Khẳng định vai trò trụ cột của nguồn lực văn hóa

Trong điều kiện nhiều khó khăn, thách thức, Hà Nội - Thủ đô ngàn năm văn hiến - vẫn kiên định mục tiêu phát triển toàn diện, bền vững, xác định văn hóa không chỉ là nền tảng tinh thần của xã hội mà còn là nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển, trong đó con người được đặt ở vị trí trung tâm.

Văn hóa - nền tảng vững chắc cho phát triển bền vững

Đại hội XIII của Đảng được xác định là dấu mốc tạo bước chuyển rất quan trọng, làm tiền đề cho các nhiệm kỳ tiếp theo, nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu chiến lược phát triển đất nước đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển, có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Để đạt được các mục tiêu đó, cùng với việc đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển kinh tế tri thức, Đảng ta xác định cần triển khai đồng bộ nhiều nội dung, giải pháp lớn. Trong đó, xây dựng và phát huy giá trị văn hóa, sức mạnh con người Việt Nam thời kỳ mới được xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm.

Quán triệt sâu sắc tinh thần Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng, cùng các nghị quyết, kết luận của Trung ương về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam, Thành ủy Hà Nội đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm cụ thể hóa chiến lược phát triển văn hóa, con người Thủ đô. Tiêu biểu là Chương trình số 06-CTr/TU về “Phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh” giai đoạn 2021-2025 (Chương trình số 06) - một trong 10 chương trình công tác lớn của Thành ủy Hà Nội khóa XVII, với 18 chỉ tiêu, 51 đề án, kế hoạch và 22 dự án, nhóm dự án. Cùng với đó, Thành ủy ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TU ngày 22-2-2022 về “Phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn Thủ đô giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” và Chỉ thị số 30-CT/TU ngày 19-2-2024 về tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy Đảng trong xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh.

Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong nhiều lần khẳng định tầm quan trọng của việc phát triển văn hóa và con người Hà Nội, coi đây là nền tảng và động lực quan trọng để xây dựng Thủ đô. Trong đó, Thủ đô tập trung xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh, nâng cao đời sống tinh thần, kết hợp hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống và hiện đại, tạo nên sức mạnh tổng hợp cho sự phát triển của Thủ đô.

Đánh giá kết quả phát triển văn hóa Thủ đô trong nhiệm kỳ 2021-2025, tại Hội nghị tổng kết Chương trình số 06 đầu năm 2025, đồng chí Nguyễn Văn Phong cho rằng, với quyết tâm chính trị cao, cách làm bài bản, sáng tạo, nhiệm vụ xây dựng văn hóa, con người Thủ đô đã có nhiều chuyển biến tích cực, được triển khai sâu rộng và đạt những kết quả quan trọng. Nổi bật là sự đổi mới mạnh mẽ tư duy trong chiến lược xây dựng văn hóa, con người Thủ đô, trọng tâm là hoàn thiện và triển khai Đề án hệ giá trị người Hà Nội thời kỳ mới, gồm 6 nhóm phẩm chất cốt lõi: Yêu nước, Nhân ái, Nghĩa tình, Trung thực, Sáng tạo, Hội nhập. “Văn hóa không chỉ được nhìn nhận là lĩnh vực xã hội thuần túy mà đã thực sự trở thành nguồn lực nội sinh quan trọng, gắn chặt với phát triển kinh tế, du lịch, xây dựng hình ảnh và vị thế của Hà Nội trong nước và quốc tế”, đồng chí Nguyễn Văn Phong nhấn mạnh.

Trong nhiệm kỳ Đại hội XIII, Hà Nội đặc biệt coi trọng xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh - một trong những giá trị đặc trưng, cốt lõi của văn hóa Thủ đô. Nhiều phong trào, cuộc vận động thiết thực gắn với xây dựng nếp sống văn minh đô thị, đời sống văn hóa ở cơ sở được triển khai sâu rộng, phát huy tinh thần trách nhiệm, sáng tạo của người dân trong gìn giữ bản sắc văn hóa Hà Nội. Trong nhiệm kỳ, trên 90% thôn, tổ dân phố có nhà văn hóa, trung tâm sinh hoạt cộng đồng; hơn 88% gia đình đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa”; khoảng 65% làng, tổ dân phố được công nhận “Làng văn hóa”, “Tổ dân phố văn hóa”. Việc triển khai hiệu quả hai Quy tắc ứng xử của thành phố đã tạo sức lan tỏa mạnh mẽ thông qua các phong trào như “Sáng - xanh - sạch - đẹp”, “Người Hà Nội ứng xử đẹp”, “Phụ nữ Thủ đô thanh lịch, văn minh”, “Công dân Thủ đô với văn hóa giao thông”…, qua đó góp phần nâng cao đời sống tinh thần, đưa văn hóa thực sự thấm sâu vào đời sống xã hội.

Đồng thời, Hà Nội cũng khẳng định vai trò là trung tâm công nghiệp văn hóa và sáng tạo của cả nước. Việc gia nhập Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO và tích cực triển khai các cam kết trong lĩnh vực sáng tạo đã tạo thêm động lực để Thủ đô phát huy tiềm năng, lợi thế, nâng cao vị thế trên bản đồ văn hóa - sáng tạo toàn cầu. Hà Nội là địa phương đi đầu trong bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa vật thể và phi vật thể. Hệ thống di sản văn hóa vật thể, phi vật thể phong phú, cùng hơn 1.350 làng nghề, khoảng 1.500 lễ hội đã và đang được bảo tồn, tôn vinh bằng nhiều phương thức sáng tạo. Nhiều sản phẩm văn hóa, du lịch đặc sắc như “Giải mã Hoàng thành Thăng Long”, “Đêm thiêng liêng” tại Di tích Hỏa Lò, “Tinh hoa đạo học” hay các lễ hội văn hóa sáng tạo đã trở thành điểm nhấn, góp phần khẳng định thương hiệu văn hóa Hà Nội.

Đánh giá thành tựu phát triển văn hóa Hà Nội trong nhiệm kỳ Đại hội XIII, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, khẳng định: Hà Nội đang thể hiện vai trò tiên phong, đi đầu trong xây dựng và phát triển văn hóa, con người thời đại mới. Các quyết sách, chỉ đạo xuyên suốt của lãnh đạo thành phố đã mang lại những đổi mới rõ nét, đưa văn hóa từ nguồn lực trở thành động lực phát triển, góp phần xây dựng Hà Nội trở thành nơi đáng sống.

Vì mục tiêu “hạnh phúc của nhân dân”

Tại Đại hội XVIII Đảng bộ thành phố Hà Nội, nhiệm kỳ 2025-2030, Đảng bộ thành phố xác định chủ đề nhiệm kỳ mới là: “Phát huy truyền thống ngàn năm văn hiến và anh hùng; đoàn kết xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh; tiên phong, đột phá trong kỷ nguyên mới; phát triển Thủ đô văn minh, hiện đại, hạnh phúc”. Theo Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội Nguyễn Văn Phong, việc đưa khái niệm “hạnh phúc” vào chủ đề Đại hội nhằm khẳng định quyết tâm và định hướng xuyên suốt: Mọi chủ trương, chính sách đều hướng tới mục tiêu cao nhất là hạnh phúc của nhân dân. Trong hành trình đó, văn hóa được xác định là một trong những trụ cột quan trọng.

Bước vào nhiệm kỳ mới, các hoạt động văn hóa của Thủ đô tiếp tục được đổi mới, sáng tạo, bám sát tinh thần thời đại. Hà Nội đặt mục tiêu trở thành thành phố có năng lực, uy tín, sức cạnh tranh cao, tiến tới là thành phố kết nối toàn cầu. Để hiện thực hóa mục tiêu này, các địa phương, đơn vị được yêu cầu chủ động thích ứng, đẩy mạnh chuyển đổi số trên tất cả các lĩnh vực, biến nguồn lực văn hóa và con người Hà Nội thành động lực phát triển mới.

Thời gian gần đây, nhiều sản phẩm văn hóa, du lịch Thủ đô được làm mới trên nền tảng di sản truyền thống, đồng thời ứng dụng mạnh mẽ công nghệ hiện đại như số hóa, 3D, thực tế ảo, thuyết minh tự động…, góp phần nâng cao trải nghiệm cho công chúng và du khách.

Những thành tựu nổi bật về văn hóa, du lịch trong nhiệm kỳ Đại hội XIII không chỉ đóng góp quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô mà còn tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo. Văn hóa ngày càng thấm sâu vào đời sống xã hội, trở thành ngành kinh tế quan trọng, góp phần quảng bá hình ảnh Hà Nội. Với tầm nhìn dài hạn và khát vọng phát triển mạnh mẽ, Hà Nội tiếp tục phát huy giá trị ngàn năm văn hiến, bản sắc riêng có của Thủ đô, đồng thời đẩy mạnh đổi mới, sáng tạo, hội nhập sâu rộng, hướng tới mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành trung tâm văn hóa, du lịch lớn, kết nối toàn cầu.