Lào Cai: Triển khai đồng bộ các chính sách dân tộc, thúc đẩy phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số
Toàn tỉnh hiện có trên 1,02 triệu người dân tộc thiểu số, chiếm 57,6% dân số, với 33 thành phần dân tộc cùng sinh sống. Trong năm, tỉnh đã hoàn thành việc phân định vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2030, tạo cơ sở để triển khai các chính sách đầu tư, hỗ trợ đúng đối tượng, đúng địa bàn.
Các chính sách dân tộc trên địa bàn tỉnh được triển khai đồng bộ, hiệu quả, góp phần cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số, giữ vững ổn định chính trị - xã hội và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc
Tỉnh tập trung triển khai nghiêm túc các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về công tác dân tộc; đặc biệt là Chiến lược công tác dân tộc giai đoạn 2021- 2030, các nghị quyết, chương trình mục tiêu quốc gia và chính sách đặc thù đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Hệ thống văn bản chỉ đạo, điều hành được ban hành kịp thời, tạo cơ sở pháp lý cho việc tổ chức thực hiện thống nhất từ tỉnh đến cơ sở.
Việc thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được tập trung chỉ đạo quyết liệt. Năm 2025, tổng kế hoạch vốn thực hiện Chương trình đạt trên 2.492 tỷ đồng. Qua triển khai, nhiều chỉ tiêu quan trọng đạt và vượt kế hoạch, như: 100% xã có đường ô tô đến trung tâm được rải nhựa hoặc bê tông; 100% xã có trạm y tế được xây dựng kiên cố; tỷ lệ phụ nữ sinh con tại cơ sở y tế ước đạt 94%; tỷ lệ hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia và các nguồn điện khác ước đạt 98%; tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh ước đạt 93,5%. Thu nhập bình quân dân tộc thiểu số tăng gấp 2 lần so với đầu kỳ, năm 2025 ước đạt trên 33 triệu đồng/người/năm.
Công tác giảm nghèo vùng đồng bào dân tộc thiểu số tiếp tục đạt kết quả tích cực. Ước đến hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số giảm 4,46 điểm phần trăm, tương ứng giảm 9.689 hộ; tỷ lệ nghèo đa chiều toàn tỉnh còn khoảng 11,06%.
Các chính sách về giáo dục và đào tạo được thực hiện đầy đủ. Toàn tỉnh có 17 trường phổ thông dân tộc nội trú, 182 trường phổ thông dân tộc bán trú, với hơn 51.800 học sinh được hưởng chính sách hỗ trợ theo quy định. Tỷ lệ học sinh là người dân tộc thiểu số chiếm khoảng 70% tổng số học sinh toàn tỉnh. Công tác xóa mù chữ tiếp tục được đẩy mạnh, trong năm tổ chức 70 lớp xóa mù chữ với 1.655 học viên tham gia.
Công tác dạy tăng cường tiếng Việt cho trẻ em vùng đồng bào dân tộc thiểu số tiếp tục được triển khai đồng bộ ở các cấp học. Năm học 2025–2026, tỷ lệ huy động trẻ mầm non là người dân tộc thiểu số đến trường, nhóm, lớp đạt 25% đối với nhà trẻ và 95% đối với mẫu giáo; 100% trẻ em dân tộc thiểu số đến trường được tổ chức tăng cường tiếng Việt phù hợp với độ tuổi.
Ở cấp tiểu học, tỉnh tiếp tục triển khai dạy tiếng Việt cho trẻ em dân tộc thiểu số trước khi vào lớp Một. Toàn tỉnh có 321 trường với 988 lớp, 20.439 trẻ em dân tộc thiểu số tham gia chương trình trong tháng 8/2025, trước khi khai giảng năm học mới. Nội dung giảng dạy tập trung chuẩn bị tâm thế vào lớp Một, hình thành các kỹ năng học tập cơ bản, phát triển năng lực nghe, nói, đọc, viết cho học sinh. Sở Giáo dục và Đào tạo đã thành lập đoàn kiểm tra, tổ chức kiểm tra tại 18 trường tiểu học nhằm bảo đảm việc triển khai đúng kế hoạch và đạt hiệu quả.
Song song với dạy tăng cường tiếng Việt, việc dạy tiếng dân tộc thiểu số trong trường học tiếp tục được quan tâm. Năm học 2025 - 2026, toàn tỉnh có 20 trường tiểu học tổ chức dạy học tiếng Mông với 98 lớp, 2.592 học sinh, tăng 02 trường, 18 lớp và 425 học sinh so với năm học trước. Tỷ lệ học sinh duy trì sĩ số, hoàn thành môn học và biết đọc, viết chữ Mông sau khi hoàn thành chương trình tiểu học đều đạt 100%.
Trong lĩnh vực y tế, mạng lưới y tế cơ sở được tăng cường; 90,9% xã, phường đạt tiêu chí quốc gia về y tế. Tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế ước đạt 95% vào cuối năm 2025. Các cơ sở y tế trong tỉnh đã khám, chữa bệnh cho gần 3 triệu lượt người, trong đó trên 50% là người dân tộc thiểu số.
Trong lĩnh vực y tế, mạng lưới cơ sở y tế được củng cố với 31 phòng khám đa khoa khu vực, 319 trạm y tế; tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế ước đạt 95% cuối năm 2025. Các cơ sở y tế trong tỉnh đã khám, chữa bệnh cho khoảng 2,94 triệu lượt người, trong đó người dân tộc thiểu số chiếm trên 50% khám chữa bệnh bảo hiểm y tế. Công tác tiêm chủng, phòng chống dịch bệnh được duy trì ổn định, tỷ lệ trẻ em tiêm chủng đầy đủ ước đạt 96%.
Công tác bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc tiếp tục được quan tâm. Năm 2025, tỉnh trình ghi danh 03 di sản văn hóa phi vật thể; duy trì hoạt động của 208 đội văn nghệ dân gian, tổ chức trên 30 lễ hội, sự kiện văn hóa - du lịch gắn với phát triển kinh tế địa phương.
Việc thực hiện chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số được triển khai đầy đủ, kịp thời. Toàn tỉnh có 2.288 người có uy tín; trong năm đã tổ chức 24 hội nghị tập huấn, cung cấp thông tin, biểu dương, tôn vinh, tổ chức 06 đoàn học tập, trao đổi kinh nghiệm; cấp phát trên 3,23 triệu tờ báo địa phương và 178.464 tờ Báo Dân tộc và Phát triển cho 100% người có uy tín. Dịp Tết Nguyên đán, 2.288 người có uy tín được thăm hỏi, tặng quà; 27 người có uy tín tiêu biểu được các cấp khen thưởng.
Nhìn chung, năm 2025, công tác dân tộc và chính sách dân tộc trên địa bàn tỉnh đạt nhiều kết quả toàn diện, tạo nền tảng quan trọng để tiếp tục triển khai hiệu quả các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trong giai đoạn 2026 - 2030.
