Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn: Xây dựng thị trường chứng khoán minh bạch, khách quan và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư

Sáng 28/10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán. Thừa ủy quyền của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã tiếp thu, giải trình, làm rõ các vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm, nhấn mạnh yêu cầu phát triển thị trường chứng khoán công khai, minh bạch, hiệu quả, đáp ứng các chuẩn mực quốc tế và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn phát biểu tiếp thu, giải trình trước Quốc hội. Ảnh: Đức Thanh

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tạo thuận lợi cho thị trường chứng khoán phát triển

Thảo luận tại hội trường, các đại biểu Quốc hội cơ bản thống nhất với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, thúc đẩy thị trường vốn phát triển, đáp ứng nhu cầu huy động nguồn lực trung và dài hạn cho nền kinh tế. Các ý kiến tập trung vào việc đơn giản hóa thủ tục hành chính, hoàn thiện điều kiện chào bán chứng khoán, nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức kinh doanh chứng khoán, tạo cơ sở pháp lý cho đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ và tăng cường bảo vệ nhà đầu tư. Trong đó, đại biểu Nguyễn Hải Nam đề nghị phân định rõ hoạt động công khai thông tin đấu giá, thoái vốn nhà nước với hoạt động chào bán chứng khoán ra công chúng, bảo đảm sự thống nhất giữa pháp luật chứng khoán và pháp luật về quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp. Đại biểu Tô Ái Vang (Cần Thơ) kiến nghị điều chỉnh điều kiện về chứng chỉ hành nghề đối với người đại diện theo pháp luật tại các tổ chức kinh doanh chứng khoán theo hướng phân biệt chức danh quản trị và chức danh trực tiếp điều hành nghiệp vụ, tạo thuận lợi trong thu hút nhân sự quản trị cấp cao và dòng vốn đầu tư quốc tế.

Liên quan đến cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, đại biểu Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) đề nghị quy định rõ nguyên tắc bảo vệ tài sản, dữ liệu và quyền lợi của nhà đầu tư, đồng thời xác định trách nhiệm của các tổ chức tham gia thử nghiệm. Đại biểu Đỗ Đức Hiển (Thành phố Hồ Chí Minh) góp ý về điều kiện đối với người có chứng chỉ hành nghề chứng khoán, cơ chế tổ chức đại hội nhà đầu tư quỹ chứng khoán và hoạt động ủy thác quản lý danh mục đầu tư, theo hướng tăng tính linh hoạt, giảm chi phí tuân thủ nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát rủi ro.

Nhìn chung, ý kiến các đại biểu đều hướng tới mục tiêu tạo môi trường pháp lý thông thoáng, nâng cao hiệu quả hoạt động của thị trường chứng khoán, đồng thời bảo đảm yêu cầu quản lý, giám sát, công khai, minh bạch và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư.

Phát triển thị trường đi đôi với bảo đảm an toàn và bảo vệ nhà đầu tư

Phiên họp toàn thể tại Hội trường. Ảnh: Đức Thanh

Phát biểu tiếp thu, giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trân trọng cảm ơn những ý kiến tâm huyết, trách nhiệm của các đại biểu Quốc hội. Bộ trưởng khẳng định, cơ quan soạn thảo sẽ phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra tiếp thu, hoàn thiện dự thảo. Bộ trưởng cũng đồng thời làm rõ một số định hướng lớn trong quá trình xây dựng và hoàn thiện dự án Luật.

Giải trình về ý kiến của đại biểu đề nghị xây dựng thị trường chứng khoán minh bạch, khách quan và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư, Bộ trưởng khẳng định, “Đây là quan điểm xuyên suốt” trong quá trình xây dựng pháp luật về TTCK nhằm nâng cao chất lượng thị trường, củng cố niềm tin của nhà đầu tư và tiếp tục cải thiện vị thế của thị trường chứng khoán Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn chia sẻ, với sự nỗ lực không ngừng, thị trường chứng khoán Việt Nam đã được tổ chức xếp hạng thị trường FTSE Russell nâng hạng từ cận biên lên mới nổi thứ cấp. Theo Bộ trưởng, trên thế giới hiện nay có ba tổ chức xếp hạng thị trường uy tín nhất gồm FTSE Russell, MSCI và S&P Dow Jones. Cơ quan quản lý đang tiếp tục làm việc với MSCI để tiếp tục đánh giá và xếp hạng thị trường. Việc nâng hạng sẽ đồng nghĩa với việc thu hút các quỹ đầu tư quốc tế tham gia vào thị trường vì an tâm với tính công khai, minh bạch và chuẩn mực.

Về yêu cầu “cải cách thủ tục hành chính” trong dự thảo Luật được các đại biểu đề cập, Bộ trưởng khẳng định “giảm thủ tục hành chính nhưng không đồng nghĩa với việc hạ tiêu chuẩn”. Nhiều thủ tục hành chính đã được sửa đổi, bổ sung để đáp ứng yêu cầu phát triển mới và phù hợp với các luật pháp đã ban hành, trong đó mục tiêu quan trọng nhất vẫn là bảo đảm quyền lợi của nhà đầu tư và nhân dân.

Lấy ví dụ về điều kiện chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) mà đại biểu quan tâm, Bộ trưởng cho biết dự luật quy định rõ về báo cáo của cơ quan kiểm toán độc lập được phép hành nghề xác nhận chấp nhận toàn phần hoặc chấp nhận ngoại trừ nhưng phần ngoại trừ đó phải không ảnh hưởng đến điều kiện chào bán. Kiểm toán độc lập có bốn loại ý kiến gồm chấp nhận toàn phần, chấp nhận từng phần, ý kiến từ chối và ý kiến phản đối. Quy định mới mở rộng cho phép chấp nhận loại trừ từng phần nếu được cơ quan kiểm toán xác nhận không ảnh hưởng đến tiêu chuẩn niêm yết, đáp ứng linh hoạt thông qua hợp đồng dịch vụ giữa tổ chức chào bán và cơ quan kiểm toán.

Liên quan đến cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin của Sở Giao dịch Chứng khoán và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Bộ trưởng ghi nhận và cảm ơn sự ủng hộ của Quốc hội đối với việc tăng cường năng lực kiểm tra, giám sát và ứng dụng công nghệ thông tin. Trải qua các giai đoạn phát triển từ phần mềm hiện tại đang vận hành tương đối ổn định, việc đầu tư nâng cấp công nghệ thông tin, hướng tới làm chủ công nghệ và đáp ứng quy mô thị trường ngày càng lớn là yêu cầu hết sức thiết thực.

Cần có chính sách hợp lý để thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao

Về phát triển nguồn nhân lực, Bộ trưởng cho rằng, việc duy trì chính sách đãi ngộ hợp lý để giữ chân cán bộ trong ngành chứng khoán là hết sức cần thiết. Bộ trưởng dẫn chứng, trước đây từng có cơ chế đặc thù cho cán bộ, công chức của Ủy ban Chứng khoán để cạnh tranh với các công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ trong bối cảnh nguồn nhân lực chất lượng cao rất khan hiếm và các tổ chức trung gian sẵn sàng trả lương cao để thu hút nhân sự. Giai đoạn 2000 - 2012, khi thị trường sôi động, đã có tới 180 trên tổng số 300 công chức của UBCKNN chuyển sang làm việc cho các công ty chứng khoán, cho thấy tầm quan trọng của việc duy trì chính sách đãi ngộ hợp lý để giữ chân cán bộ.

Về mô hình tổ chức các Sở giao dịch chứng khoán, cơ quan soạn thảo đang nghiên cứu, đánh giá rất kỹ hoạt động hiện tại gồm Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam và các công ty con là Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh và Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội. Thời gian tới, mô hình này sẽ tiếp tục được nghiên cứu để phân định rõ: Sở Giao dịch Chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh tập trung niêm yết và giao dịch cổ phiếu, trong khi Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội sẽ nghiên cứu giao dịch trái phiếu và các sản phẩm phái sinh, bảo đảm hoạt động thông suốt, thúc đẩy thị trường phát triển và giảm khâu trung gian.

Kết luận phiên thảo luận tại hội trường, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng nêu rõ, qua thảo luận tại tổ và hội trường, các đại biểu cơ bản tán thành sự cần thiết sửa đổi luật để phát triển thị trường vốn, đáp ứng yêu cầu phát triển thị trường sau khi nâng hạng, đồng thời đề nghị cần mở rộng hoạt động đổi mới công nghệ đi đôi với minh bạch thông tin, tăng cường giám sát và bảo vệ nhà đầu tư.

Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý, cơ quan soạn thảo tập trung vào những nội dung trọng tâm đã được các đại biểu nêu. Đồng thời đề nghị Chính phủ chỉ đạo cơ quan soạn thảo phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra và các cơ quan liên quan tiếp tục rà soát, tiếp thu giải trình thấu đáo và đầy đủ các ý kiến của đại biểu, nhất là những nội dung còn có ý kiến khác nhau; khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án Luật để báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp này, bảo đảm chất lượng và thời gian để đại biểu Quốc hội nghiên cứu, xem xét.

Lam Anh