Chính sách thuế góp phần giảm chi phí và nâng cao chất lượng phục vụ giáo dục, y tế

Chiều 23/10, thảo luận tại Tổ 5 (gồm Đoàn ĐBQH TP Quảng Ninh, TP Đà Nẵng và tỉnh Cao Bằng), nhiều ĐBQH thống nhất sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, Luật Thuế thu nhâp cá nhân (Dự thảo Luật); đồng thời, góp ý nhằm hoàn thiện Dự thảo Luật. Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn tham dự và phát biểu về một số vấn đề ĐBQH quan tâm, trong đó có việc miễn thuế đối với thu nhập từ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.

Các ĐBQH Tổ 5 tại phiên thảo luận. Ảnh: QH

Khuyến khích đơn vị mua nguyên liệu có nguồn gốc, hóa đơn, chứng từ

Đại biểu Nguyễn Hải Long (Đoàn TP. Đà Nẵng) tán thành chủ trương miễn thuế đối với thu nhập từ cung cấp suất ăn cho trường học, bệnh viện. Theo Đại biểu Nguyễn Hải Long, bữa ăn bán trú của học sinh, bữa ăn của người bệnh là việc diễn ra hằng ngày, liên quan trực tiếp đến sức khỏe của rất nhiều gia đình. Thời gian qua vẫn còn những vụ ngộ độc thực phẩm trong trường học, mỗi vụ việc đều khiến phụ huynh và cử tri lo lắng. Tờ trình của Chính phủ cũng nêu một nguyên nhân là các cơ sở cung cấp suất ăn phần lớn có quy mô nhỏ, vốn ít. Đây là lĩnh vực lợi nhuận thấp nhưng yêu cầu cao và trách nhiệm lớn. Chính sách này nhằm khuyến khích những đơn vị làm ăn bài bản, mua nguyên liệu có nguồn gốc, có hóa đơn, chứng từ, tham gia và gắn bó lâu dài với việc nấu ăn cho trường học, bệnh viện; đơn vị nào làm tốt, có lãi thì phần thuế được miễn ở lại với họ để mở rộng bếp ăn, kho bảo quản, phương tiện vận chuyển.

“Quan điểm là không chỉ hỗ trợ trực tiếp cho học sinh, người bệnh mà còn tạo ra doanh nghiệp lớn, đảm bảo về an toàn vệ sinh thực phẩm”, Đại biểu nêu quan điểm.

Theo Đại biểu Nguyễn Hải Long, việc giảm chi phí bữa ăn cho học sinh khó khăn thuộc về hỗ trợ trực tiếp và Nhà nước đang làm. Miễn thuế là để khuyến khích đơn vị cung cấp làm đúng và làm tốt. Nếu thay miễn thuế bằng hỗ trợ trực tiếp cho mọi học sinh ăn bán trú và mọi người bệnh, ngân sách phải tổ chức thêm việc lập danh sách, dự toán, cấp phát, thanh quyết toán đến từng cơ sở. Miễn thuế được thực hiện ngay trong việc kê khai thuế của doanh nghiệp là cách làm gọn hơn, có tính thực tiễn hơn. Tuy nhiên, để phần thuế được miễn chuyển thành bữa ăn an toàn thì chính sách phải gắn với kết quả và cần có số liệu để đánh giá sau một thời gian thực hiện.

Do vậy, Đại biểu Nguyễn Hải Long đề nghị giữ chính sách miễn thuế theo dự thảo; bổ sung nguyên tắc chỉ miễn thuế cho đơn vị đáp ứng điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm theo quy định của pháp luật, không miễn thuế trong thời hạn 3 năm đối với cơ sở cung cấp suất ăn có vụ ngộ độc thực phẩm do lỗi của đơn vị hoặc đơn vị bị xử phạt về an toàn thực phẩm. “Làm được như vậy thì đơn vị làm tốt được khuyến khích, đơn vị để xảy ra sai phạm tự mất ưu đãi.”, Đại biểu nhấn mạnh.

Về phạm vi miễn thuế đối với suất ăn cung cấp cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, Đại biểu Nguyễn Hải Long tán thành việc đưa cơ sở khám bệnh, chữa bệnh vào phạm vi chính sách, vì người bệnh, nhất là người bệnh nằm viện dài ngày, rất cần bữa ăn bảo đảm an toàn và dinh dưỡng. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cần làm rõ phạm vi thực hiện để cơ quan chức năng dễ dàng hiểu và thực hiện, trong khi doanh nghiệp tránh được rủi ro có thể bị truy thu thuế về sau do cách hiểu khác nhau.

Đại biểu Vương Quốc Thắng (Đoàn TP.Đà Nẵng) cơ bản thống nhất sự cần thiết của Dự thảo Luật. Trong đó, về chính sách thuế đối với thu nhập từ cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, đại biểu Vương Quốc Thắng đồng tình với mục tiêu của chính sách là góp phần hỗ trợ hoạt động cung cấp suất ăn, bảo đảm an toàn, chất lượng cho học sinh, người bệnh, qua đó, góp phần giảm chi phí và nâng cao chất lượng phục vụ giáo dục, y tế. Tuy nhiên, theo Đại biểu, thực tế, nhiều doanh nghiệp vừa cung cấp suất ăn cho trường học, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh vừa cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho nhiều đối tượng khác. Do đó, việc xác định chính xác phần doanh thu, chi phí, thu nhập thuộc diện được miễn thuế cần được tính toán kỹ.

Theo Đại biểu Vương Quốc Thắng, nếu tiếp tục thiết kế chính sách miễn thuế, cần quy định ngay trong luật hoặc giao Chính phủ quy định rõ phương pháp xác định doanh thu, chi phí và phần thu nhập được miễn thuế, nhất là trong trường hợp doanh nghiệp có nhiều hoạt động kinh doanh sử dụng chung nhân công, nhà xưởng, tài sản, phương tiện và chi phí quản lý. Đồng thời cần quy định rõ điều kiện hồ sơ chứng minh trách nhiệm kê khai của doanh nghiệp và cơ chế kiểm tra, xử lý khi xác định sai phần thu nhập được miễn thuế, tránh tình trạng cùng một loại hình hoạt động mà mỗi doanh nghiệp, mỗi cơ quan thuế lại có cách hiểu hoặc cách phân bổ chi phí khác nhau.

Bên cạnh đó, cần nghiên cứu thêm phương án hỗ trợ trực tiếp cho người học, người bệnh hoặc kiểm soát giá, chất lượng suất ăn thay vì chỉ sử dụng công cụ miễn thuế cho chủ thể cung cấp dịch vụ. Như vậy, chính sách sẽ bảo đảm rõ hơn nguyên tắc ưu đãi thuế phải tạo ra lợi ích thực chất cho đối tượng nhà nước muốn/cần hỗ trợ.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu tại phiên thảo luận Tổ 5. Ảnh: QH

Đại biểu Vương Quốc Thắng cũng đề xuất cần tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, kết nối và liên thông dữ liệu giữa cơ quan thuế và các cơ quan quản lý nhà nước liên quan. Tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện nghĩa vụ thuế theo phương thức điện tử, qua đó, giảm chi phí tuân thủ, hạn chế sai sót và chuyển mạnh từ quản lý thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu.

Còn theo Đại biểu Trần Mạnh Huy (Đoàn TP Đà Nẵng), mục tiêu nâng cao chất lượng bữa ăn cho học sinh và người bệnh là cần thiết nhưng phải phân biệt người được miễn thuế với người cần được hỗ trợ. Về cách xác định thu nhập được miễn, trường hợp một doanh nghiệp hoặc cá nhân vừa cung cấp suất ăn cho trường học, bệnh viện, vừa cung cấp cho khách hàng khác, phần doanh thu nào thuộc diện miễn phải có chứng cứ rõ ràng. Nếu lựa chọn miễn thuế, cần làm rõ phạm vi suất ăn được ưu đãi, cách tách doanh thu, điều kiện tuân thủ an toàn thực phẩm và cơ chế giám sát hiệu quả.

Quan trọng nhất với suất ăn là giá cả hợp lý, đủ dinh dưỡng và đảm bảo an toàn

Phát biểu tại Tổ 5, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, khi thiết kế chính sách thuế, yêu cầu quan trọng là phải đảm bảo nguyên tắc đơn giản, hiệu quả, dễ thực hiện, dễ kiểm tra, dễ giám sát. Chúng ta đang thu thuế theo nguyên tắc người nộp thuế tự khai, tự nộp và cơ quan thuế hậu kiểm. Cùng với quá trình chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin, xu hướng quản lý thuế trên thế giới đang tiến tới mức độ cao hơn là cơ quan thuế ấn định thuế. Để làm được điều này, cơ quan thuế phải kết nối với cơ sở dữ liệu của người nộp thuế và bất cứ một giao dịch phát sinh nào cơ quan thuế cũng có thể kiểm soát được. Như vậy, có thể tính thuế theo từng ngày, từng giờ, từng loại. Đó là xu hướng phải tiến tới.

Liên quan đến chính sách miễn thuế thu nhập với hoạt động cung cấp suất ăn cho cơ sở giáo dục, cơ sở khám bệnh, chữa bệnh, Bộ trưởng chia sẻ với băn khoăn của một số Đại biểu Quốc hội về trường hợp một cơ sở vừa cung cấp suất ăn cho bệnh viện, trường học, vừa cung cấp suất ăn bình thường. Theo Bộ trưởng, quan trọng nhất với suất ăn hiện nay là giá cả hợp lý, đủ dinh dưỡng và đặc biệt là an toàn.

Thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW, Nghị quyết 72-NQ/TW, để tạo điều kiện để hỗ trợ học sinh, sinh viên, bệnh nhân, người nhà bệnh nhân giảm bớt gánh nặng, Bộ Tài chính được giao nghiên cứu phương án miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với thu nhập từ hoạt động cung cấp suất ăn cho trường học, bệnh viện. Theo Bộ trưởng, hoàn toàn có thể thực hiện được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp từ việc cung cấp suất ăn cho trường học, bệnh viện. Trong nguyên tắc kế toán có chuẩn mực về tính toán giá thành từng sản phẩm, ví dụ mỗi suất ăn chi phí biến đổi cần bao nhiêu gạo, bao nhiêu thịt, bao nhiêu suất ăn thì bấy nhiêu chi phí nhân lên. Về chi phí cố định, chi phí quản lý chung cũng sẽ có nguyên tắc phân bổ để tính ra giá thành, lợi nhuận của từng suất ăn.

Để đảm bảo nguyên tắc tính thuế đơn giản và hiệu quả, trên cơ sở kê khai của đơn vị, phương án được lựa chọn là phân bổ thuế theo doanh số. Chẳng hạn, nếu doanh nghiệp có lợi nhuận trong 1 quý là 10 tỷ đồng trong đó doanh thu từ cung cấp suất ăn cho trường học, bệnh viện là 30%, còn lại bán ra ngoài chiếm 70% thì phần miễn thuế là 3 tỷ đồng còn phần còn lại 7 tỷ đồng doanh nghiệp nộp thuế theo quy định. Tất cả những điều này vừa đảm bảo hỗ trợ cho người yếu thế, vừa đảm bảo an sinh xã hội nói chung…

HP