Tăng cường quản lý tài nguyên, hướng tới phát triển bền vững

Thời gian qua, công tác quản lý Nhà nước về tài nguyên trên địa bàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực, góp phần sử dụng hợp lý tài nguyên, bảo vệ môi trường sinh thái và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.

Khai thác đá phục vụ sản xuất của Nhà máy xi măng Hạ Long.

Để cụ thể hóa các chủ trương, chính sách về quản lý, sử dụng tài nguyên hiệu quả và bền vững, tỉnh Quảng Ninh đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Từ năm 2023 đến nay, HĐND tỉnh đã xem xét và cho chủ trương thu hồi đất đối với 321 dự án (với tổng diện tích cần thu hồi 2.092ha) và quyết định chuyển mục đích sử dụng đất cho 311 dự án với tổng diện tích các loại đất cần chuyển đổi là 1.143ha. Đồng thời ban hành các nghị quyết hủy bỏ chủ trương, thu hồi đối với những dự án không còn phù hợp. Tỉnh cũng đã rà soát, đưa vào khai thác khoảng 154,04ha đất tự nhiên chưa sử dụng và chỉ đạo trồng, phục hồi cây xanh, đặc biệt sau khai thác khoáng sản. Qua đó giúp cho việc giám sát, điều chỉnh kịp thời để tránh lãng phí tài nguyên và bảo vệ quyền lợi của người dân.

Trên lĩnh vực tài nguyên biển, tỉnh đã hoàn thành phân vùng không gian biển tích hợp vào quy hoạch tỉnh, bảo đảm vừa phát triển kinh tế - xã hội vừa bảo tồn các khu vực có giá trị sinh thái cao như Vịnh Hạ Long, Vườn quốc gia Bái Tử Long và các khu bảo tồn biển khác. Công tác giao, sắp xếp khu vực nuôi trồng thủy sản được thực hiện có tổ chức. Đến nay, toàn tỉnh đã bàn giao 3.287ha mặt biển cho hộ nuôi trồng thủy sản; thu hút đầu tư nuôi biển công nghiệp trên diện tích quy hoạch 13.400ha. Đồng thời tỉnh quy hoạch và triển khai các khu bảo tồn biển và khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản, góp phần gia tăng hiệu lực quản lý không gian biển. Đến nay, Quảng Ninh đã quy hoạch 3 khu bảo tồn biển với diện tích là 38.575ha, 13 khu bảo vệ nguồn lợi thủy sản với diện tích là 3.440ha... Những biện pháp này đi cùng với hoạt động phục hồi nguồn lợi thủy sản, kiểm soát khai thác IUU tạo sự cân bằng giữa khai thác và bảo tồn.

Với tài nguyên rừng, tỉnh tập trung tăng cường bảo vệ diện tích rừng đặc dụng, rừng tự nhiên và rừng phòng hộ. Từ năm 2023 đến nay, hơn 30.000ha được quản lý đặc biệt. Thành quả trong trồng rừng, phục hồi rừng và quản lý rừng bền vững khá khả quan. Tính đến nay, Quảng Ninh đã trồng và bảo vệ 4.375,7ha rừng cây gỗ lớn và đã cấp chứng chỉ rừng bền vững FSC cho hơn 36.311ha, đồng thời phê duyệt phương án quản lý rừng bền vững cho nhiều chủ rừng. Việc siết chặt quản lý cơ sở chế biến lâm sản, dừng cấp phép cho các cơ sở không phù hợp quy hoạch, cũng như công tác phát triển khu bảo tồn, hoàn thiện hồ sơ lập các khu bảo tồn mới, góp phần nâng cao hiệu quả bảo tồn đa dạng sinh học.

Các cơ quan chức năng đã tiến hành thẩm định tiền cấp quyền khai thác khoáng sản (đất, đá làm vật liệu san lấp) thu hồi trong quá trình thực hiện Dự án Công viên công cộng tại phường Tuần Châu. Ảnh: Đỗ Phương

Trong quản lý khoáng sản, hoạt động cấp phép, giám sát, phục hồi môi trường mỏ đã đi vào nền nếp; nhiều mỏ được lập đề án đóng cửa theo quy định, tình trạng khai thác trái phép giảm mạnh và không còn “điểm nóng” như trước. Trong năm 2025, tỉnh phối hợp với Cục Địa chất và khoáng sản điều chỉnh nội dung Đề án đóng cửa mỏ than tại các đoạn vỉa 6 đến 16 - khu vực Khe Tam thuộc phường Mông Dương; mỏ Núi Béo thuộc các phường Hà Tu và Hà Lầm.

Công tác quản lý Nhà nước đối với hoạt động khoáng sản ngoài than, đất san lấp được tỉnh triển khai hiệu quả, trong đó đã thực hiện thu hồi khoáng sản nhóm IV trong phạm vi Dự án Cải tạo, nâng cấp đường tỉnh 342 (đoạn qua xã Kỳ Thượng); thu hồi khoáng sản trong khu vực Dự án xử lý nguy cơ sạt lở tại đồi giáp khu dân cư thôn Làng, xã Thống Nhất; cũng như trong phạm vi Dự án đường nối từ Tỉnh lộ 342 đến Quốc lộ 279, phường Hoành Bồ. Đồng thời, các cơ quan chức năng đã tiến hành thẩm định tiền cấp quyền khai thác khoáng sản (đất, đá làm vật liệu san lấp) thu hồi trong quá trình thực hiện Dự án Công viên công cộng tại phường Tuần Châu. Bên cạnh đó, tỉnh cũng chủ động trong tận dụng nguồn vật liệu tái sử dụng từ đá thải ngành Than để phục vụ san lấp cho các dự án hạ tầng trọng điểm, vừa giảm chi phí vừa giảm tác động đến môi trường.

Những kết quả đạt được trong công tác quản lý tài nguyên và môi trường là cơ sở quan trọng để Quảng Ninh tiếp tục phát triển bền vững, gắn tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường và an sinh xã hội.