Định vị, vận hành Hà Nội như một trung tâm kiến tạo và phát triển quốc gia

Toàn cảnh hội nghị Tổng Bí thư Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội

Tham gia đoàn công tác Trung ương có Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an; các Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương, Văn phòng Trung ương Đảng, Văn phòng Tổng Bí thư, Văn phòng Chính phủ, Văn phòng Quốc hội; lãnh đạo các thành phố trực thuộc Trung ương…

Đại biểu thành phố Hà Nội có các đồng chí: Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng; Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Nguyễn Văn Phong; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà; Phó Bí thư Thành ủy Nguyễn Trọng Đông; các Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, lãnh đạo các ban Đảng Thành ủy, Thường trực HĐND, UBND thành phố, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố...

Phát biểu mở đầu cuộc làm việc, Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc cho biết, Hội nghị hôm nay có ý nghĩa hết sức quan trọng. Đây là cơ hội đặc biệt để Hà Nội báo cáo, xin ý kiến chỉ đạo của Trung ương, trực tiếp là các đồng chí lãnh đạo chủ chốt của Đảng về tư duy và tầm nhìn, những định hướng lớn, những vấn đề chiến lược liên quan trực tiếp đến khung thể chế, mô hình phát triển và định hướng quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc phát biểu mở đầu cuộc làm việc

Tiếp đó, các đại biểu đã xem phóng sự với chủ đề: “Khát vọng rồng bay, tầm nhìn 100 năm”. Trình bày báo cáo tóm tắt các nội dung chủ yếu về xây dựng quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TW ngày 5-5-2022 của Bộ Chính trị và sửa đổi Luật Thủ đô năm 2024, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Dương Đức Tuấn cho biết, Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm được xây dựng trên cơ sở thực hiện các kết luận của Bộ Chính trị, Quốc hội và Thường trực Chính phủ; đồng thời hợp nhất Quy hoạch Thủ đô và Quy hoạch chung Thủ đô nhằm khắc phục những hạn chế của các quy hoạch trước đây.

Một nội dung có tính đột phá của Quy hoạch tổng thể là tái cấu trúc đô thị nhằm giải quyết căn cơ các vấn đề về trật tự, kiến trúc và hạ tầng đô thị. Phạm vi tái cấu trúc tập trung từ vành đai 3 trở vào, ưu tiên khu vực vành đai 1 và vành đai 2, theo mô hình đô thị “đa tầng - đa lớp”, kết hợp bảo tồn, tôn tạo các khu vực có giá trị lịch sử - văn hóa với tái cấu trúc toàn diện các khu vực còn lại.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn trình bày báo cáo tại buổi làm việc

Về xây dựng thể chế phát triển Thủ đô, đồng chí Dương Đức Tuấn cho biết, trong bối cảnh Hà Nội phải thực hiện các mục tiêu đột phá của Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết lớn của Trung ương, việc xây dựng Nghị quyết mới của Bộ Chính trị và sửa đổi Luật Thủ đô là yêu cầu tất yếu nhằm tạo lập khuôn khổ thể chế vượt trội, ổn định và có tầm nhìn dài hạn.

Dự thảo Nghị quyết mới của Bộ Chính trị xác lập ba quan điểm xuyên suốt. Thứ nhất, định vị Thủ đô Hà Nội là trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, khoa học, giáo dục, y tế và là đô thị kết nối toàn cầu. Thứ hai, xây dựng thể chế và mô hình quản trị Thủ đô đặc thù, với phân cấp, phân quyền tối đa gắn với cơ chế, chính sách đặc thù và trách nhiệm giải trình. Thứ ba, xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị Thủ đô thật sự trong sạch, vững mạnh, tiêu biểu, mẫu mực.

Trên cơ sở các quan điểm đó, Nghị quyết xác định mục tiêu phát triển Thủ đô theo từng giai đoạn dài hạn đến sau năm 2065; đồng thời đề ra năm định hướng chiến lược và các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm về quy hoạch, thể chế, mô hình quản trị, phát triển văn hóa, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ và huy động nguồn lực. Các nội dung này được nghiên cứu để thể chế hóa đồng bộ trong dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi, tạo nền tảng chính trị - pháp lý vững chắc cho việc triển khai Quy hoạch tổng thể Thủ đô và phát triển Hà Nội bền vững trong tầm nhìn 100 năm.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu báo cáo tại buổi làm việc

Trình bày báo cáo tóm tắt về mô hình phát triển kinh tế - xã hội dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số gắn với giải pháp chiến lược thúc đẩy tăng trưởng hai con số, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu cho biết, ngay từ đầu năm 2026, Thành phố đã tính toán cụ thể tổng vốn đầu tư xã hội khoảng 730 nghìn tỷ đồng, phân bổ rõ cho khu vực nhà nước, khu vực tư nhân và đầu tư nước ngoài, đồng thời tập trung triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù đã được Quốc hội thông qua.

Thành phố chú trọng tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, đầu tư và giải phóng mặt bằng, đẩy nhanh tiến độ các dự án lớn, nhất là các dự án hạ tầng chiến lược, các khu đô thị quy mô lớn, các trục phát triển mới như trục cảnh quan sông Hồng, đường vành đai, đường sắt đô thị và hạ tầng kết nối vùng.        

Trong giai đoạn 2026-2030, mô hình tăng trưởng của Hà Nội tiếp tục được củng cố trên cơ sở nâng cao năng suất tổng hợp, phát triển kinh tế số, xây dựng chính quyền số và xã hội số. Thành phố tập trung xây dựng nền tảng số và dữ liệu dùng chung, cải cách thủ tục hành chính theo hướng thực chất, nâng cao hiệu quả quản trị đô thị và đầu tư công, lấy mục tiêu và kết quả thực chất làm trung tâm.

Bên cạnh các động lực kinh tế mới, thành phố đặc biệt coi trọng phát huy giá trị văn hóa, di sản và không gian sáng tạo. Công nghiệp văn hóa được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn, gắn với phát triển du lịch và xây dựng thương hiệu Thủ đô, phấn đấu đến năm 2030 đạt tỷ trọng 8% GRDP. Du lịch được định hướng phát triển theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại, hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh và các cụm du lịch trọng điểm.

Thành phố cũng đang từng bước định hình mô hình tăng trưởng “tốc độ cao - chất lượng tốt - thông minh - bền vững”, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và giá trị văn hóa làm động lực trung tâm.

Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh phát biểu tại buổi làm việc

Phát biểu thảo luận tại cuộc làm việc, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Ninh đánh giá, Hà Nội đã có nhiều đổi mới mang tính đột phá, chiến lược về tư duy, cách làm; triển khai đồng bộ 3 việc lớn là: Xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TW và sửa đổi Luật Thủ đô năm 2024. Ba nhiệm vụ quan trọng này có gắn kết chặt chẽ và hỗ trợ nhau để Thủ đô phát triển trong giai đoạn mới. Bộ Tư pháp đang phối hợp chặt chẽ với Thành phố xây dựng dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi và kế hoạch sẽ trình, thông qua tại kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI theo thủ tục rút gọn.

Thông tin thêm về nội dung sửa đổi Luật Thủ đô, Bộ trưởng Nguyễn Hải Ninh cho biết, Luật được thiết kế các chính sách theo hướng tăng thẩm quyền để Hà Nội chủ động quyết định các việc lớn, đồng thời giúp các quy định của Luật nhanh chóng đi vào cuộc sống, qua đó góp phần thúc đẩy tăng trưởng 2 con số.

Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng phát biểu tại buổi làm việc

Nhìn nhận việc ban hành các thể chế mới cho Thủ đô là rất cần thiết, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đánh giá cao Hà Nội đặt mục tiêu tăng trưởng 11% và quyết tâm triển khai phát triển kinh tế - xã hội theo mô hình mới, lấy nội hàm là khoa học công nghệ làm động lực phát triển trong giai đoạn mới. Nêu ý kiến đối với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng lưu ý mô hình cấu trúc không gian đô thị cần quan tâm đến kết nối giao thông. Kinh nghiệm cho thấy, mô hình chùm đô thị chỉ phát triển hiệu quả khi kết nối giao thông hoàn chỉnh hoặc đi trước một bước.

Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu tại buổi làm việc

Phát biểu tại buổi làm việc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao tư duy, tầm nhìn phát triển của Thủ đô trung hạn và dài hạn, nhất là định hướng quy hoạch gắn với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội quan trọng thời gian tới, trong đó đặt ra yêu cầu phấn đấu đạt tăng trưởng hai con số.

Về hoàn thiện thể chế, đồng chí Chủ tịch Quốc hội cho rằng, việc sửa đổi Luật Thủ đô và ban hành các nghị quyết với cơ chế đặc thù, đặc biệt dành cho Hà Nội là yêu cầu tất yếu, nhằm tạo hành lang pháp lý thông thoáng, phù hợp hơn với yêu cầu phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới. Góp ý cụ thể đối với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh sức hút đặc biệt của Hà Nội về chiều sâu văn hóa, lịch sử nghìn năm văn hiến, nên quy hoạch cần làm nổi bật những giá trị này, đồng thời định hình rõ không gian phát triển phù hợp với quy mô dân số, điều kiện hạ tầng và yêu cầu phát triển trong tương lai.

Ủy viên Bộ Chính trị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính phát biểu tại cuộc làm việc

Trong khi đó, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định, thời gian qua, Hà Nội đã thực hiện các nhiệm vụ làm xoay chuyển tình thế và chuyển đổi trạng thái dựa trên các chỉ đạo của Trung ương, đặc biệt là các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị. Hà Nội làm những việc này nhanh nhất cả nước và rất khoa học, bài bản.

Về 3 định hướng lớn của Thủ đô, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho rằng, Nghị quyết số 15-NQ/TW và Luật Thủ đô thời gian qua đã giải quyết nhiều vấn đề, tạo đà, tạo lực cho Hà Nội phát triển mạnh mẽ, nhất là về tăng trưởng kinh tế, thu ngân sách, giải quyết các điểm nghẽn, phát triển văn hóa, phát triển hạ tầng... Tuy nhiên, xét trong bối cảnh hiện nay, 2 văn bản trên cần thiết phải sửa đổi, thay thế để phù hợp với bối cảnh mới phát triển Thủ đô và đất nước. Trong đó, về Luật Thủ đô, Thủ tướng tán thành việc sửa đổi Luật theo hướng phân quyền triệt để cho Hà Nội; mở rộng không gian sáng tạo; thể chế phải trở thành cạnh tranh quốc gia, cạnh tranh quốc tế...

Về nhiệm vụ Quy hoạch Thủ đô, Thủ tướng Phạm Minh Chính đề nghị, phải bảo đảm khai thác tối đa các tiềm năng, lợi thế cạnh tranh, khác biệt như Hà Nội có sông Hồng, khu vực Ba Vì, 36 phố phường, Hà Nội ngàn năm văn hiến... Việc khai thác tốt tiềm năng sẽ tạo ra sự cộng hưởng lớn hơn, hiệu quả hơn trên cơ sở bảo tồn và phát triển đột phá, toàn diện, bao trùm.

Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cùng các đại biểu Trung ương, thành phố Hà Nội tại cuộc làm việc

Phát biểu chỉ đạo và kết luận cuộc làm việc, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội diễn ra trong bối cảnh toàn hệ thống chính trị đang chuẩn bị các điều kiện tổ chức Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng. Đây cũng là dịp để xác định rõ vị trí, vai trò và sứ mệnh của Thủ đô Hà Nội trong giai đoạn phát triển mới. Trong đó, Hà Nội được đặt đúng vào vị trí chiến lược đối với sự phát triển chung của đất nước.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu kết luận buổi làm việc

Ghi nhận những kết quả phát triển toàn diện mà Hà Nội đã đạt được trong thời gian qua, đồng chí Tổng Bí thư ghi nhận, công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Hà Nội đã có những đổi mới rõ nét theo hướng siết chặt kỷ cương, kỷ luật, đề cao trách nhiệm cá nhân, gắn trách nhiệm với kết quả thực hiện cụ thể; từng bước khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy, đáp ứng yêu cầu quản trị một đô thị lớn. Từ đó, tạo nên sự chuyển động rõ rệt, tạo dựng được niềm tin trong nhân dân và sự quan tâm theo dõi của cả nước.

Tổng Bí thư Tô Lâm đánh giá cao việc Hà Nội chủ động đề xuất xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn dài hạn 100 năm, gắn với hoàn thiện thể chế và tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển. Đồng chí khẳng định, quy hoạch là công cụ quan trọng để cụ thể hóa tầm nhìn và mục tiêu phát triển. Việc xây dựng Quy hoạch tổng thể Thủ đô không chỉ định hình không gian đô thị mà còn tạo cơ sở huy động nguồn lực, thu hút đầu tư, bảo đảm phát triển hài hòa, bền vững và có khả năng thích ứng với những biến động nhanh của tình hình trong nước và quốc tế.

Nhấn mạnh yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, Tổng Bí thư khẳng định, đất nước không thể tiếp tục phát triển theo quán tính cũ, mà phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, mô hình phát triển và phương thức quản trị. Trong bối cảnh đó, Hà Nội không chỉ là một địa phương lớn mà phải được định vị và vận hành như một trung tâm kiến tạo và phát triển của quốc gia, hướng tới những chuẩn mực phát triển tiên tiến trong khu vực.

Định hướng một số nhiệm vụ trọng tâm dành cho Hà Nội, đồng chí Tổng Bí thư nhấn mạnh yêu cầu xây dựng quy hoạch Thủ đô mang tầm chiến lược, lấy con người và chất lượng cuộc sống làm trung tâm, phát triển hài hòa giữa hiện đại và truyền thống. Cùng với đó, Hà Nội cần được định hướng trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo, tri thức, nơi hội tụ và lan tỏa các giá trị khoa học, văn hóa, giáo dục của cả nước.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu kết luận chỉ đạo

Về thể chế phát triển, đồng chí Tổng Bí thư đánh giá cao các đề xuất của Hà Nội trong việc nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù, phù hợp với yêu cầu phát triển nhanh và bền vững của Thủ đô, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu xuyên suốt là đổi mới tư duy về phân cấp, phân quyền, gắn với trách nhiệm rõ ràng, bảo đảm kỷ cương, kỷ luật, minh bạch và vì lợi ích chung.

Đối với mô hình phát triển kinh tế - xã hội, đồng chí Tô Lâm khẳng định, mô hình của Hà Nội cần dựa vào khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, từ đó cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh, tạo không gian cho sáng tạo và phát triển bền vững, qua đó đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng chung của cả nước.

Tổng Bí thư Tô Lâm tin tưởng, với truyền thống nghìn năm văn hiến, bản lĩnh của đội ngũ cán bộ và sự đồng lòng của nhân dân, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thủ đô sẽ vượt qua khó khăn, thách thức, đạt được những kết quả quan trọng hơn nữa, xứng đáng với vị thế Thủ đô anh hùng, Thành phố vì hòa bình và trung tâm phát triển, sáng tạo của cả nước trong giai đoạn phát triển mới.

Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc phát biểu tại buổi làm việc

Thay mặt Ban Thường vụ Thành ủy phát biểu tiếp thu, Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc đối với đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các đồng chí lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương đã quan tâm, chỉ đạo, định hướng, tạo điều kiện thuận lợi, phối hợp có hiệu quả đối với Hà Nội trong suốt thời gian qua; sự đồng tình ủng hộ, chỉ đạo, định hướng quan trọng đối với các nội dung quan trọng của hội nghị hôm nay.

Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh, Hà Nội nhận thức sâu sắc đang đứng trước bước ngoặt phát triển bứt phá khi vừa là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, vừa là cực tăng trưởng của vùng và của cả nước, hướng tới thành phố kết nối toàn cầu.

“Những định hướng chiến lược, gợi mở sâu sắc, toàn diện của Tổng Bí thư Tô Lâm và các đồng chí lãnh đạo chủ chốt chính là kim chỉ nam giúp Đảng bộ thành phố tiếp tục nâng tầm nhận thức, tư duy phát triển, nâng cao năng lực lãnh đạo, năng lực cầm quyền, quản trị phát triển hiện đại, định hướng hoàn thiện thể chế, quy hoạch, sửa đổi Nghị quyết 15-NQ/TW của Bộ Chính trị, Luật Thủ đô năm 2024 và đồ án Quy hoạch tổng thể tầm nhìn 100 năm” - đồng chí Nguyễn Duy Ngọc nhấn mạnh.

Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc khẳng định, Thành ủy Hà Nội cam kết sẽ nỗ lực cao nhất để biến những tư tưởng chỉ đạo và những định hướng chiến lược của Trung ương thành hiện thực sinh động trong đời sống kinh tế - xã hội của Thủ đô. Hà Nội tin tưởng rằng, với sự lãnh đạo của Trung ương, với truyền thống ngàn năm văn hiến, khát vọng vươn tầm cao mới, Thủ đô Hà Nội nhất định sẽ phát triển xứng tầm, hiện đại, văn minh, giàu đẹp hơn nữa.

Nhân dịp này, Bí thư Thành ủy Nguyễn Duy Ngọc mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành, hỗ trợ và góp ý thẳng thắn của các bộ, ban, ngành Trung ương để Hà Nội hoàn thành trọng trách là trung tâm đầu não chính trị, hành chính quốc gia, là động lực phát triển của cả vùng và cả nước.

Phan Lâm - Nguyễn Quang