Du lịch gắn với các sự kiện thể thao: Yên Tử biến tiềm năng thành lợi thế

Bên cạnh lợi thế về biển đảo, Quảng Ninh đang sở hữu một không gian du lịch miền núi giàu tiềm năng, trong đó Yên Tử nổi lên như điểm đến đặc biệt cho du lịch gắn với leo núi và các hoạt động thể thao trải nghiệm, theo hướng bền vững và khác biệt.

Trong xu thế du lịch trải nghiệm và chăm sóc sức khỏe ngày càng phát triển, du lịch thể thao, đặc biệt là leo núi và trekking, đang trở thành hướng đi giàu tiềm năng. Với lợi thế là vùng núi thiêng hội tụ giá trị lịch sử, văn hóa Phật giáo Trúc Lâm, cùng hệ sinh thái rừng phong phú, khí hậu mát mẻ, Yên Tử có nền tảng thuận lợi để phát triển du lịch thể thao, gắn với trải nghiệm văn hóa tâm linh.

Những năm gần đây, Yên Tử không còn là điểm đến thuần túy của du lịch văn hóa tâm linh, mà đang dần định hình là không gian trải nghiệm thể thao núi. Nhiều tuyến đường cổ, đường rừng đã trở thành điểm đến quen thuộc của các đoàn trekking với các tour kết hợp vận động, thiền và khám phá di sản ngày càng được quan tâm khai thác.

Cảnh quan khu vực Yên Tử phù hợp cho tổ chức các giải leo núi và sự kiện thể thao hấp dẫn. 

Đáng chú ý, Yên Tử đã tổ chức thành công nhiều sự kiện thể thao quy mô lớn, thu hút đông đảo VĐV trong nước và quốc tế. Các giải leo núi Chinh phục đỉnh Phù Vân (tháng 4/2025), Ultra Trail Yên Tử (tháng 9/2025), Yên Tử Heritage Marathon (tháng 11/2025)… đang góp phần lan tỏa hình ảnh về Yên Tử - vùng đất linh thiêng mà năng động, đồng thời kéo theo lượng du khách, cổ động viên tăng mạnh, thúc đẩy nhu cầu lưu trú, dịch vụ tại địa phương.

Theo Phó Chủ tịch UBND phường Yên Tử Phạm Xuân Thành, Yên Tử có lợi thế đặc biệt khi hội tụ các giá trị của di sản, thiên nhiên và văn hóa tâm linh, cùng địa hình, cảnh quan thuận lợi để kết hợp phát triển du lịch và thể thao. Tuy nhiên, cần phải có cách làm bài bản, có quy hoạch và kiểm soát tốt tác động môi trường để phát huy hết tiềm năng.

Từ thực tế đó, để biến tiềm năng thành lợi thế, Yên Tử đang từng bước xây dựng thương hiệu với định hướng bài bản, dài hạn và đồng bộ. Trước hết là xây dựng quy hoạch và hệ thống sản phẩm đặc thù, xác định rõ vai trò của Yên Tử là hạt nhân du lịch thể thao núi gắn với di sản. Các tuyến trekking, leo núi cần được phân cấp độ khó, công bố rộng rãi, kết nối liên vùng với các điểm như hồ Yên Trung, Ngọa Vân, Am Dược để hình thành tour dài ngày.

Song song với đó là đầu tư hạ tầng và bảo đảm an toàn (hoàn thiện biển chỉ dẫn song ngữ, điểm nghỉ sinh thái, trạm sơ cấp cứu, ứng dụng bản đồ số và công nghệ hỗ trợ du khách). Việc đào tạo nguồn nhân lực địa phương, nhất là thanh niên ở vùng đệm di sản trở thành hướng dẫn viên trekking chuyên nghiệp giúp nâng cao chất lượng dịch vụ và tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng.

Ngoài ra, việc duy trì và nâng tầm các giải thể thao leo núi, chạy trail thành sự kiện thường niên cấp tỉnh, tiến tới quy mô quốc gia và quốc tế, sẽ giúp Yên Tử từng bước xây dựng thương hiệu du lịch thể thao núi riêng có. Quan trọng hơn cả là kiên định nguyên tắc phát triển bền vững, bảo vệ môi trường rừng, kiểm soát rác thải và lan tỏa thông điệp “Không để lại gì ngoài dấu chân”.

Theo đánh giá và thống kê sơ bộ của chính quyền địa phương, hiệu quả kinh tế - xã hội từ du lịch thể thao núi là khá rõ nét. Doanh thu của các cơ sở lưu trú, nhà hàng, dịch vụ vận chuyển và homestay tăng 20-40% trong những ngày diễn ra sự kiện; nhiều thời điểm công suất phòng đạt mức tối đa. Quan trọng hơn, các hoạt động này tạo thêm việc làm thời vụ cho người dân, thúc đẩy phát triển sản phẩm OCOP, dịch vụ trải nghiệm cộng đồng và nâng cao nhận thức về bảo vệ rừng, bảo tồn di sản. 

Với nền tảng sẵn có và hướng đi phù hợp, du lịch gắn với thể thao leo núi đang mở ra cơ hội lớn để Yên Tử chuyển mình từ một điểm đến tâm linh truyền thống, thành trung tâm du lịch thể thao trải nghiệm đặc sắc của Quảng Ninh và khu vực phía Bắc, góp phần nâng cao giá trị di sản và phát triển kinh tế - xã hội bền vững.