“Đổi mới tư duy, nâng tầm nội dung, đột phá giải pháp” tham mưu các nghị quyết chiến lược về Xây dựng Đảng

Cùng tham dự có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, đại diện lãnh đạo một số cơ quan, đơn vị ở Trung ương, các chuyên gia, các nhà khoa học có nhiều đóng góp quan trọng trong việc nghiên cứu, triển khai, hoàn thiện các đề án trình Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV.

Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng xác định hai mục tiêu 100 năm: phát triển đất nước đến năm 2030 - kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng, trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao; hiện thực hóa tầm nhìn đến năm 2045 - kỷ niệm 100 năm thành lập nước, trở thành nước phát triển, thu nhập cao; tự chủ chiến lược, tự cường, tự tin, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Bộ Chính trị, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo, với yêu cầu “Tầm nhìn phải có chiều cao của khát vọng, chiều sâu của lý luận, bám sát thực tiễn đất nước và xu thế của thời đại, nâng cao năng lực tổ chức thực hiện”.

Thực hiện thắng lợi hai mục tiêu 100 năm và chuẩn bị nền tảng cho chặng đường phát triển tiếp theo đặt ra yêu cầu rất mới, rất cao đối với công tác xây dựng Đảng, với nhiệm vụ bao trùm là xây dựng Đảng ta thật sự là đạo đức, là văn minh trong kỷ nguyên phát triển mới: Đảng phải thật sự trong sạch, vững mạnh toàn diện, cả về chính trị, tư tưởng, đạo đức, tổ chức và cán bộ; phương thức lãnh đạo, cầm quyền phải đổi mới mạnh mẽ, ngang tầm nhiệm vụ, gắn kết chặt chẽ với năng lực quản trị quốc gia hiện đại; đội ngũ cán bộ các cấp phải đủ phẩm chất, năng lực, tiên phong, gương mẫu, dẫn dắt công cuộc đổi mới trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Vì vậy, các đề án trình Hội nghị Trung ương 4 không chỉ giải quyết những vấn đề trước mắt mà phải tạo nền tảng chính trị, tổ chức và cán bộ cho việc thực hiện các mục tiêu chiến lược của đất nước.

Từ nhận thức đó, cách đặt vấn đề nghiên cứu được chuyển từ “cần sửa đổi, bổ sung nội dung gì” sang “đổi mới tư duy, nâng tầm nội dung, đột phá giải pháp” để đáp ứng yêu cầu xây dựng Đảng và phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Quán triệt tinh thần đó, Lãnh đạo Ban Tổ chức Trung ương xác định yêu cầu xuyên suốt là kế thừa có chọn lọc, nâng tầm toàn diện từ nhận thức, phương pháp nghiên cứu, tổng kết thực tiễn, hệ thống hóa lý luận đến nội dung, giải pháp và tổ chức thực hiện; sản phẩm được Trung ương thông qua phải là những nghị quyết, kết luận có giá trị định hướng lâu dài; các nhiệm vụ cụ thể hóa nghị quyết cũng phải được nâng tầm tương xứng, bảo đảm sản phẩm đến cùng và đo lường được hiệu quả thực tiễn.

Ban Tổ chức Trung ương xác định việc xây dựng các đề án là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, có ý nghĩa chiến lược, lâu dài đối với công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Đồng chí Trưởng Ban trực tiếp chủ trì các phiên họp, xác định khung tư duy tiếp cận, định hướng mục tiêu, phạm vi nghiên cứu, những vẫn đề lớn, mới, khó, vượt trội, vượt trước, chưa có tiền lệ và yêu cầu chất lượng sản phẩm; kịp thời quyết định những vấn đề thuộc thẩm quyền. Các đồng chí Phó Trưởng Ban phụ trách thường xuyên chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc; chủ trì hội nghị, hội thảo, làm việc với các địa phương, cơ quan, đơn vị, chuyên gia, nhà khoa học để bổ sung luận cứ, xử lý vấn đề phát sinh. Các đề án được đặt trong một chỉnh thể thống nhất, cùng phục vụ mục tiêu phát triển nhanh, bền vững đất nước và xây dựng Đảng ta thật sự là đạo đức, là văn minh trong kỷ nguyên mới. Sự chỉ đạo đồng bộ, nhất quán, liên tục giúp các cơ quan thường trực thống nhất phương pháp, khắc phục tư duy cục bộ, cát cứ theo từng đề án, từng hồ sơ, từng khâu công việc.

Điểm nổi bật là nhận thức và phương pháp tham mưu của Ban không ngừng được bổ sung, phát triển. Qua từng lớp chỉ đạo và các vòng nghiên cứu, góp ý, thẩm định, tiếp thu, giải trình, nhận thức của Ban được nâng lên không chỉ ở việc bổ sung nội dung mà cả về cách đặt vấn đề và tiêu chuẩn lựa chọn giải pháp: từ yêu cầu hoàn thiện quy định trước mắt sang nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền và bảo đảm những điều kiện phát triển lâu dài.

Cùng với đó, Ban đã đổi mới phương pháp nghiên cứu, nâng tầm nội dung, giải pháp; bảo đảm giá trị chiến lược và sức sống lâu dài của nghị quyết. Phân định đúng tầm, đúng tầng; thống nhất giá trị cốt lõi và sự liên thông giữa các đề án.

Xây dựng nghị quyết gắn với Chương trình hành động; bảo đảm tính hành động, sản phẩm đến cùng và kiểm chứng tác động. Dự thảo Chương trình hành động của Bộ Chính trị thực hiện 03 nghị quyết được nghiên cứu đồng thời với các dự thảo nghị quyết, không chờ nghị quyết được thông qua mới xác định cơ quan chủ trì, tiến độ và sản phẩm. Từng nội dung được phân loại thành việc triển khai ngay, việc cần cụ thể hóa bằng quy định, hướng dẫn, việc cần tiếp tục nghiên cứu, thí điểm; gắn với tiến độ, trách nhiệm và sản phẩm cụ thể. Cách làm này góp phần khắc phục tình trạng thiếu gắn kết giữa ban hành nghị quyết với tổ chức thực hiện.
Lộ trình được xác định từ yêu cầu của sản phẩm cuối cùng và thời điểm trình để tính ngược các mốc nghiên cứu, lấy ý kiến, thẩm định, tiếp thu, giải trình và hoàn thiện. Các nhiệm vụ được kiểm soát theo yêu cầu “6 rõ, 1 xuyên suốt”. Các cơ quan thường trực phối hợp với Văn phòng Ban và các vụ địa bàn xử lý những vấn đề còn có ý kiến khác nhau ngay trong quá trình soạn thảo.

Tại Hội nghị Trung ương 4, Trung ương đánh giá cao công tác chuẩn bị của Ban, các ý kiến cơ bản đồng tình với các dự thảo và cách thức xây dựng đề án; trên cơ sở đó, thống nhất ban hành các nghị quyết, kết luận; chỉ đạo Bộ Chính trị ban hành Chương trình hành động thực hiện các nghị quyết, góp phần cụ thể hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng về xây dựng Đảng, hệ thống chính trị.

Các nghị quyết, kết luận được thông qua thể hiện tầm nhìn chiến lược, dài hạn gắn với hai mục tiêu 100 năm; xác định nhiều quan điểm, chủ trương mới về xây dựng, chỉnh đốn Đảng, phương thức lãnh đạo, cầm quyền và công tác cán bộ; nhiệm vụ, giải pháp gắn với lộ trình và trách nhiệm tổ chức thực hiện mạch lạc, khả thi.

Tiếp ngay sau đó, Ban đã kịp thời hoàn thiện Chuyên đề về những nội dung cốt lõi của 03 nghị quyết và bộ slide trình chiếu phục vụ Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 khóa XIV.

Ngay sau khi Chương trình hành động thực hiện các nghị quyết được ban hành, Ban Tổ chức Trung ương đã dự kiến phân công triển khai 13 đề án, nhiệm vụ Ban được giao chủ trì; đồng thời tham gia phối hợp thực hiện 20 nhiệm vụ do các cơ quan khác chủ trì.

Báo cáo tại Hội nghị và các ý kiến thảo luận đã đánh giá, nhìn tổng thể, việc nghiên cứu, tham mưu xây dựng các hồ sơ trình Hội nghị Trung ương 4 đã hoàn thành tốt nhiệm vụ chính trị được giao, bảo đảm tiến độ và chất lượng. Trong đó, 09 sản phẩm thuộc thẩm quyền của Bộ Chính trị, Ban Bí thư; 03 nhiệm vụ hoàn thành trong năm 2026, 07 nhiệm vụ trong năm 2027, 02 nhiệm vụ kéo dài đến năm 2028 và năm 2030.

Kết quả quan trọng không chỉ là hoàn thành khối lượng hồ sơ lớn trong thời gian gấp, mà là từng bước hình thành cách tiếp cận tham mưu có tầm nhìn chiến lược và tính liên thông.

Về nhận thức, tầm nhìn, đã kiên định nền tảng tư tưởng, kế thừa thành tựu tư duy lý luận, bài học thực tiễn của Đảng; quán triệt tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV và sự lãnh đạo, chỉ đạo, định hướng của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước; đặt các đề án trong yêu cầu thực hiện hai mục tiêu 100 năm và chuẩn bị cho chặng đường phát triển mới; thực hiện đồng bộ yêu cầu nâng tầm nhận thức, nghiên cứu, nội dung và giải pháp.

Về tư duy, phương pháp tham mưu, các đề án được nghiên cứu trong chiều dài lịch sử trăm năm và các kỳ đại hội của Đảng, đối chiếu với yêu cầu thực tiễn và dự báo tương lai; tăng tính đồng bộ, liên thông giữa các đề án và giữa các cấp độ văn bản; gắn xây dựng chủ trương với chuẩn bị nội dung quán triệt và điều kiện tổ chức thực hiện.

Về tổ chức, phối hợp, đã phát huy sức mạnh tổng hợp của Lãnh đạo Ban, vai trò tiên phong, gương mẫu của người đứng đầu, các cơ quan thường trực, Văn phòng Ban, các vụ địa bàn và trí tuệ của các chuyên gia, người có kinh nghiệm thực tiễn; chất lượng được kiểm soát qua nhiều tầng ngay trong quá trình xây dựng, nhờ đó nhiều vấn đề phức tạp, còn ý kiến khác nhau được xử lý kịp thời, không dồn đến khâu cuối.

Về tinh thần, trách nhiệm và năng lực đội ngũ: cán bộ, đơn vị tham gia thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, đoàn kết, chủ động, sáng tạo; làm việc với cường độ lớn, trong thời gian gấp nhưng bảo đảm yêu cầu chất lượng; qua đó được rèn luyện năng lực nghiên cứu chiến lược, phân tích chính sách, tổng hợp, thẩm định, biên tập nội dung quán triệt và trình bày thông tin trực quan.

Ban Tổ chức Trung ương cho biết, từ thực tiễn xây dựng các hồ sơ trình Hội nghị Trung ương 4 và chuẩn bị nội dung quán triệt các nghị quyết, kinh nghiệm xuyên suốt là: bám sát sự lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, trực tiếp là đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước; kế thừa có chọn lọc và nâng tầm từ nhận thức đến sản phẩm cuối cùng; người đứng đầu định hướng từ sớm, chịu trách nhiệm đến cùng; phương pháp tiếp cận tổng thể, khoa học; phối hợp thực chất, kỷ luật nghiêm; chuyển hóa kinh nghiệm thành năng lực bền vững của cơ quan…

Phát biểu kết luận Hội nghị, đồng chí Nguyễn Duy Ngọc trân trọng cảm ơn và đánh giá cao tinh thần trách nhiệm và những đóng góp hiệu quả của các chuyên gia, nhà khoa học. Đồng chí cho biết, trước yêu cầu phát triển của đất nước, việc xây dựng các Nghị quyết mang nhiều nội dung mới, khó và có những nội dung chưa có tiền lệ, do đó yêu cầu đặt ra là cần quán triệt, cập nhật đầy đủ các định hướng của Bộ Chính trị, của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, đồng thời khai thác các nguồn tư liệu của Đảng.

Trên tinh thần đó, trong quá trình xây dựng, nhận thức phải sâu sắc, đầy đủ và đúng tầm, từ đó đề ra các giải pháp đột phá, sáng tạo tương xứng. Đánh giá cao vai trò, kinh nghiệm của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học, đồng chí đề cao tinh thần cầu thị, không né tránh nhằm tập trung giải quyết thấu đáo bài toán lớn trong xây dựng văn kiện.

Đồng chí cũng cho biết, những vấn đề lớn, tồn tại qua nhiều thời kỳ, còn nhiều ý kiến khác nhau đều đã được đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước định hướng, cho ý kiến chỉ đạo từ rất sớm. Ban Chấp hành Trung ương khi thông qua Nghị quyết, đồng thời cũng thông qua Chương trình hành động, xác định rõ lộ trình thực hiện cho từng nhiệm vụ chung và nhiệm vụ riêng.

Nhấn mạnh rằng dù đã có các công cụ hỗ trợ nhưng nếu quy định, hướng dẫn nếu còn thiếu quy định cụ thể, không đo lường được sản phẩm cuối cùng thì sẽ là rào cản trong tổ chức thực hiện. Do đó, toàn bộ ý kiến đóng góp tại Hội nghị từ khâu xây dựng đề án, theo dõi triển khai đến công tác tuyên truyền tạo hiệu ứng… sẽ được tổng hợp và ứng dụng trên môi trường số. Việc chia sẻ dữ liệu này sẽ giúp mang lại góc nhìn đa chiều, hỗ trợ cấp ủy và người đứng đầu các cấp, các lĩnh vực nghiên cứu, triển khai công việc hiệu quả hơn./.