Ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đổi mới quản lý giáo dục cấp địa phương
Sáng 13/10, tại Hà Nội, Viện Chiến lược và Chính sách giáo dục (VESPI) phối hợp với Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) tổ chức Hội thảo tổng kết “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo - Đổi mới quản lý giáo dục cấp địa phương”, nhằm đánh giá kết quả triển khai, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và đề xuất giải pháp nâng cao năng lực ứng dụng AI trong quản lý, điều hành giáo dục ở cơ sở.
Quang cảnh hội thảo
AI hỗ trợ nâng cao năng lực quản lý giáo dục cấp cơ sở
Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Hà Văn Dũng, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách giáo dục nhấn mạnh vai trò của trí tuệ nhân tạo (AI) trong hỗ trợ cán bộ phụ trách giáo dục cấp xã, phường thực hiện nhiệm vụ chuyên môn, từ tra cứu văn bản, xây dựng kế hoạch đến tổng hợp thông tin, tham mưu quản lý. Viện đã phối hợp với UNICEF tổ chức tập huấn tại Hưng Yên, Lâm Đồng và Quảng Trị; đồng thời phát triển công cụ “Trợ lý Thư ký số” nhằm hỗ trợ cán bộ xử lý dữ liệu và nâng cao hiệu quả công việc.
Ông Hà Văn Dũng, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Chính sách Giáo dục, phát biểu khai mạc hội thảo
Ông Hà Văn Dũng khẳng định AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không thay thế trách nhiệm và năng lực chuyên môn của cán bộ quản lý. Việc ứng dụng cần gắn với kiểm chứng thông tin, bảo đảm an toàn dữ liệu và tuân thủ quy định hiện hành. Thời gian tới, Viện sẽ tiếp tục phối hợp với UNICEF và các địa phương hoàn thiện tài liệu, công cụ hỗ trợ và mở rộng hoạt động bồi dưỡng, thúc đẩy ứng dụng AI thiết thực, hiệu quả trong quản lý giáo dục tại cơ sở.
Hiệu quả bước đầu và yêu cầu về kiểm chứng khi ứng dụng AI
Báo cáo tại hội thảo, bà Hà Thị Thúy, Viện Chiến lược và Chính sách giáo dục cho biết, khảo sát 1.952 cán bộ tại 20 tỉnh, thành phố cho thấy 95,1% đã sử dụng AI trong công việc; 76,3% ghi nhận chất lượng sản phẩm được cải thiện và 83,3% cho biết AI giúp xử lý nhiều việc hơn trong cùng khoảng thời gian. Tuy nhiên, vẫn còn một tỷ lệ lớn chưa đối chiếu, xác minh nội dung AI với nguồn chính thức.
Bà Hà Thị Thúy, Viện Chiến lược và Chính sách Giáo dục, báo cáo tại hội thảo
Từ kết quả khảo sát, bà Hà Thị Thúy nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực ứng dụng AI gắn với nhiệm vụ chuyên môn, xây dựng bộ câu lệnh mẫu, hướng dẫn kiểm chứng thông tin và hoàn thiện quy trình bảo mật dữ liệu. Đây là những điều kiện quan trọng để khai thác hiệu quả tiềm năng của AI, đồng thời hạn chế rủi ro, bảo đảm độ tin cậy của thông tin và trách nhiệm của cán bộ trong hoạt động quản lý giáo dục.
Thúc đẩy ứng dụng AI an toàn, lấy con người làm trung tâm
Bà Vũ Kim Chi, đại diện UNICEF Việt Nam cho rằng AI chỉ thực sự phát huy giá trị khi góp phần giải quyết các vấn đề thực tiễn, nâng cao chất lượng quản lý giáo dục và mở rộng cơ hội học tập công bằng cho trẻ em.
Theo kết quả khảo sát được trình bày tại hội thảo, dù 95,1% cán bộ đã sử dụng AI, chỉ 25,7% cho biết đơn vị có quy định, hướng dẫn sử dụng và 10% có tài liệu hướng dẫn, cho thấy khoảng cách giữa khả năng tiếp cận công nghệ và năng lực ứng dụng một cách hệ thống, an toàn.
Bà Vũ Kim Chi, đại diện UNICEF Việt Nam trao đổi tại hội thảo
Để thu hẹp khoảng cách này, UNICEF đề xuất tập trung phát triển năng lực đội ngũ theo yêu cầu thực tiễn; thúc đẩy sử dụng AI an toàn, có đạo đức, gắn với kiểm chứng thông tin và bảo vệ dữ liệu; đồng thời bảo đảm khả năng tiếp cận công nghệ phù hợp với điều kiện từng địa phương, nhất là những nơi còn khó khăn.
UNICEF khẳng định tiếp tục đồng hành cùng Bộ Giáo dục và Đào tạo, Viện Chiến lược và Chính sách giáo dục trong hoàn thiện hướng dẫn, phát triển giải pháp ứng dụng AI có hệ thống, lấy người học làm trung tâm.
Hoàn thiện điều kiện triển khai, mở rộng ứng dụng từ thực tiễn
Tại hội thảo, hơn 80 chuyên gia, nhà nghiên cứu, đại diện các đơn vị liên quan và cán bộ thực tiễn đã trao đổi kinh nghiệm triển khai, nhận diện những khó khăn, vướng mắc và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả ứng dụng AI trong quản lý giáo dục cấp xã, phường.
Các đại biểu thảo luận tại hội thảo
Các ý kiến trao đổi cho thấy, để AI thực sự trở thành động lực đổi mới quản lý giáo dục, cần triển khai đồng bộ các giải pháp về phát triển năng lực cán bộ, hoàn thiện quy trình sử dụng, bảo đảm an toàn dữ liệu và tăng cường hỗ trợ kỹ thuật. Hiệu quả ứng dụng không chỉ được đánh giá qua khả năng rút ngắn thời gian xử lý công việc, mà còn phải được xem xét trên phương diện chất lượng tham mưu, độ tin cậy của thông tin và hiệu quả ra quyết định quản lý.
Thời gian tới, Viện Chiến lược và Chính sách giáo dục sẽ tiếp tục phối hợp với UNICEF và các địa phương hoàn thiện tài liệu, công cụ hỗ trợ và phương pháp bồi dưỡng; từng bước mở rộng khả năng tiếp cận AI cho đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục và hiệu trưởng. Qua đó, góp phần đưa AI vào thực tiễn quản lý theo hướng thiết thực, an toàn, có trách nhiệm, phù hợp với điều kiện của từng địa phương và yêu cầu đổi mới giáo dục trong bối cảnh chuyển đổi số.
