Hướng dẫn thành lập đảng bộ trực thuộc cơ sở ở địa bàn dân cư và nơi có đặc điểm riêng trên địa bàn xã, phường, đặc khu

Theo Hướng dẫn, việc thành lập đảng bộ trực thuộc cơ sở ở địa bàn dân cư và nơi có đặc điểm riêng nhằm đáp ứng yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo đối với những địa bàn, cơ quan, đơn vị có quy mô lớn, nhiều tổ chức đảng, đông đảng viên; giảm số đầu mối tổ chức đảng trực thuộc đảng ủy cấp xã; nâng cao hiệu quả lãnh đạo của cấp ủy, chất lượng sinh hoạt chi bộ và công tác quản lý, giáo dục, rèn luyện đảng viên. Đảng bộ trực thuộc cơ sở ở nơi có đặc điểm riêng bao gồm đảng bộ tại các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước và đảng bộ trong từng đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi lãnh đạo, quản lý của đảng ủy cấp xã theo quyết định của cấp có thẩm quyền. Hướng dẫn yêu cầu quá trình xây dựng đề án, quyết định thành lập và kiện toàn cấp ủy phải được triển khai thực hiện chặt chẽ, dân chủ, khách quan, công khai, minh bạch; bảo đảm hoạt động của các tổ chức đảng liên tục, ổn định, không làm gián đoạn sinh hoạt đảng và công tác quản lý đảng viên.

Hướng dẫn quy định cụ thể điều kiện thành lập đối với từng loại hình đảng bộ. Đối với đảng bộ trực thuộc cơ sở ở địa bàn dân cư, phải có ít nhất 03 chi bộ thôn, tổ dân phố dự kiến trực thuộc, mỗi chi bộ có từ 100 đảng viên trở lên và tổng số đảng viên của các chi bộ này từ 400 đảng viên trở lên; các chi bộ có địa bàn tương đối gần nhau, thuận lợi cho công tác quản lý và hoạt động. Đảng ủy cấp xã phải đánh giá sự cần thiết, xây dựng phương án nhân sự và bảo đảm các điều kiện hoạt động.

Đối với đảng bộ trực thuộc cơ sở ở các doanh nghiệp ngoài khu vực nhà nước, mỗi xã, phường, đặc khu chỉ thành lập 01 đảng bộ khi có từ 03 chi bộ trở lên, tổng số đảng viên từ 50 người trở lên; các doanh nghiệp, hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp ngoài công lập có trụ sở làm việc chính trên cùng địa bàn và các chi bộ thuộc phạm vi lãnh đạo, quản lý của đảng ủy cấp xã. Đối với đảng bộ trong đơn vị sự nghiệp công lập, đơn vị phải có từ 02 chi bộ trở lên, tổng số đảng viên từ 30 người trở lên và đáp ứng các điều kiện theo quy định. Trường hợp đơn vị chưa đủ 30 đảng viên nhưng có vị trí quan trọng về chính trị, kinh tế, xã hội và có yêu cầu tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, đảng ủy cấp xã có thể xem xét, quyết định thành lập theo quy định của Trung ương.

Về tổ chức và hoạt động, theo Hướng dẫn, nhiệm kỳ của các đảng bộ trực thuộc cơ sở là 05 năm; nhiệm kỳ đầu tiên của đảng bộ mới thành lập không nhất thiết đủ 05 năm mà được tính theo nhiệm kỳ của cấp ủy cấp trên trực tiếp, nhiệm kỳ 2025–2030. Ban thường vụ đảng ủy cấp xã chỉ định cấp ủy, bí thư, phó bí thư nhiệm kỳ 2025–2030 theo tiêu chuẩn, điều kiện, cơ cấu và quy định hiện hành. Cấp ủy hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm; ban chấp hành đảng bộ thông thường không quá 07 đồng chí. Đối với đảng bộ trong đơn vị sự nghiệp công lập có nhiều tổ chức đảng trực thuộc, trên 200 đảng viên, có thể bố trí cấp ủy viên nhiều hơn nhưng không quá 15 đồng chí theo quy định.

Hướng dẫn đồng thời nhấn mạnh các nguyên tắc thành lập: bảo đảm sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của đảng ủy cấp xã; xuất phát từ yêu cầu thực tiễn; không thành lập thêm cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc, không làm tăng biên chế của đảng ủy cấp xã. Việc thành lập phải được thực hiện chặt chẽ, dân chủ, khách quan, công khai, minh bạch, bảo đảm hoạt động của tổ chức đảng liên tục, ổn định. Không chia tách, sáp nhập cơ học các chi bộ hoặc điều chuyển đảng viên để đủ điều kiện thành lập đảng bộ trực thuộc cơ sở ở địa bàn dân cư.

Về tổ chức thực hiện, Ban Tổ chức Trung ương giao ban tổ chức các tỉnh ủy, thành ủy hướng dẫn đảng ủy cấp xã xây dựng đề án thành lập, phương án nhân sự và thực hiện bàn giao, tiếp nhận hồ sơ, tài liệu liên quan. Đảng ủy cấp xã có trách nhiệm rà soát địa bàn, cơ quan, đơn vị đủ điều kiện; đánh giá sự cần thiết, hiệu quả của mô hình; xây dựng đề án và quyết định thành lập theo thẩm quyền. Sau khi thành lập, cần kịp thời kiện toàn cấp ủy, phân công nhiệm vụ, bàn giao hồ sơ, tài liệu và tổ chức hoạt động theo quy định.

Các cấp ủy phải thường xuyên theo dõi, kiểm tra, giám sát, sơ kết, đánh giá kết quả thực hiện, chú trọng hiệu quả lãnh đạo, chất lượng sinh hoạt chi bộ, công tác quản lý đảng viên và việc giải quyết khó khăn ở cơ sở. Trong quá trình triển khai, nếu phát sinh khó khăn, vướng mắc, các đơn vị kịp thời phản ánh về Ban Tổ chức Trung ương (qua Vụ Cơ sở đảng, đảng viên) để được hướng dẫn, giải quyết.

Xem toàn văn Hướng dẫn số 08-HD/BTCTW tại đây./.