Không loại bỏ mà sẽ chuyển đổi các sách giáo khoa khác thành tài liệu tham khảo

Từ năm học 2026-2027, bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam được sử dụng làm bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất trên toàn quốc.

Trong quá trình chuyển đổi, có 3 vấn đề mà phụ huynh và giáo viên quan tâm, được Bộ Giáo dục và Đào tạo làm rõ.

Sử dụng các bộ sách khác như tài liệu tham khảo

Bên cạnh bộ sách giáo khoa được lựa chọn là “Kết nối tri thức với cuộc sống”, một số bộ sách khác đã được biên soạn, thẩm định và được phê duyệt để sử dụng trong nhà trường như "Cánh diều, "Chân trời sáng tạo". Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định không phủ nhận giá trị khoa học, sư phạm và thực tiễn của các bộ sách giáo khoa này.

Trong giai đoạn chuyển đổi, các bộ sách giáo khoa khác như "Cánh diều", "Chân trời sáng tạo",... không bị loại bỏ, mà chuyển từ vai trò sách giáo khoa chính khóa sang làm tài liệu tham khảo và học liệu bổ trợ quan trọng

"Đây đều là các sản phẩm trí tuệ được xây dựng và phê duyệt đúng quy trình, đúng quy định, đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành", Bộ khẳng định và cho biết, trong giai đoạn chuyển đổi, các bộ sách này không bị loại bỏ, mà chuyển từ vai trò sách giáo khoa chính khóa sang vai trò tài liệu tham khảo và học liệu bổ trợ quan trọng.

Các nhà trường, thư viện có thể tiếp tục lưu trữ, khai thác và sử dụng các bộ sách này để giáo viên và học sinh tham khảo, so sánh, đối chiếu, làm phong phú nội dung dạy học và bài giảng.

Không dạy học theo lối “đọc-chép” nội dung sách giáo khoa

Về phương pháp dạy và học khi sử dụng bộ sách giáo khoa thống nhất, Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định việc thống nhất sử dụng một bộ sách giáo khoa không đồng nghĩa với việc áp đặt phương pháp dạy học. Chương trình giáo dục phổ thông 2018 là chương trình mở, trong đó sách giáo khoa chỉ là tài liệu cụ thể hóa các yêu cầu cần đạt, không phải là khuôn mẫu cứng nhắc cho hoạt động dạy học.

Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục chỉ đạo giáo viên phát huy tính chủ động, sáng tạo trong tổ chức dạy học, lựa chọn phương pháp, hình thức và học liệu phù hợp đối tượng học sinh và điều kiện thực tiễn của nhà trường.

Giáo viên dạy học theo yêu cầu cần đạt của Chương trình, không dạy học theo lối “đọc-chép” nội dung sách giáo khoa, bảo đảm phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh đúng định hướng đổi mới giáo dục.

Tập huấn giáo viên linh hoạt, không gây áp lực

Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định tập huấn giáo viên và bảo đảm đầy đủ các điều kiện triển khai là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả của việc sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc. Việc chuyển đổi sách giáo khoa chỉ đạt mục tiêu khi giáo viên được trang bị đầy đủ về chuyên môn, phương pháp và học liệu cần thiết.

Tổ chức tập huấn, bồi dưỡng giáo viên sử dụng sách giáo khoa thống nhất theo hình thức linh hoạt, kết hợp trực tuyến và trực tiếp, phù hợp điều kiện thực tiễn của địa phương, không phát sinh áp lực cho giáo viên.

Theo đó, Bộ sẽ chỉ đạo tổ chức tập huấn, bồi dưỡng giáo viên sử dụng sách giáo khoa thống nhất theo hình thức linh hoạt, kết hợp trực tuyến và trực tiếp, bảo đảm phù hợp điều kiện thực tiễn của các địa phương và không làm phát sinh áp lực không cần thiết cho giáo viên.

Nội dung tập huấn tập trung vào cách tiếp cận chương trình, tổ chức dạy học theo yêu cầu cần đạt, khai thác hiệu quả sách giáo khoa và học liệu, thay vì hướng dẫn dạy học theo lối máy móc, rập khuôn.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đồng thời cũng sẽ chỉ đạo bảo đảm cung ứng đầy đủ sách giáo khoa để giáo viên và học sinh tiếp cận, sử dụng thuận lợi ngay từ đầu năm học.

Triển khai hiệu quả 4 nhóm nhiệm vụ

Để tổ chức triển khai hiệu quả chủ trương sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc từ năm học 2026-2027, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã, đang và sẽ tập trung thực hiện 4 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm.

Thứ nhất là bảo đảm chất lượng sách giáo khoa, năng lực triển khai của đội ngũ giáo viên. Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức rà soát, đánh giá và chỉnh lý, hoàn thiện (nếu cần thiết) bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” nhằm bảo đảm chất lượng khoa học, sư phạm và tính chuẩn mực khi triển khai sử dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Đồng thời, Bộ chỉ đạo tổ chức tập huấn, bồi dưỡng giáo viên trên toàn quốc về cách tiếp cận, khai thác bộ sahcs giáo khoa thống nhất, gắn với việc sử dụng linh hoạt các nguồn học liệu tham khảo khác, phù hợp với yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông.

Thứ hai, tổ chức phát hành sách giáo khoa theo hướng tiết kiệm, hiệu quả. Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp các địa phương rà soát, điều chỉnh cơ cấu ngân sách, từng bước chuyển từ hỗ trợ mua nhiều bộ sách giáo khoa sang hỗ trợ trực tiếp cho học sinh, hướng tới mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành việc cung cấp miễn phí sách giáo khoa.

Bộ sẽ chỉ đạo xây dựng cơ chế tổ chức in ấn, phát hành tập trung, áp dụng đấu thầu theo quy định của pháp luật nhằm tiếp tục giảm giá sách giáo khoa, bảo đảm khả năng tiếp cận công bằng cho mọi học sinh.

Thứ ba, đẩy mạnh số hóa sách giáo khoa, phát triển hệ sinh thái học liệu số dùng chung. Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai số hóa toàn bộ bộ sách giáo khoa thống nhất, đồng thời xây dựng hệ sinh thái học liệu số đi kèm.

Các học liệu này được phát triển theo hướng dùng chung, truy cập thuận lợi, miễn phí, phục vụ giáo viên, học sinh và người dân, góp phần nâng cao chất lượng dạy học và thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục phổ thông.

Thứ tư, tăng cường công tác truyền thông tạo sự đồng thuận xã hội. Việc thống nhất một bộ sách giáo khoa là bước đi chiến lược nhằm thực hiện “đột phá” giáo dục theo Nghị quyết số 71-NQ/TW, bảo đảm mọi học sinh Việt Nam, dù ở vùng thuận lợi hay vùng sâu vùng xa, đều được tiếp cận một nền tảng tri thức chuẩn mực, bình đẳng và nhân văn.

Thời gian tới, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền để phụ huynh, giáo viên và xã hội hiểu đúng, hiểu đầy đủ về việc thực hiện chủ trương sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất trên toàn quốc.

Theo đánh giá của Bộ Giáo dục và Đào tạo, so với 3 bộ sách được phát triển trong giai đoạn xã hội hóa sách giáo khoa, bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” có nhiều nhất sách của các môn học/hoạt động giáo dục ở cả 3 cấp tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông được quy định trong Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

“Kết nối tri thức với cuộc sống” cũng là bộ sách giáo khoa được lựa chọn nhiều trong các nhà trường. Do đó, khi tổ chức thực hiện sử dụng làm bộ sách thống nhất toàn quốc sẽ tạo ra ít tác động nhất đến nhà trường, giáo viên và học sinh.

Bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” là tài sản thuộc Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam – doanh nghiệp có 100% vốn Nhà nước, là đơn vị có đủ năng lực kỹ thuật, hệ thống kho vận và phân phối để bảo đảm cung ứng sách đến tận vùng sâu, vùng xa, hải đảo.