Thúc đẩy, lan tỏa phong trào “Bình dân học vụ số” hiệu quả, thực chất hơn

Đồng chí Ngô Hải Phan, Cục trưởng Cục Chuyển đổi số - Cơ yếu, Văn  phòng Trung ương Đảng, Thường trực Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo Trung ương chủ trì cuộc họp. Cùng dự cuộc họp có đại diện Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; các vụ, đơn vị thuộc các Bộ: Công an, Khoa học và Công nghệ, Giáo dục và Đào tạo; Trường Công nghệ thông tin và Truyền thông (Đại học Bách Khoa Hà Nội).

Kế hoạch triển khai Phong trào “Bình dân học vụ số” được Ban Chỉ đạo Trung ương ban hành tháng 3/2025, xác định đây là một giải pháp quan trọng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết 57 trong lĩnh vực nâng cao năng lực số của người dân và đội ngũ cán bộ. Phong trào được yêu cầu tổ chức bài bản, có trọng tâm, gắn chặt với các nhiệm vụ, nền tảng và dịch vụ số đang vận hành.

Theo báo cáo của Tổ Giúp việc, sau gần 1 năm triển khai thực hiện, Phong trào đã đạt được một số kết quả nhất định và được triển khai rộng khắp. Công tác thông tin, tuyên truyền được đẩy mạnh; đã xây dựng được quy định, tiêu chuẩn và nền tảng số như Khung kiến thức, kỹ năng số cơ bản và Hướng dẫn đánh giá, xác nhận hoàn thành mức độ phổ cập kỹ năng số làm cơ sở để các bộ, ngành cụ thể, chi tiết hóa khung năng lực và các chương trình phổ cập.

Đặc biệt, Nền tảng “Bình dân học vụ số” do Bộ Công an chủ trì xây dựng, triển khai và vận hành đã phục vụ hơn 700 nghìn người học, với các nội dung bám sát yêu cầu thực tiễn của Phong trào như: nâng cao nhận thức về chuyển đổi số, kỹ năng sử dụng trí tuệ nhân tạo (Prompt Engineering), chuyển đổi số trong giáo dục đại học, hỗ trợ triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cùng nhiều chuyên đề thiết thực khác. Nền tảng “Bình dân học vụ số” được nhiều địa phương chủ động khai thác, lồng ghép các nền tảng số sẵn có để triển khai Phong trào.

Tại địa phương, phổ cập kỹ năng số nhìn chung được tổ chức theo 3 tuyến (cán bộ - công chức; lực lượng nòng cốt cơ sở như Tổ công nghệ số cộng đồng; người dân - doanh nghiệp). Nội dung tập trung vào chuyển đổi số gắn công việc hằng ngày (một cửa, quản lý văn bản, dịch vụ công trực tuyến), đồng thời cập nhật mạnh các chuyên đề AI, an toàn thông tin, phòng chống lừa đảo và các kỹ năng thao tác trên nền tảng số dùng chung. Một số nơi tổ chức theo kiểu “tình huống - nghiệp vụ”, tạo động lực tự học của cán bộ, đảng viên. 

Đến nay, đa số đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động đã thành thạo các nền tảng điều hành tác nghiệp, ký số và xử lý văn bản không giấy tờ. Tỷ lệ cán bộ, chiến sĩ trong lực lượng quân đội, công an nhân dân hiểu biết về chuyển đổi số, kiến thức và kỹ năng số, sử dụng được các nền tảng, dịch vụ số phục vụ công việc ở mức cao. Tỷ lệ người dân trưởng thành có tri thức số cơ bản gia tăng. Người dân cơ bản thành thạo trong việc sử dụng định danh điện tử VNeID mức độ 2, thực hiện dịch vụ công trực tuyến và các giao dịch tài chính số.

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc tổ chức thực hiện Phong trào ở một số nơi vẫn gặp không ít khó khăn, vướng mắc. Hạ tầng số và điều kiện tiếp cận ở cơ sở còn nhiều bất cập, chưa đáp ứng yêu cầu phổ cập kỹ năng số một cách đồng đều trên phạm vi cả nước. Nguồn nhân lực chuyên trách cho chuyển đổi số ở nhiều nơi còn mỏng, thiếu ổn định và chủ yếu kiêm nhiệm. Hệ thống học liệu, nền tảng và mức độ chuẩn hóa nội dung triển khai Phong trào chưa đồng bộ, gây lúng túng trong tổ chức thực hiện. Cơ chế đánh giá, xác nhận và theo dõi kết quả thực hiện Phong trào chưa được hướng dẫn thống nhất, đầy đủ; cơ chế phối hợp liên ngành và hướng dẫn tổ chức thực hiện ở một số nơi còn thiếu rõ ràng, chưa thật sự đồng bộ. Nguồn lực tài chính và cơ chế khuyến khích, động viên cho lực lượng triển khai còn hạn chế.

Tại cuộc họp, các bộ, ngành, đơn vị đã báo cáo về tình hình kết quả triển khai các nhiệm vụ được giao, tập trung làm rõ các vướng mắc, khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện; đề xuất các giải pháp trọng tâm nhằm thúc đẩy Phong trào.

Các ý kiến thống nhất cho rằng, Nền tảng “Bình dân học vụ số” đã đạt được những kết quả nhất định, song để bảo đảm hiệu quả thực chất cần chú ý cách thức tổ chức triển khai, phân định rõ chương trình phổ cập kiến thức, khóa học chuyên sâu phù hợp với từng nhóm đối tượng. 

Đối với tài liệu học tập do các bộ, ngành xây dựng và sử dụng, cần phải quy định cụ thể việc quản lý, thẩm định, chịu trách nhiệm nội dung. Để đa dạng nguồn học liệu, nên huy động sự tham gia của cộng đồng, tạo nên một “chợ tri thức” đa dạng, phong phú; đồng thời cần có phương thức đánh giá hiệu quả đối với cả người học và các nguồn học liệu.

Về tính năng sử dụng Nền tảng, có ý kiến cho rằng, tính chủ động của các địa phương với nền tảng chưa cao; việc sử dụng chưa thật sự thân thiện với người dùng, tính tương tác chưa cao dẫn đến hiệu quả học tập bị hạn chế. Cần bổ sung các tính năng tương tác, có thể sử dụng thuận tiện trên nhiều loại thiết bị và tích hợp chatbot…

Liên quan đến việc xác nhận, chứng nhận kết quả học tập, có ý kiến cho rằng sau khóa học có thể sử dụng kết quả của những bài kiểm tra ngắn; Bộ Công an có thể đánh giá, xác nhận thông qua bài kiểm tra đánh giá kết quả gửi về hệ thống VNeID.

Để triển khai Phong trào mạnh mẽ hơn nữa, một số ý kiến đề nghị phát huy vai trò của Tổ công nghệ số cộng đồng, phát huy vai trò của thanh niên, sinh viên cũng như các điểm dịch vụ hành chính công, bưu điện văn hóa xã.

Phát biểu kết luận, đồng chí Ngô Hải Phan cơ bản thống nhất với các ý kiến tại cuộc họp, đồng thời gợi mở nhiều vấn đề nhằm bảo đảm Phong trào “Bình dân học vụ số” đạt hiệu quả thực chất, lâu dài. Đồng chí nhấn mạnh, năm 2025 là bước khởi đầu, khởi động, năm 2026 là giai đoạn vận hành, do đó cần đổi mới, sáng tạo trong cách thực thi, với sự điều phối của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương và sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ban, ngành, địa phương, các trường đại học và cơ sở giáo dục. 

Các bộ, ngành, đơn vị, địa phương phải nhận thức rõ trách nhiệm của mình. Phong trào không chỉ dừng lại ở tính chất vận động mà cần trở thành chương trình hành động thiết thực, lâu dài, lan tỏa và mang lại hiệu quả thực chất. Đặc biệt, phát triển Phong trào đáp ứng yêu cầu của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm năm 2026 của Ban Chỉ đạo Trung ương: “Toàn dân cần được nâng cao trình độ chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo”./.