xây dựng mô hình chi bộ tham mưu chiến lược kiểu mẫu trong Đảng bộ các cơ quan Đảng Trung ương”.

Chủ trì hội thảo có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Nguyễn Long Hải, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy các cơ quan Đảng Trung ương; Bùi Thị Quỳnh Vân, Bí thư Đảng ủy cơ quan, Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương; Lê Hải Bình, Phó Giám đốc Thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.

Đi đầu trong thực hiện chủ trương thí điểm

Đề dẫn hội thảo, đồng chí Nguyễn Long Hải nhấn mạnh: Thấm nhuần sâu sắc quan điểm của Chủ nghĩa Mác-Lênin về công tác xây dựng Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặc biệt coi trọng xây dựng Đảng từ cơ sở, Người khẳng định: Chi bộ là nền móng của Đảng, chi bộ tốt thì mọi việc sẽ tốt. Điều lệ Đảng quy định tổ chức cơ sở đảng “là nền tảng của Đảng, là hạt nhân chính trị ở cơ sở”; từ đó đặt ra yêu cầu xây dựng chi bộ thực sự đủ năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu và khả năng tổ chức thực hiện nhiệm vụ được giao.

Từ Đại hội XIV của Đảng, đất nước và dân tộc bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Trong bối cảnh đó, yêu cầu nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng được đặt ra ngày càng toàn diện và cấp thiết. Các Kết luận số 58-KL/TW ngày 26/6/2026 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 21-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII; Nghị quyết số 31-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt là chuyển mạnh từ củng cố tổ chức sang nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động thực chất, lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ làm thước đo năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng, góp phần xây dựng Đảng thực sự là đạo đức, là văn minh.

Đồng chí Nguyễn Long Hải nêu rõ, một trong số những giải pháp cụ thể mà Kết luận 58-KL/TW xác định là, triển khai nghiên cứu thí điểm xây dựng “Chi bộ tham mưu chiến lược kiểu mẫu” trong các cơ quan Trung ương gắn với nâng cao chất lượng công tác tham mưu, năng lực dự báo, tư duy chiến lược. Đây là nhiệm vụ nghiên cứu thí điểm, chưa phải mô hình hay bộ tiêu chí đã được ban hành, song với vị trí là đảng bộ tập hợp các cơ quan tham mưu chiến lược của Đảng ở Trung ương, Đảng bộ các cơ quan Đảng Trung ương có trách nhiệm đi đầu trong thực hiện chủ trương thí điểm xây dựng “Chi bộ tham mưu chiến lược kiểu mẫu” và hội thảo hôm nay là bước đi cụ thể trong lộ trình đó.

Đồng chí Nguyễn Long Hải đề nghị các chuyên gia, nhà khoa học và đại biểu tham dự hội thảo tập trung trao đổi làm rõ cơ sở lý luận, những vấn đề thực tiễn từ cơ quan, đơn vị mình trên cơ sở luận cứ và minh chứng cụ thể; làm rõ giá trị, điều kiện vận dụng và khả năng nhân rộng các kinh nghiệm, qua đó cung cấp cơ sở thực tiễn cho việc xây dựng Bộ tiêu chí “Chi bộ tham mưu chiến lược kiểu mẫu”; đồng thời, làm rõ mối quan hệ giữa mô hình này với các mô hình đang được triển khai, nhất là mô hình “chi bộ bốn tốt”, “đảng bộ cơ sở bốn tốt” và mô hình “chi bộ số”.

Đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia hiện đại

Với gần 50 tham luận và các ý kiến phát biểu của các đại biểu, hội thảo tập trung làm rõ cơ sở lý luận, vị trí, vai trò và những đặc điểm đặc thù của mô hình “Chi bộ tham mưu chiến lược kiểu mẫu”; đánh giá khách quan thực tiễn hoạt động của các chi bộ, nhận diện những vấn đề đặt ra; phản biện và hoàn thiện dự thảo Bộ tiêu chí "Chi bộ tham mưu chiến lược kiểu mẫu"; đề xuất phương thức tổ chức triển khai, đánh giá, hoàn thiện và nhân rộng mô hình.

Ở góc độ lý luận, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Cường, Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho rằng, chi bộ tham mưu chiến lược kiểu mẫu là chi bộ được xây dựng và vận hành trên nền tảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; có năng lực lãnh đạo toàn diện việc thực hiện nhiệm vụ tham mưu chiến lược; có đội ngũ đảng viên tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất, trí tuệ, năng lực nghiên cứu, tư duy dự báo và tổ chức thực hiện đáp ứng yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng trong tình hình mới.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Cường, mô hình chi bộ tham mưu chiến lược kiểu mẫu cần bảo đảm sự gắn kết giữa xây dựng chi bộ với thực hiện nhiệm vụ chính trị; gắn rèn luyện phẩm chất, bản lĩnh của đảng viên với phát triển năng lực nghiên cứu, tư duy chiến lược; gắn đánh giá tổ chức đảng, đảng viên với kết quả, chất lượng và hiệu quả thực hiện nhiệm vụ được giao.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Khắc Việt, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, chi bộ kiểu mẫu là khái niệm mới, chưa từng được sử dụng trong văn kiện của Đảng và trong công tác đảng. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhiều lần dùng khái niệm “kiểu mẫu” đối với các địa phương, các đơn vị hợp tác xã, xưởng sản xuất, công trường, nông trường… các gia đình, các cá nhân. Trong tư tưởng chung của Người, kiểu mẫu như khuôn mẫu, hình mẫu để các tập thể, cá nhân học tập, làm theo. Như vậy, khái niệm "chi bộ kiểu mẫu" không chỉ được đánh giá, xếp loại "bốn tốt", "hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ", mà phải thể hiện là tấm gương có tác dụng lan tỏa ảnh hưởng tới các tổ chức đảng khác cùng loại hình, là hình mẫu để các chi bộ khác học tập, làm theo.

Xét ở góc độ đóng góp vào công việc chung, theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Khắc Việt, tính chất “kiểu mẫu” của chi bộ kiểu mẫu thể hiện ở các đặc trưng: Có tư duy kiểu mẫu; trình độ, năng lực chuyên môn kiểu mẫu; phương pháp công tác kiểu mẫu; phong cách làm việc kiểu mẫu.

Chia sẻ ý nghĩa của việc xây dựng mô hình “Chi bộ tham mưu chiến lược kiểu mẫu”, đồng chí Nguyễn Thị Thu Hoài, Phó trưởng Ban Xây dựng Đảng, Tạp chí Cộng sản, cho rằng mô hình “Chi bộ tham mưu chiến lược kiểu mẫu” là một bước đổi mới quan trọng trong công tác xây dựng Đảng tại các cơ quan, đơn vị đảm nhiệm chức năng tham mưu cấp chiến lược. Mô hình này hướng tới việc nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng và chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên, đáp ứng yêu cầu quản trị quốc gia hiện đại và phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Việc thí điểm xây dựng “Chi bộ tham mưu chiến lược kiểu mẫu” trong các cơ quan Trung ương gắn với nâng cao chất lượng công tác tham mưu, năng lực dự báo, tư duy chiến lược là một bước đột phá quan trọng nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức cơ sở đảng ở cấp cao nhất. Mục đích cốt lõi của chủ trương này nâng cao chất lượng sản phẩm tham mưu trình Trung ương, đạt chất lượng cao nhất, có căn cứ lý luận sắc bén và bám sát thực tiễn; rèn luyện và phát triển tư duy chiến lược, năng lực dự báo cho đội ngũ cán bộ, đảng viên; phát huy vai trò hạt nhân chính trị của chi bộ trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, xây dựng đội ngũ cán bộ tham mưu "trung thành-tinh thông-mưu lược".

Thước đo cuối cùng là kết quả thực hiện nhiệm vụ chính trị

Từ góc độ thực tiễn, đồng chí Đỗ Trường Giang, Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ, Phó Vụ trưởng Vụ Tổng hợp Văn phòng Chủ tịch nước cho rằng, nhiệm vụ tham mưu chiến lược là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng của cơ quan tham mưu ở Trung ương, đòi hỏi có tư duy tổng hợp, tầm nhìn dài hạn, nhận diện vấn đề lớn, phân tích bối cảnh, đánh giá tác động, dự báo tình huống, xây dựng các phương án và đề xuất giải pháp có căn cứ. Chất lượng tham mưu phải được đánh giá bằng độ chính xác, chiều sâu phân tích, tính pháp lý, tính khả thi và giá trị phục vụ quyết định của lãnh đạo; không chỉ bằng tiến độ hoàn thành văn bản.

Theo đồng chí Đỗ Trường Giang, chi bộ là hạt nhân chính trị ở cơ sở; bí thư chi bộ, cấp ủy có trách nhiệm quán triệt, cụ thể hóa chủ trương thành nhiệm vụ phù hợp chức năng đơn vị. Vai trò lãnh đạo chỉ phát huy hiệu quả khi gắn chặt công tác xây dựng Đảng, bí thư, cấp ủy nêu gương và chịu trách nhiệm; phân công rõ người, rõ việc, rõ sản phẩm; tăng cường nghiên cứu, dự báo, phản biện; kiểm tra, giám sát thực chất. Mục tiêu cuối cùng là nâng cao chất lượng sản phẩm tham mưu, chủ động phát hiện vấn đề, đề xuất phương án đúng, trúng, khả thi, phục vụ tốt hơn nhiệm vụ chính trị của cơ quan.

Phát biểu kết luận hội thảo, đồng chí Bùi Thị Quỳnh Vân, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy cơ quan, Phó trưởng Ban Tổ chức Trung ương nêu rõ, các tham luận, ý kiến phát biểu tại hội thảo đã khẳng định "Chi bộ tham mưu chiến lược kiểu mẫu" không phải thêm một danh hiệu thi đua, mà là chuẩn mực cao hơn của chi bộ trong sạch, vững mạnh, phù hợp tính chất cơ quan tham mưu chiến lược. Chi bộ kiểu mẫu phải được đánh giá bằng sản phẩm, kết quả cụ thể, không phải bằng hồ sơ, biên bản; trong đó, mỗi đảng viên phấn đấu đạt “hình mẫu người đảng viên trong kỷ nguyên mới”: Tiên phong, gương mẫu, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm; chất lượng tham mưu không đo bằng số lượng văn bản, mà ở tầm nhìn chiến lược, tính khả thi và hiệu quả chính trị trong chỉ đạo thực tiễn.

Trên cơ sở tham khảo kết quả hội thảo, đồng chí Bùi Thị Quỳnh Vân đề nghị thống nhất nhận thức và xác định rõ tiêu chí chi bộ tham mưu chiến lược kiểu mẫu; quán triệt đến từng đảng viên, xây dựng chi bộ kiểu mẫu là nhiệm vụ chính trị, không phải phong trào; bộ tiêu chí gọn, đo được, gắn với khung tiêu chí đánh giá sinh hoạt chi bộ và tiêu chí mẫu về đảng viên theo Kết luận 58-KL/TW.

Đồng chí Bùi Thị Quỳnh Vân yêu cầu sớm tham mưu ban hành hướng dẫn và Bộ tiêu chí “Chi bộ tham mưu chiến lược kiểu mẫu”; lựa chọn chi bộ làm điểm tại mỗi đảng ủy trực thuộc; tổ chức sinh hoạt chi bộ mẫu để nhân rộng. Mỗi cấp ủy, mỗi bí thư chi bộ và từng đảng viên, ngay từ kỳ sinh hoạt chi bộ tháng 12/2026, cụ thể hóa những nội dung được thống nhất thành việc làm cụ thể, góp phần xây dựng Đảng bộ các cơ quan Đảng Trung ương trong sạch, vững mạnh tiêu biểu, toàn diện, kiểu mẫu; xứng đáng là “bộ tổng tham mưu chiến lược” của Đảng, thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.