Công tác tư tưởng bắt đầu từ thực tiễn và niềm tin của Nhân dân

Chiều 1/10, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chủ trì cuộc làm việc với Ban Tuyên giáo Trung ương và các cơ quan liên quan về tư tưởng, tâm trạng xã hội và việc phát huy sức mạnh tổng hợp của các cơ quan tuyên truyền.

Cùng dự buổi làm việc có đồng chí: Trần Cẩm Tú, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; lãnh đạo các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương; lãnh đạo một số cơ quan báo chí, xuất bản.

Tại cuộc làm việc, đại diện lãnh đạo Ban Tuyên giáo Trung ương báo cáo về tình hình tư tưởng, tâm trạng xã hội và việc phát huy sức mạnh tổng hợp của các cơ quan tuyên truyền. Nhiều ý kiến đã trao đổi thẳng thắn, trách nhiệm và có những đề xuất cụ thể.

Hiệu quả công tác tư tưởng phải được đo bằng chuyển biến từ thực tế

Phát biểu kết luận cuộc làm việc, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, công tác tư tưởng bắt đầu từ thực tiễn và niềm tin của Nhân dân, phải được xây dựng bằng kết quả thực tiễn. Mọi thủ tục được giải quyết đúng hạn, một kiến nghị được trả lời thỏa đáng, một dự án hoàn thành đúng tiến độ, một chính sách được thực hiện công bằng đều trực tiếp củng cố niềm tin.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, công tác tư tưởng là trách nhiệm của lãnh đạo cấp ủy và người đứng đầu, không phải là việc riêng của ngành Tuyên giáo. Cơ quan phụ trách lĩnh vực nào phải giải thích và chịu trách nhiệm xử lý những vấn đề phát sinh từ lĩnh vực đó. Ban Tuyên giáo Trung ương làm chức năng tham mưu, định hướng, hướng dẫn, điều phối, kiểm tra; không làm thay trách nhiệm giải trình và sửa sai của các cơ quan khác.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, phải làm cho thông tin về đời sống xã hội đến được nơi có quyền quyết định và phải thúc đẩy giải quyết vấn đề. Phải nắm được những vấn đề người dân bức xúc và trách nhiệm của người giải quyết. Phải hình thành quy trình từ lắng nghe, kiểm chứng, phân tích, xử lý, phản hồi và kiểm tra lại kết quả. Thông tin về tư tưởng, tâm trạng xã hội phải đi vào quá trình ra quyết định.

Cùng với đó, kết hợp chặt chẽ giữa xây và chống, lấy xây làm căn cơ lâu dài, lấy thuyết phục làm phương thức chủ đạo. Phải phân biệt giữa phản biện có căn cứ với thông tin sai do nhầm lẫn hoặc là hành vi cố ý bịa đặt hoặc vi phạm pháp luật.

Hiệu quả công tác tư tưởng phải được đo bằng chuyển biến từ thực tế trong nhận thức và tâm trạng Nhân dân. Cần biết kết quả, hiệu quả sau tuyên truyền cho cán bộ, Nhân dân hiểu gì hơn, đồng thuận ở mức nào?

"Phải đảm bảo đường đi của sự thật từ cơ sở lên Trung ương. Báo cáo qua nhiều cấp nhưng không được làm khó khăn nhẹ đi, thành tích thì đậm lên. Ban Tuyên giáo Trung ương cần đối chiếu báo cáo hành chính với khảo sát có phương pháp, ý kiến của Mặt trận, giám sát của Nhân dân, báo chí và kiểm tra thực địa; ghi rõ những điều chưa được xác minh, chưa được kiểm chứng" - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Bốn yêu cầu đổi mới trong quá trình xây dựng và thực hiện chính sách

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, phải đưa việc lắng nghe và giải thích vào toàn bộ quá trình xây dựng, ban hành và thực hiện chính sách. Công tác tư tưởng truyền thông chính sách phải gắn với hoạch định và đánh giá chính sách. Ngay từ khâu chuẩn bị cần có dữ liệu, người giải thích và có cơ chế tiếp nhận phản hồi. Với chính sách lớn, phải dự kiến những câu hỏi của người dân và công khai những lý do tiếp thu hoặc chưa tiếp thu ý kiến góp ý.

Phải nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo và thúc đẩy giải quyết những vấn đề. Thông tin phải đến đúng người có thẩm quyền và phải gắn với kiến nghị xử lý; phải xác định rõ vấn đề cần giải thích, vấn đề cần sửa cách làm, sửa quy định hoặc xử lý sai phạm. Phát hiện sớm phải đi cùng với việc giải quyết sớm.

Phải phối hợp các lực lượng theo mục tiêu và trách nhiệm chung; có cơ chế chia sẻ dữ liệu cần thiết, phân công theo lợi thế, phối hợp theo từng nhóm công chúng. Thống nhất về thông tin cốt lõi nhưng đa dạng về cách thể hiện. Nhiều lực lượng, nhưng phải tạo ra được một sức mạnh.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu, phải đo tác động của công việc, xây dựng hệ thống tiêu chí, công cụ và dữ liệu để đánh giá hiệu quả thực chất. Trước hết là mức độ hiểu chính sách, khả năng tiếp cận thông tin, thời gian phản hồi, tỷ lệ kiến nghị được trả lời thực chất và kết quả giải quyết những vấn đề chính đáng.

Bí thư cấp ủy phải trực tiếp nắm những vấn đề tư tưởng lớn

Trong thời gian tới, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, phải thực hiện nghiêm trách nhiệm của cấp ủy và người đứng đầu theo Quy định 19 và Nghị quyết 25 của Trung ương. Bí thư cấp ủy phải trực tiếp nắm những vấn đề tư tưởng lớn, những vấn đề nổi lên ở cơ quan, địa phương mình; trực tiếp chỉ đạo xử lý những tình huống phức tạp; lắng nghe cả tâm tư của cán bộ trực tiếp phục vụ Nhân dân.

Ban Tổ chức Trung ương bổ sung tiêu chí về lãnh đạo công tác tư tưởng, kỷ luật phát ngôn, trách nhiệm nêu gương vào kiểm điểm, đánh giá, xếp loại ngay từ cuối năm 2026. Cùng với đó, khẩn trương hoàn thiện, trình ban hành cơ chế khuyến khích, bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung; đồng thời thay thế kịp thời những người né tránh, đùn đẩy. Từ năm 2027, mỗi cấp ủy xác định một số việc tồn đọng gây bức xúc, công khai tiến độ, mức độ phù hợp và theo dõi kết quả, không hứa giải quyết dứt điểm tất cả trong một thời gian thời hạn thiếu thực tế; phải siết chặt kỷ luật phát ngôn cán bộ, đảng viên trên mạng cũng như trong sinh hoạt Đảng.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Ủy ban Kiểm tra Trung ương đưa việc thực hiện Quy định 19 và Nghị quyết 25 vào chương trình kiểm tra, giám sát năm 2027. Ban Tuyên giáo Trung ương trong tháng 10/2026 phải báo cáo Ban Bí thư danh mục, nhiệm vụ thực hiện Kế hoạch số 08 theo từng năm, rõ cơ quan chủ trì, sản phẩm, thời hạn; và trong quý IV/2026 trình phương án khảo sát và bộ chỉ số đánh giá hiệu quả công tác tư tưởng. Số liệu gốc về niềm tin và đồng thuận phải được thu thập bằng phương pháp có khả năng kiểm chứng và phản ánh khác biệt giữa các cái nhóm xã hội.

Đổi mới căn bản truyền thông chính sách

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, phải đổi mới căn bản truyền thông chính sách. Đối với những chính sách tác động lớn đến người dân, doanh nghiệp, cơ quan chủ trì xây dựng chính sách phải đồng thời chịu trách nhiệm xây dựng phương án thông tin, giải thích, tiếp nhận phản hồi. Truyền thông chính sách chủ động nhưng phải dựa trên sự thật, thông tin chính xác, công khai thuận lợi, khó khăn và những tác động. Khi chính sách phát sinh bất cập, cần nghiên cứu sửa bất cập chứ không phải tìm cách bảo vệ quyết định không phù hợp với thực tế.

Phải xây dựng các cơ quan báo chí chủ lực có năng lực giải thích và phát hiện vấn đề. Báo Nhân Dân, Thông tấn xã Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam và các cơ quan báo chí chủ lực phải đi đầu về độ tin cậy, năng lực phân tích, khả năng giải thích những vấn đề lớn và năng lực tiếp cận công chúng. Cần chia sẻ dữ liệu, phát huy thế mạnh riêng và tạo điều kiện cho báo chí thực hiện các phóng sự điều tra có căn cứ, chỉ ra những sai sót cả về chính sách lẫn tổ chức thực hiện. Đặc biệt, nâng cao khả năng tiếp cận, thuyết phục và tạo ảnh hưởng tích cực đối với công chúng trẻ; phải hiện diện trên những nền tảng giới trẻ sử dụng và trả lời những câu hỏi mà họ quan tâm như: cơ hội học tập, việc làm, thu nhập, nhà ở và khả năng được ghi nhận công bằng. Người trẻ sẽ gắn bó hơn với tương lai của đất nước khi nhìn thấy cơ hội phát triển của chính mình.

Kiên quyết xử lý cơ quan báo chí xa rời tôn chỉ mục đích và giật gân, câu khách. Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Đảng ủy Chính phủ rà soát, sắp xếp lại hệ thống các nhà xuất bản, giảm phân tán, trùng lặp.

Cùng với việc sắp xếp tổ chức, phải đổi mới cơ chế, nâng cao hiệu quả hoạt động và đảm bảo nguồn lực. Với những sản phẩm chính trị tư tưởng, thông tin đối ngoại thiết yếu, phải có cơ chế đặt hàng minh bạch, xác định chất lượng, đối tượng phục vụ, nguồn lực và kết quả cần đạt; không đặt hàng đơn thuần theo số lượng bài viết và thời lượng phát sóng.

Nâng cao năng lực làm chủ không gian số, chủ động nắm bắt, phân tích, định hướng và xử lý thông tin trên nền tảng công nghệ, dữ liệu, thể chế và nguồn nhân lực phù hợp.

Phát triển hệ thống dữ liệu dùng chung phục vụ cho công tác tư tưởng. Chú ý quyền truy cập, bảo vệ an toàn dữ liệu, dữ liệu cá nhân; ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phòng, chống tin giả, tin sai sự thật và xử lý những vi phạm. Ứng dụng công nghệ để giải quyết các vấn đề xã hội nhưng không thay thế việc trực tiếp gặp, nghe và giải quyết với Nhân dân.

Ban Tuyên giáo Trung ương chủ trì khai thác, vận hành nền tảng số công tác tư tưởng dùng chung thông suốt từ Trung ương đến cấp xã; thí điểm và đánh giá hữu ích, an toàn dữ liệu trước khi triển khai diện rộng. Quân ủy Trung ương, Đảng ủy Công an Trung ương xây dựng và chuyển giao hệ thống giải pháp kỹ thuật tổng thể bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Đảng ủy Công an Trung ương chủ trì trình quy trình phối hợp xử lý thông tin giả mạo và ứng phó với khủng hoảng thông tin trong quý I năm 2027.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, phải đưa trọng tâm công tác tư tưởng về cơ sở và phát huy mạnh mẽ vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể, các lực lượng xã hội, đổi mới phương thức nắm tình hình. Phải làm rõ người dân phản ánh ở đâu, ai nhận, ai giải quyết, khi nào trả lời và kết quả được kiểm tra ra sao.

Ban Tuyên giáo Trung ương chủ trì phối hợp với Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương xây dựng chương trình công tác tư tưởng đối với thế hệ trẻ. Trong quý IV/2026, Ban Tuyên giáo Trung ương trình Ban Bí thư quy chế phối hợp về công tác tư tưởng giữa Ban với các đảng ủy trực thuộc Trung ương có liên quan, có cơ chế chuyển phản ánh đến đúng người có thẩm quyền, cảnh báo sớm, phản hồi kết quả, tránh truyền thông thông tin qua nhiều đầu mối.

Ban Tổ chức Trung ương chủ trì trong quý I/2027 trình khung năng lực và phương án biên chế, chức danh, chế độ đối với cán bộ chuyên trách về công tác tư tưởng ở cấp xã.

Đảng ủy Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đầu tư đồng bộ hệ thống thông tin cơ sở, ưu tiên vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo; đồng thời bảo đảm có người vận hành nội dung hữu ích và kênh tiếp nhận câu hỏi của người dân.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, phải thiết lập cơ chế theo dõi và xử lý những vấn đề dân sinh kéo dài liên quan đến nhiều cơ quan. Ban Tuyên giáo Trung ương phối hợp với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Văn phòng Trung ương Đảng và các cơ quan liên quan lập danh mục một số vấn đề nổi cộm theo thời gian, theo từng quý; xác định các cơ quan chủ trì, người chịu trách nhiệm, thời hạn và phương án để giải quyết đối với những vấn đề; tiếp tục hoàn thiện quy định pháp luật và nâng cao hiệu lực, hiệu quả đối với công tác thực thi.

Phải coi công bằng trong thực hiện chính sách là một nội dung trọng tâm của công tác tư tưởng. Đối với các quyết định lớn về đất đai, đô thị, sắp xếp bộ máy, giáo dục, y tế, chuyển đổi xanh, cơ quan chủ trì phải xác định rõ nhóm nào được lợi, nhóm nào có thể mất sinh kế, tăng chi phí hoặc khó tiếp cận dịch vụ; cần bố trí phương án bù đắp và theo dõi những tác động ngay sau khi triển khai thực hiện. Ban Tuyên giáo Trung ương có trách nhiệm báo cáo sớm khi lợi ích chung đã được trình bày đầy đủ, nhưng thiệt thòi của một nhóm người chưa được nhận diện và chưa được giải quyết.

Phải xây dựng năng lực tự sửa sai và bảo vệ những tiếng nói có căn cứ. Cấp ủy, chính quyền phải trả lời phản ánh của báo chí, Mặt trận, chuyên gia và người dân bằng dữ kiện, bằng thời hạn xử lý và có kết quả; không gây sức ép với người nêu vấn đề đúng. Ban Tuyên giáo Trung ương hằng năm tổng kết những trường hợp phản ánh xã hội đã giúp sửa chính sách, bỏ thủ tục, chấn chỉnh sai phạm; đồng thời cũng chỉ rõ những kiến nghị tồn đọng và nguyên nhân.

Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, làm công tác tư tưởng, suy cho cùng là làm công tác về con người. Muốn thuyết phục Nhân dân phải tôn trọng nhân dân; muốn củng cố niềm tin thì cán bộ phải làm đúng, làm tốt; muốn tạo đồng thuận xã hội thì chủ trương, chính sách phải xuất phát từ thực tiễn và lợi ích chính đáng của Nhân dân; muốn nói có sức thuyết phục thì cũng phải biết lắng nghe. Công nghệ có thể làm thay đổi phương thức truyền thông, nhưng điều không thể thay đổi là niềm tin bền vững luôn luôn bắt nguồn từ sự thật, từ trách nhiệm, từ hiệu quả công việc và từ mối quan hệ gắn bó giữa Đảng với Nhân dân. Công tác tư tưởng phải sát với thực tiễn, gần Nhân dân, chủ động phát hiện và thúc đẩy giải quyết những vấn đề, kịp thời cung cấp những thông tin trung thực trong đối thoại…/.