Tạo dấu mốc cho Thủ đô phát triển bứt phá

Bám sát thực tiễn, cụ thể hóa chủ trương

Nghị quyết Đại hội lần thứ XVIII Đảng bộ thành phố Hà Nội nhấn mạnh một trong những bài học kinh nghiệm quan trọng là: Bám sát, vận dụng sáng tạo chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước vào thực tiễn thành phố; chủ động tham mưu và cụ thể hóa những cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho phát triển Thủ đô.

Thực tiễn những năm qua cho thấy, với vị trí, vai trò là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, Thủ đô Hà Nội luôn nhận được sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Đảng, Nhà nước phù hợp theo từng giai đoạn. Tiêu biểu gần đây là Nghị quyết số 15-NQ/TƯ ngày 5-5-2022 của Bộ Chính trị về “Phương hướng, nhiệm vụ phát triển Thủ đô Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045”.

Với tầm nhìn chiến lược được xác định trong Nghị quyết, thành phố Hà Nội đã và đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô văn hiến, văn minh, hiện đại; trở thành trung tâm, động lực phát triển vùng Đồng bằng sông Hồng, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước; đồng thời hội nhập quốc tế sâu rộng, có sức cạnh tranh cao trong khu vực và thế giới, phấn đấu phát triển ngang tầm thủ đô các nước phát triển.

Đáng chú ý, thực hiện Luật Thủ đô năm 2024, các cơ chế, chính sách được ban hành để cụ thể hóa quy định của luật đã từng bước đi vào cuộc sống, tác động tích cực đối với phát triển kinh tế - xã hội và công tác quản lý nhà nước trên địa bàn thành phố. HĐND thành phố, UBND thành phố đã kịp thời ban hành hệ thống văn bản quy phạm pháp luật theo thẩm quyền để thi hành Luật Thủ đô. Trong quá trình tổ chức thực hiện, thành phố thường xuyên rà soát, đánh giá nhằm bảo đảm tính đồng bộ với các đạo luật khác, qua đó phát huy vai trò động lực của các cơ chế, chính sách vượt trội đối với phát triển Thủ đô.

Công tác quy hoạch được đẩy nhanh tiến độ, nhiều quy hoạch quan trọng được phê duyệt, mở ra không gian phát triển mới. Trong nhiệm kỳ 2020-2025, thành phố đã hoàn thành phê duyệt 83/83 đồ án quy hoạch đô thị, 13/13 nhiệm vụ đồ án quy hoạch xây dựng và 4 đồ án quy hoạch quan trọng. Đặc biệt, Thành ủy Hà Nội đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng Quy hoạch Thủ đô Hà Nội thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Điều chỉnh Quy hoạch chung Thủ đô Hà Nội đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065. Các quy hoạch này đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Trên cơ sở đó, thành phố tiếp tục triển khai hoàn thiện các đồ án quy hoạch cụ thể, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống nhân dân Thủ đô.

Dấu ấn bứt phá ngay từ đầu nhiệm kỳ

Bài học về chủ động tham mưu và cụ thể hóa cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội phục vụ phát triển Thủ đô tiếp tục được thể hiện rõ nét ngay từ đầu nhiệm kỳ 2025-2030 của Đảng bộ thành phố Hà Nội. Sự kiện nhận được sự quan tâm lớn của nhân dân Thủ đô là ngày 11-12-2025, tại kỳ họp thứ mười, Quốc hội khóa XV đã chính thức thông qua Nghị quyết số 258/2025/ QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các dự án lớn, quan trọng trên địa bàn Thủ đô. Đây là nội dung đã được Thường trực Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy và Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố chuẩn bị công phu, nghiên cứu kỹ lưỡng để báo cáo, xin ý kiến Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ. Việc Nghị quyết số 258/2025/QH15 được ban hành tiếp tục khẳng định sự quan tâm đặc biệt của Trung ương đối với Thủ đô - trái tim của cả nước.

Ngay sau khi Nghị quyết số 258/2025/QH15 có hiệu lực thi hành (từ ngày 12-12-2025), HĐND thành phố và UBND thành phố đã khẩn trương cụ thể hóa các nội dung để đưa Nghị quyết vào cuộc sống. Tại kỳ họp thứ 29 (diễn ra ngày 13 và 14-12-2025), HĐND thành phố đã xem xét, thông qua hàng loạt nội dung quan trọng liên quan đến việc triển khai nghị quyết. Cụ thể, HĐND thành phố đã ban hành các nghị quyết quy định về nội dung, hồ sơ, điều kiện, tiêu chí, trình tự, thủ tục lập, thẩm định, quyết định chủ trương đầu tư; lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt; quy định về nội dung, định mức chi phí, đơn giá, thành phần hồ sơ và trình tự, thủ tục lập, thẩm định, phê duyệt, điều chỉnh Quy hoạch tổng thể Thủ đô.

Tiếp đó, HĐND thành phố đã thông qua Quy hoạch phân khu đô thị thể thao Olympic, tỷ lệ 1/2000; phê duyệt chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng; thông qua Nghị quyết về chủ trương đầu tư Dự án Khu đô thị thể thao Olympic.

Việc Thủ đô được thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho thấy, Trung ương đã đặt trọn niềm tin vào Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Hà Nội. Niềm tin ấy nhanh chóng được chuyển hóa thành hành động, khi các cơ chế, chính sách vừa ban hành đã được triển khai quyết liệt trong thực tiễn.

Hai dự án Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng và Khu đô thị thể thao Olympic là những dự án có quy mô rất lớn, mang tầm nhìn chiến lược lâu dài trong tổng thể phát triển Thủ đô. Với tổng mức đầu tư lớn chưa từng có, các dự án này khi hoàn thành được kỳ vọng sẽ góp phần tạo nên “Kỳ tích sông Hồng”, định hình diện mạo mới cho Thủ đô Hà Nội trong kỷ nguyên mới.

Nền móng thể chế cho phát triển trong kỷ nguyên mới

Có thể khẳng định, các cơ chế, chính sách mang tính đặc thù, đột phá mạnh mẽ về phân cấp, phân quyền đã và đang giúp thành phố Hà Nội tháo gỡ nhiều vướng mắc về thủ tục, cơ chế phối hợp và thẩm quyền quyết định. Đối với các dự án lớn, quan trọng, cơ chế đặc thù tạo điều kiện để thành phố đẩy nhanh tiến độ đầu tư các công trình hạ tầng chiến lược, góp phần hoàn thiện kết cấu hạ tầng đô thị hiện đại, cải thiện chất lượng môi trường sống và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Trên bình diện rộng hơn, các dự án có quy mô vốn đầu tư lớn và phạm vi tác động rộng sẽ góp phần quan trọng hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 11% trong giai đoạn 2026-2030, phát huy vai trò đầu tàu, trung tâm động lực phát triển vùng và cả nước của Thủ đô.

Nghị quyết Đại hội lần thứ XVIII Đảng bộ thành phố đã xác định nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm hàng đầu trong nhiệm kỳ 2025-2030 là xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách đặc thù phát triển Thủ đô. Đây cũng được coi là một trong những đột phá phát triển, với các nhiệm vụ cụ thể như: Hoàn thành việc cụ thể hóa Luật Thủ đô; xây dựng cơ chế, chính sách tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển; tiên phong thí điểm các cơ chế, chính sách mới, trọng tâm là phát triển khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; phát triển kinh tế tư nhân; giáo dục - đào tạo; y tế; công nghiệp văn hóa... Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, ủy quyền với phương châm “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”.

Cụ thể hóa chủ trương này, Nghị quyết số 02-NQ/TU của Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố khóa XVIII đã xác định một trong những nhiệm vụ trọng tâm về hoàn thiện thể chế là tiếp tục bám sát các định hướng lớn của Trung ương, tập trung cao độ, chạy đua với thời gian để nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh Quy hoạch Thủ đô và Quy hoạch chung Thủ đô với tầm nhìn 100 năm; đồng thời đề xuất ban hành nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TƯ của Bộ Chính trị và sửa đổi Luật Thủ đô, trình Quốc hội khóa XVI tại kỳ họp tháng 7-2026. Đây được coi là ba trụ cột thể chế đặt nền móng vững chắc về cơ sở pháp lý, công cụ quản lý nhà nước và tầm nhìn chiến lược để bảo đảm thực hiện thành công nhiệm vụ phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Việc thành phố Hà Nội tập trung rà soát, nghiên cứu, từng bước hoàn thiện thể chế phát triển với tầm nhìn dài hạn, có tính chiến lược là hướng tới mục tiêu mà Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc đã nhấn mạnh: Tiếp tục thực hiện phân cấp, phân quyền triệt để gắn với cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số, nhằm tăng cường tính chủ động, tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền các cấp, bảo đảm nguồn lực cho cơ sở, phục vụ người dân và doanh nghiệp ngày càng tốt hơn.

Trong giai đoạn phát triển mới, cấp ủy, chính quyền thành phố khẳng định tinh thần xuyên suốt là đổi mới mạnh mẽ mô hình quản trị Thủ đô theo hướng tiên tiến, tích hợp, hiện đại; chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo, phục vụ. Thành phố quyết tâm xây dựng và hoàn thiện đồng bộ hệ thống thể chế, chính sách đặc thù cho phát triển Thủ đô; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm và kiểm soát quyền lực; huy động tối đa các nguồn lực về kinh tế, văn hóa, con người, đất đai, tài chính, công nghệ và tài nguyên số cho phát triển bền vững.

Những hành động đầu nhiệm kỳ 2025-2030 đang cho thấy bước chuyển động mạnh mẽ của cấp ủy và chính quyền Thủ đô. Trong đó, việc rà soát, nghiên cứu, đề xuất và hoàn thiện các cơ chế, chính sách phát triển sẽ trở thành nền móng vững chắc để Hà Nội bước nhanh hơn, đi xa hơn, bứt phá mạnh mẽ, tiến vào kỷ nguyên phát triển mới.