Xây dựng quy định về kết nối, chia sẻ dữ liệu trong hệ thống chính trị

Các đồng chí: Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Bộ Công an, Tổ phó Tổ Giúp việc Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Ngô Hải Phan, Cục trưởng Cục Chuyển đổi số - cơ yếu, Tổ phó Thường trực Tổ Giúp việc Ban Chỉ đạo Trung ương; Thiếu tướng Nguyễn Ngọc Cương, Giám đốc Trung tâm Dữ liệu quốc gia chủ trì Hội thảo.

Tham dự Hội thảo có các đại biểu là thành viên Tổ Giúp việc Ban Chỉ đạo Trung ương, thành viên Hội đồng tư vấn quốc gia, đại diện lãnh đạo các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, các chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp, tập đoàn công nghệ thông tin.

Thực hiện nhiệm vụ được giao tại Kế hoạch 02-KH/BCĐTW ngày 19/6/2025 của Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số về việc thúc đẩy chuyển đổi số liên thông, đồng bộ, nhanh, hiệu quả đáp ứng yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; Nghị quyết số 214/NQ-CP ngày 23/7/2025 của Chính phủ ban hành kế hoạch hành động về thúc đẩy tạo lập dữ liệu phục vụ chuyển đổi số toàn diện; Bộ Công an chủ trì xây dựng dự thảo Nghị định về kết nối, chia sẻ dữ liệu bắt buộc giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị và dự thảo Quyết định quy định về Kiến trúc dữ liệu quốc gia tổng thể, Khung quản trị, quản lý dữ liệu và Từ điển dữ liệu dùng chung.

Theo báo cáo của Trung tâm dữ liệu quốc gia, hiện nay, hạ tầng công nghệ thông tin của các Bộ, ngành chưa có kiến trúc tổng thể, tập trung, thống nhất; chưa lấy nguyên tắc dữ liệu để giải quyết thủ tục hành chính phục vụ người dân, doanh nghiệp, giúp điều hành và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước; chưa có nền tảng dùng chung và dữ liệu tập trung dẫn đến đầu tư trùng lắp lãng phí; dữ liệu số hóa chất lượng thấp, không được chuẩn hóa, không đảm bảo pháp lý của dữ liệu điện tử và tiêu chuẩn về an ninh, an toàn nên không thể kết nối, chia sẻ, sử dụng. Chỉ một số ít hệ thống đảm bảo yêu cầu, dữ liệu đang được khai thác hiệu quả (dân cư, định danh, bảo hiểm, thuế, cổng dịch vụ công quốc gia, doanh nghiệp). Còn lại các cơ sở dữ liệu được đầu tư xây dựng từ lâu, phân tán, không còn phù hợp với mục tiêu, quy mô, kiến trúc dữ liệu hiện nay không đáp ứng yêu cầu về đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung, xuyên suốt từ Trung ương đến địa phương.

Bên cạnh đó, mỗi địa phương xây dựng một nền tảng riêng, hoạt động độc lập, thiếu khả năng tương tác, kết nối, trao đổi dữ liệu tự động với nhau; dữ liệu không đảm bảo đúng - đủ - sạch - sống và pháp lý để khai thác sử dụng. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị còn nhiều bất cập, hạn chế. Chưa có quy định về việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan khối Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận tổ quốc và các đoàn thể, Tòa án nhân dân, Viện Kiểm sát nhân dân.

Phát biểu tại Hội thảo, đồng chí Ngô Hải Phan nhấn mạnh, mặc dù chúng ta đã có những quy định về kết nối, chia sẻ dữ liệu bắt buộc, tuy nhiên, trong bối cảnh ra đời Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; Kế hoạch 02 về thúc đẩy chuyển đổi số liên thông, đồng bộ, nhanh, hiệu quả đáp ứng yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật trên là rất cần thiết, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp; xây dựng được dữ liệu dùng chung cho cả hệ thống chính trị, tạo thuận lợi để triển khai có hiệu quả nhiệm vụ, đáp ứng yêu cầu giai đoạn mới. “Quan điểm chỉ đạo của Trung ương tại Nghị quyết 57 rất rõ, Kế hoạch 02 cũng đã nêu rất cụ thể. Chúng ta phải thay đổi cách làm, thống nhất phương pháp, quyết liệt trong hành động” – đồng chí Ngô Hải Phan nhấn mạnh.

Tại Hội thảo, sau khi nghe báo cáo về kết quả triển khai thực hiện và một số nội dung cơ bản của dự thảo Nghị định, Quyết định do Đại tá Nguyễn Thành Vĩnh - Phó Giám đốc Trung tâm dữ liệu quốc gia trình bày, các đại biểu tham gia góp ý xây dựng Dự thảo Nghị định, Quyết định xoay quanh các nội dung: chia sẻ một phần hay toàn bộ dữ liệu vì có những dữ liệu mang tính chất ngành chuyên biệt; về vấn đề an toàn an ninh mạng, về đảm bảo an toàn dữ liệu; về kiểm toán dữ liệu; về chế tài xử phạt; về nguồn lực triển khai. Có ý kiến cho rằng cần xây dựng hệ tham chiếu phù hợp (cấp Trung ương, cấp tỉnh, cấp xã); cần quy định về việc chuyển đổi dữ liệu...

Kết luận Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Công an Nguyễn Văn Long cho rằng, việc kết nối, chia sẻ dữ liệu là bắt buộc và phải triển khai quyết liệt, giải quyết bằng được những bất cập, của những văn bản ban hành trước đó bởi bối cảnh hiện nay chúng ta đang quyết liệt thực hiện Nghị quyết 57, Nghị quyết 18 và Kế hoạch số 02. Tuy nhiên, cần phải lưu ý đến các vấn đề khi ban hành quy định về kết nối, chia sẻ dữ liệu bắt buộc giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị, Khung kiến trúc dữ liệu quốc gia tổng thể như hạ tầng chia sẻ dữ liệu, hệ thống bảo vệ dữ liệu; bảo đảm an toàn an ninh mạng, kiểm toán dữ liệu chặt chẽ, có chế tài xử phạt đối với các hành vi vi phạm.

Bên cạnh đó, cần có mô hình tham chiếu thống nhất. Trung tâm dữ liệu quốc gia ban hành danh mục dữ liệu chung, các bộ ngành xây dựng danh mục dữ liệu của mình nhưng phải đảm bảo thống nhất, liên thông và đồng bộ. Việc xây dựng phần mềm phải được xuyên suốt từ Trung ương đến địa phương, tạo thành một trục liên thông thống nhất; không để các địa phương tự xây dựng phần mềm, vừa lãng phí, vừa khó liên thông.

Đối với dự thảo Quyết định, cần xây dựng khung quản trị, quản lý dữ liệu quốc gia phù hợp với định hướng chuyển đổi số quốc gia, đảm bảo dữ liệu đúng – đủ - sạch – sống – thống nhất – dùng chung xuyên suốt từ Trung ương đến địa phương và có thể khai thác tạo giá trị.

Đồng chí đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp thu các ý kiến của các đại biểu, rà soát lại các văn bản để vừa khái quát được các nội dung nhiệm vụ, vừa phù hợp, thống nhất, không chồng chéo, góp phần nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính, phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số.