Hoàn thiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, bảo đảm đúng đối tượng, tạo điều kiện phát triển

Tham gia phát biểu góp ý dự thảo Luật, đại biểu Nguyễn Đình Xuân - Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy phường Thanh Điền, tỉnh Tây Ninh, cơ bản thống nhất với sự cần thiết ban hành Luật và đề nghị tiếp tục hoàn thiện một số quy định nhằm bảo đảm chính sách hỗ trợ đúng đối tượng, tháo gỡ khó khăn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển.

Về phân loại doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp siêu nhỏ và doanh nghiệp vừa, đại biểu đồng tình với ý kiến của một số đại biểu tham gia thảo luận và cho rằng cần có định nghĩa riêng, phân định rõ giữa doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ và doanh nghiệp vừa.

Theo đại biểu, quy mô vốn giữa các nhóm doanh nghiệp có sự chênh lệch đáng kể; doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ có thể chỉ có vốn vài tỉ đồng, trong khi doanh nghiệp vừa có thể có quy mô vốn lên đến 150 tỉ đồng theo cách xác định được đề cập. Nếu gộp các nhóm doanh nghiệp này vào cùng một diện hỗ trợ, chính sách có thể chưa phù hợp với đặc điểm, năng lực và nhu cầu thực tế của từng nhóm, chưa tạo được lợi thế cạnh tranh và chưa khuyến khích doanh nghiệp nhỏ phát triển lên quy mô lớn hơn.

Về nguyên tắc hỗ trợ và ngăn chặn hành vi trục lợi chính sách tại Điều 5 và Điều 7, đại biểu tán thành việc cơ quan soạn thảo bổ sung các quy định liên quan. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định tại Điều 5 về nguyên tắc xác định đối tượng thụ hưởng chính sách, bảo đảm việc hỗ trợ đúng bản chất và quy mô của doanh nghiệp.

Đại biểu nêu thực tế có tình trạng doanh nghiệp lớn thành lập doanh nghiệp con, doanh nghiệp cháu để tham gia thực hiện các gói thầu nhỏ, trong khi việc phân định, xác định mối liên hệ giữa các doanh nghiệp này còn khó khăn. Vì vậy, cần có cơ chế phù hợp để nhận diện, ngăn chặn việc lợi dụng mô hình doanh nghiệp liên kết nhằm hưởng chính sách hỗ trợ dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Về hỗ trợ tiền thuê đất và cơ chế cấp phiếu hỗ trợ (voucher), đại biểu đề nghị cân nhắc sử dụng thuật ngữ tiếng Việt thay cho từ “voucher” trong dự thảo Luật. Theo đại biểu, có thể nghiên cứu các cách gọi như “phiếu thanh toán”, “phiếu tạm ứng” hoặc thuật ngữ tiếng Việt phù hợp khác, đồng thời giải thích rõ nội hàm trong phần giải thích từ ngữ để bảo đảm cách hiểu thống nhất, chính xác, tránh sử dụng thuật ngữ có nhiều nghĩa.

Đối với chính sách hỗ trợ về đất đai, đại biểu cho rằng dự thảo mới đề cập đến hỗ trợ đất trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp, trong khi nhu cầu của doanh nghiệp nhỏ và vừa không chỉ giới hạn ở các khu vực này. Do đó, đại biểu đề nghị nghiên cứu mở rộng chính sách hỗ trợ đất đai đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa có nhu cầu thành lập hoặc mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh ngoài khu công nghiệp, cụm công nghiệp.

Đại biểu nêu một số phương án có thể xem xét như giảm 30% tiền chuyển quyền hoặc giảm 30% tiền thuê đất, áp dụng đối với trường hợp trả tiền thuê đất hằng năm hoặc trả tiền một lần, nhằm tạo thêm điều kiện tiếp cận mặt bằng sản xuất cho doanh nghiệp.

Về chính sách hỗ trợ tín dụng, đại biểu bày tỏ sự đồng tình với việc bổ sung các giải pháp hỗ trợ tiếp cận vốn, bởi đây là một trong những khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo đại biểu, các doanh nghiệp này thường gặp trở ngại khi vay vốn do tài sản hiện có không đủ điều kiện hoặc giá trị không đáp ứng yêu cầu tài sản bảo đảm đối với các khoản vay phục vụ đầu tư, mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Từ thực tế đó, đại biểu thống nhất với định hướng xây dựng quỹ hỗ trợ và đề nghị tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận nguồn vốn dựa trên dòng tiền, hợp đồng và tài sản hình thành trong tương lai. Cách tiếp cận này sẽ góp phần tháo gỡ khó khăn về tài sản bảo đảm, mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng và hỗ trợ doanh nghiệp có điều kiện phát triển sản xuất, kinh doanh.

Về thủ tục giải thể doanh nghiệp và nghĩa vụ thuế, đại biểu đề cập đến đề xuất của Bộ Tài chính về miễn, giảm một số khoản thuế, trong đó có thuế môn bài và các khoản thuế liên quan đối với doanh nghiệp đã giải thể; đại biểu bày tỏ sự ủng hộ và đề nghị nghiên cứu đưa nội dung này vào Luật.

Theo đại biểu, trên thực tế, có những doanh nghiệp đã ngừng hoạt động trong một hoặc hai năm nhưng các khoản thuế phát sinh và tiền phạt vẫn tiếp tục tăng, khiến doanh nghiệp rơi vào tình trạng tồn đọng nghĩa vụ và kéo dài thủ tục giải thể. Điều này gây khó khăn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, làm phát sinh những vướng mắc trong quá trình xử lý tình trạng pháp lý của doanh nghiệp.

Đại biểu đề nghị hoàn thiện quy định theo hướng đơn giản hóa, rút ngắn thời gian giải thể, bảo đảm thủ tục giải thể thuận lợi tương xứng với thủ tục thành lập doanh nghiệp. Theo đó, nếu doanh nghiệp có thể được thành lập trong một ngày thì cần nghiên cứu cơ chế để việc giải thể cũng được thực hiện nhanh chóng, lý tưởng trong khoảng hai đến ba ngày đối với trường hợp đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định.

Về mức xử phạt vi phạm hành chính đối với doanh nghiệp, đại biểu đề nghị quan tâm đến tác động của quy định xử phạt đối với các hộ kinh doanh, cá nhân chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp. Theo đại biểu, một trong những băn khoăn lớn của các đối tượng này là nguy cơ phải chịu mức phạt và chi phí tuân thủ quá cao sau khi chuyển đổi.

Đại biểu cho biết, theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính được đề cập, mức phạt đối với tổ chức gấp đôi mức phạt đối với cá nhân, không phân biệt tổ chức có quy mô lớn hay nhỏ, thậm chí chỉ có một người hoặc một vài người. Trong khi đó, mức phạt hành chính đối với một số hành vi có thể lên đến hàng chục hoặc hàng trăm triệu đồng; nếu áp dụng mức phạt gấp đôi đối với tổ chức, số tiền phải nộp có thể lên đến 200–300 triệu đồng. Mức phạt này có thể không quá lớn đối với doanh nghiệp có quy mô vốn hàng trăm tỷ đồng, nhưng lại là gánh nặng đáng kể, thậm chí có nguy cơ khiến doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ không thể tiếp tục hoạt động.

Từ những phân tích trên, đại biểu đề nghị trong quá trình sửa đổi Luật Xử lý vi phạm hành chính, cần nghiên cứu phân hóa mức xử phạt theo quy mô doanh nghiệp, thay vì áp dụng đồng loạt mức phạt gấp đôi đối với mọi tổ chức. Cụ thể, đại biểu đề xuất mức phạt đối với doanh nghiệp nhỏ bằng 1,3 lần, doanh nghiệp vừa bằng 1,5 lần và doanh nghiệp lớn bằng 2 lần mức phạt áp dụng đối với cá nhân. Theo đại biểu, cách tiếp cận này sẽ góp phần bảo đảm tính phù hợp, tương xứng của chế tài, giảm áp lực đối với doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, đồng thời khuyến khích hộ kinh doanh, cá nhân mạnh dạn chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp./.