Những “người truyền lửa” - cống hiến vì cộng đồng

Ở thôn Vực Tròn, xã Lương Thịnh, khi ngôn ngữ Nôm Dao đang có nguy cơ bị mai một thì bằng tình yêu và đam mê của mình, nghệ nhân trong lĩnh vực di sản văn hóa phi vật thể loại hình nghệ thuật tiếng nói, chữ viết - Triệu Quý Tín vẫn dày công nghiên cứu, tâm huyết với việc gìn giữ nét đẹp truyền thống.

Hiện nay, nghệ nhân Triệu Quý Tín nắm giữ và biểu diễn thuần thục các điệu múa, phát âm chuẩn tiếng Dao. Ông cũng thành thạo các làn điệu hát giao duyên, hát đối, hát phúng, hát tế trong các nghi lễ truyền thống như đám Tết nhảy, đám cấp sắc, đám ma và đám tạ mồ mả của dân tộc Dao.

Cùng với đó nghệ nhân Triệu Quý Tín cũng nắm rõ quy trình tổ chức các nghi lễ, thông thuộc các bài cúng, khấn, lễ trong hoạt động bản sắc văn hóa của người Dao quần chẹt. Đọc, dịch, phát âm chuẩn và viết thành thạo chữ Nôm Dao Việt Nam.

Nghệ nhân Triệu Quý Tín chia sẻ: “Ngoài việc luyện tập các bài hát và điệu múa, tôi còn tích cực truyền dạy cho thế hệ trẻ, để các em, các cháu hiểu hơn về giá trị truyền thống của dân tộc mình. Những hoạt động này góp phần bảo tồn và lưu giữ nét đẹp văn hóa truyền thống của người Dao Quần Chẹt tại địa phương. Đồng thời, làm phong phú thêm đời sống tinh thần của người dân, góp phần thực hiện hiệu quả phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” trên địa bàn xã.

Vinh dự được tham gia Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI, hội viên Hội Nông dân, Chủ nhiệm Tổ hợp tác trồng và tiêu thụ sản phẩm măng tre Bát Độ, xã Văn Chấn, anh Sùng A Dê là một trong những cá nhân được đề cử nhận Giải thưởng “Vinh danh Người truyền lửa".

Nhận thấy địa phương mình sinh sống có nhiều tiềm năng, thế mạnh phát triển kinh tế, nhất là kinh tế nông, lâm nghiệp. Sau thời gian nghiên cứu, anh nhận thấy cây măng tre Bát Độ sẽ là hướng đi thoát nghèo bền vững.

Anh Sùng A Dê chia sẻ: “Năm 2021, tôi đã kết nối với Công ty TNHH Nông nghiệp Xanh Phương Vi và mạnh dạn đưa 15.000 cây giống (tương đương 25 ha) về trồng thử nghiệm tại thôn Ba Cầu. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất lúc bấy giờ là tâm lý e ngại, sợ rủi ro và lo lắng không có đầu ra của bà con. Để tháo gỡ "nút thắt" này, tôi đã không quản ngại khó khăn, trực tiếp tìm đến doanh nghiệp, đàm phán và ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm dài hạn cho bà con. Đồng thời, kiên trì vận động, thuyết phục người dân thông qua sự thành công từ mảnh vườn nhà mình để làm minh chứng. Cuối cùng, gần 70 hộ dân và hội viên đã tin tưởng và tham gia".

Năm 2022, mô hình cho thu hoạch lứa đầu tiên với sản lượng 8 tấn, mang lại giá trị 40 triệu đồng. Tuy số tiền chưa lớn, nhưng kết quả này đã thắp lên niềm tin và niềm phấn khởi to lớn trong lòng mỗi người dân. Năm 2024 và 6 tháng đầu năm 2025, anh tiếp tục vận động doanh nghiệp hỗ trợ thêm 2.000 cây giống cho các hộ dân tại thôn Làng Hua. Tổng sản lượng thu hoạch toàn xã đã có bước nhảy vọt, đạt 90 tấn, thu về hơn 400 triệu đồng.

Một trong những điển hình trong danh sách đề cử vinh danh "Người truyền lửa” nữa là Tiến sĩ, Bác sĩ Đào Thị Ngọc Lan - Giám đốc Trung tâm Phát triển Khoa học Công nghệ và Chăm sóc sức khoẻ cộng đồng Yên Bái. Bên cạnh những thành tích nổi bật trong lĩnh vực y khoa, bà còn có nhiều đóng góp quan trọng trong việc hỗ trợ hàng nghìn thanh niên tham gia chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ. Đặc biệt, Dự án “Phòng ngừa rủi ro trên không gian mạng” của bà là kênh thông tin hữu ích, giúp đoàn viên, thanh niên và cộng đồng nhận diện thông tin xấu độc, từ đó nâng cao cảnh giác trước thủ đoạn lừa đảo và thông tin tiêu cực trên không gian mạng.

Trong danh sách đề cử vinh danh “Người truyền lửa” còn có các cá nhân tiêu biểu khác như: Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn Làng Nủ, xã Phúc Khánh Trần Hoài Thu - người thắp sáng tình làng nghĩa xóm, góp phần làm thay đổi diện mạo Làng Nủ; nghệ nhân giữ nhịp hồn văn hóa Thái tại thôn Chao Hạ 2, Mường Lò - Lò Tuyên Dung; kỹ sư điện Hoàng Ngọc Quyết - Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Apatit Lào Cai, người đưa sáng tạo vào sản xuất để nâng cao hiệu quả công việc…

Ông Nguyễn Ngọc Linh - Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh Lào Cai khẳng định: "7 đại diện của tỉnh Lào Cai lọt Top 150 Giải thưởng "Vinh danh Người truyền lửa" dù đạt kết quả cao hay không họ đều không chỉ dừng lại là câu chuyện của riêng mình mà là câu chuyện mang thông điệp giá trị tốt đẹp, được nhân lên, lan tỏa trong cộng đồng. Họ thật sự là những người thắp sáng lên tinh thần dân tộc: yêu nước, kiên cường, nhân ái, nhiệt huyết, sáng tạo, tận tâm, luôn sẵn sàng đóng góp vì cộng đồng".