Kinh tế vĩ mô Việt Nam ổn định trong bối cảnh thế giới nhiều biến động

Chiều 8/1, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn đã chủ trì buổi Họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 12/2025. Tham dự họp báo có đại diện các Bộ, ngành và đông đảo phóng viên các cơ quan thông tấn, báo chí. Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi tham dự Họp báo và trực tiếp trả lời câu hỏi của phóng viên về các giải pháp, động lực cho mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và các năm tiếp theo.

Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Trần Văn Sơn phát biểu tại buổi họp báo

Nhiều điểm sáng trong bức tranh kinh tế xã hội năm 2025 và cả nhiệm kỳ 2021-2025

Thông tin tại buổi họp báo, Bộ trưởng Trần Văn Sơn cho biết: Sáng 8/1, Chính phủ đã tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn quốc tổng kết công tác năm 2025 và triển khai công tác năm 2026 của Chính phủ và chính quyền địa phương. Hội nghị vinh dự được đón các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước đến dự, đặc biệt là đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm, Chủ tịch nước Lương Cường, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; cùng lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương.

Hội nghị đã nghe ý kiến phát biểu của đại diện lãnh đạo nhiều bộ, ngành, địa phương. Đặc biệt, tại Hội nghị, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài phát biểu quan trọng, tâm huyết, sâu sắc và toàn diện, với những tư tưởng chỉ đạo, định hướng xuyên suốt cho Chính phủ, các cấp, các ngành, các địa phương trong năm 2026 và thời gian tới.

Hội nghị thống nhất nhận định: Năm 2025 và 5 năm 2021-2025 diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, giữa những bất định trên toàn cầu, khó khăn, thách thức nhiều hơn thời cơ, thuận lợi. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của Trung ương, trực tiếp, thường xuyên là Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư, sự đồng hành của Quốc hội, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự tham gia tích cực của nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp, sự ủng hộ, giúp đỡ của bạn bè quốc tế, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã tập trung chỉ đạo, điều hành quyết liệt, linh hoạt, hiệu quả trên các lĩnh vực với nhiều quyết sách mang tính "xoay chuyển tình thế, chuyển đổi trạng thái", "thích ứng với hoàn cảnh". Theo đó, đã vượt toàn bộ 15/15 chỉ tiêu chủ yếu năm 2025; đạt và vượt 22/26 chỉ tiêu KTXH chủ yếu giai đoạn 2021-2025, với nhiều kết quả nổi bật.

Trong đó, kinh tế vĩ mô được giữ ổn định trong bối cảnh thế giới nhiều biến động, thể hiện rõ sức chống chịu của nền kinh tế. Giai đoạn 2021-2025, lạm phát duy trì dưới 3,6% (năm 2025 khoảng 3,3%); các cân đối lớn được bảo đảm; nợ công và bội chi ngân sách duy trì trong ngưỡng an toàn. Tăng trưởng GDP năm 2025 đạt 8,02%, bình quân giai đoạn đạt 6,3%, thuộc nhóm cao của khu vực và trên thế giới. Quy mô nền kinh tế vượt 510 tỷ USD năm 2025; GDP bình quân đầu người đạt trên 5.000 USD, vào nhóm các nước thu nhập trung bình cao. Duy trì 10 năm xuất siêu liên tiếp. Du lịch phục hồi mạnh. Khu vực doanh nghiệp nhà nước tiếp tục giữ vai trò then chốt; kinh tế tư nhân vươn lên rõ nét. FDI tiếp tục là điểm sáng, với 185 tỷ USD đăng ký giai đoạn 2021-2025, giải ngân năm 2025 đạt trên 27,6 tỷ USD.

Các đột phá chiến lược được triển khai đồng bộ trên ba trụ cột: thể chế, kết cấu hạ tầng và nguồn nhân lực, tạo chuyển biến nền tảng đối với mô hình phát triển.

Tư duy từ "quản lý" sang "kiến tạo phát triển" từng bước được cụ thể hóa. Cải cách tổ chức bộ máy và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp gắn với phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh. Lĩnh vực hạ tầng đã tập trung hơn vào tính đồng bộ, liên kết các công trình chiến lược, mở rộng không gian phát triển… Hạ tầng xã hội và hạ tầng số được đầu tư đồng bộ hơn, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao chất lượng dịch vụ công. Nguồn nhân lực được đặt vào vị trí trung tâm; năng suất lao động bước đầu được cải thiện.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi trả lời câu hỏi của phóng viên tại buổi họp báo

Các lĩnh vực văn hóa, xã hội và môi trường có chuyển biến rõ rệt cả về cả nhận thức và hành động, nâng cao chất lượng đời sống của nhân dân và củng cố nền tảng cho phát triển bền vững. Chính sách an sinh xã hội được triển khai toàn diện, nhất quán, với mức chi cao (17% tổng chi ngân sách); hoàn thành sớm mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát; phát triển mạnh nhà ở xã hội; tỷ lệ nghèo đa chiều giảm nhanh (chỉ còn 1,3%). Nhiều chủ trương về giáo dục và y tế có ý nghĩa lâu dài được triển khai.

Bảo vệ môi trường, quản lý tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu được coi trọng hơn. Khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được triển khai quyết liệt, từng bước trở thành trụ cột mới của mô hình phát triển của đất nước. Tiềm lực quốc phòng, an ninh tiếp tục được củng cố toàn diện, tạo nền tảng vững chắc cho ổn định chính trị và phát triển đất nước trong bối cảnh môi trường an ninh khu vực, quốc tế có rất nhiều biến động.

Công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế tiếp tục là điểm sáng, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và mở rộng không gian phát triển cho đất nước.

Công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng kiên định, kế thừa và đổi mới. Việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy năm 2025 giúp nâng cao hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả quản trị, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục là điểm sáng. Gần 1.200 dự án với tổng giá trị 675 nghìn tỷ đồng đã được tháo gỡ; gần 3.000 dự án tồn đọng đang được rà soát, phân loại để xử lý căn cơ.

Bên cạnh đó, đã chủ trì, phối hợp với các cơ quan xây dựng các chủ trương, quyết sách lớn của Trung ương, Bộ Chính trị, Quốc hội liên quan đến phát triển KTXH hằng năm và 5 năm; các Nghị quyết chiến lược, trụ cột của Bộ Chính trị và các Nghị quyết của Quốc hội về các cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện các nghị quyết của Bộ Chính trị; các quyết sách lớn về xây dựng đường sắt cao tốc Bắc - Nam, đường sắt kết nối với Trung Quốc, đường sắt đô thị tại Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh...

Hội nghị cũng thống nhất nhận diện năm 2026 đánh dấu khởi đầu một giai đoạn phát triển mới, gắn với việc triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển KTXH 2026-2030. Đây là năm rất quan trọng định hình mô hình phát triển và quỹ đạo tăng trưởng dài hạn của đất nước. Hội nghị nhất trí cao các nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thời gian tới.

Vượt qua nhiều “cú sốc”, kinh tế Việt Nam duy trì tốc độ tăng trưởng cao

Tại buổi họp báo, đại diện Lãnh đạo các Bộ, ngành cũng đã giải đáp các vấn đề báo chi quan tâm liên quan đến các giải pháp nhằm thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số, y tế, đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông, công tác an sinh xã hội, vấn đề ô nhiễm môi trường và các giải pháp cần triển khai để giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường, các biện pháp để đảm bảo an ninh, an toàn tuyệt đối cho Đại hội XIV của Đảng,…

Đại diện Lãnh đạo Văn phòng Chính phủ, đại diện Lãnh đạo một số Bộ, ngành tại buổi họp báo

Trả lời phóng viên Duy Cường - báo Điện tử VTV.vn về khả năng chống chịu của nền kinh tế và các giải pháp, động lực cho tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và các năm tiếp theo, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, đánh giá trên phương diện kinh tế tài chính, giai đoạn 2021-2025, bối cảnh, tình hình thế giới biến động phức tạp, khó khăn, diễn biến khó lường; có những vấn đề rất mới xuất hiện, chưa có tiền lệ, đặc biệt là đại dịch COVID-19, cạnh tranh chiến lược, bất ổn chính trị tại một số quốc gia, khu vực…. Chúng ta cũng chứng kiến sự thay đổi lớn trong thương mại, chuỗi cung ứng toàn cầu với chính sách thuế đối ứng của Chính phủ Hoa Kỳ tác động mạnh đến nền kinh tế thế giới trong đó có Việt Nam. Tuy nhiên, cả giai đoạn qua, kinh tế Việt Nam cũng chứng tỏ khả năng chống chịu trước các cú sốc, tác động ngược từ bên ngoài, duy trì tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao hàng đầu thế giới.

Việt Nam duy trì hệ số tín nhiệm ở mức BB+, Ba2 với triển vọng “Ổn định” theo xếp hạng của Fitch, S&P và Moody’s. Các tổ chức quốc tế uy tín đánh giá cao kết quả chỉ đạo, điều hành, nâng hạng tín nhiệm và triển vọng tăng trưởng của Việt Nam (IMF đánh giá Việt Nam nằm trong top 10 nước tăng trưởng cao nhất thế giới; Standard Chartered dự báo Việt Nam thuộc nhóm 5 nước tăng trưởng nhanh nhất châu Á; WB đánh giá Việt Nam trong nhóm 21 nền kinh tế có thành tích nổi bật trong năm 2025).

Nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định chính là yếu tố quan trọng nhất tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư tìm kiếm cơ hội đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội đất nước. Điểm nhanh một số điểm nổi bật về nội dung này, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết, tăng trưởng Việt Nam đạt mức cao; bình quân giai đoạn 2021 - 2025 đạt 6,3%, cao hơn nhiệm kỳ trước. Nếu không tính năm 2021 phải chịu tác động mạnh của đại dịch COVID-19, tăng trưởng bình quân giai đoạn 2022- 2025 đạt 7,13%, cao hơn mục tiêu của Kế hoạch phát triển KTXH 5 năm 2021-2025. Kể cả trong những thời điểm phải đối mặt với nhiều khó khăn do chính sách thuế quan của Hoa Kỳ, tăng trưởng năm 2025 đạt 8,02%, là mức tăng trưởng dẫn đầu khu vực và thuộc nhóm cao nhất thế giới.

Thị trường tài chính, tiền tệ, ngoại hối phát triển cơ bản ổn định. CPI bình quân cả giai đoạn 2021-2025 duy trì dưới 4%; cung – cầu hàng hóa được bảo đảm, giá cả cơ bản ổn định. Nợ công giảm từ 44,3% GDP năm 2020 xuống còn khoảng 35 - 36% GDP năm 2025.

Thu NSNN 05 năm 2021-2025 đạt gần 9,88 triệu tỷ đồng, vượt 18,1% so với mục tiêu, gấp gần 1,4 lần giai đoạn trước, vượt xa mục tiêu 8,3 triệu tỷ đồng trong khi đã miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí... khoảng 1,1 triệu tỷ đồng.

Thị trường trong và ngoài nước tiếp tục phát triển. Xuất nhập khẩu tiếp tục đạt kỷ lục, vượt mọi dự đoán. Quy mô thương mại tăng mạnh, từ 545 tỷ USD năm 2020 lên mức kỷ lục trên 930 tỷ USD năm 2025, thuộc nhóm 20 quốc gia dẫn đầu thế giới. Các chuỗi cung ứng, thị trường xuất nhập khẩu được đa dạng hóa, đến nay nước ta có quan hệ thương mại với hơn 230 nền kinh tế, trong đó có 34 thị trường xuất khẩu và 24 thị trường nhập khẩu đạt trên 1 tỷ USD. Về thị trường trong nước, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng năm 2025 tăng hơn 9% so với năm 2024. Du lịch phục hồi, năm 2025 đón khoảng 21,1 triệu lượt khách quốc tế, cao nhất từ trước đến nay.

Các thị trường tiếp tục phát triển theo hướng ổn định, bền vững, hiện đại và hội nhập. Thị trường tài chính, tiền tệ, ngoại tệ cơ bản ổn định; thị trường chứng khoán được tổ chức FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên thành thị trường mới nổi thứ cấp; Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam được thành lập, đưa vào hoạt động trong năm 2025.

Bên cạnh đó, năng lực nội tại của nền kinh tế được nâng cao; phát triển kinh tế tư nhân đạt nhiều kết quả tích cực. Đã đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, pháp luật, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh. Số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động năm 2025 đạt gần 297,5 nghìn doanh nghiệp, cao nhất từ trước đến nay, tăng 27,4% so với năm 2024; đến nay cả nước có trên 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, tăng hơn 160 nghìn doanh nghiệp so với năm 2024 và tăng trên 20% so với năm 2020.

Đầu tư tiếp tục được thúc đẩy; thu hút ngày càng nhiều khu vực kinh tế tư nhân tham gia đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội. Tổng vốn đầu tư toàn xã hội 5 năm tăng 44% so với giai đoạn trước, tương đương khoảng 33,2% GDP. Thu hút vốn FDI cả nhiệm kỳ đạt 184,2 tỷ USD, tăng gần 8,4% so với nhiệm kỳ trước, thuộc nhóm 15 nước đang phát triển thu hút FDI lớn nhất thế giới.

Cung – cầu lao động được bảo đảm, chất lượng lao động được cải thiện, thu nhập người dân được nâng lên. Cơ cấu lao động chuyển dịch tích cực; tỉ lệ lao động nông nghiệp năm 2025 giảm xuống còn 24,7%; tỷ lệ lao động qua đào tạo có văn bằng chứng chỉ tăng lên 29,2% năm 2025.

Quyết tâm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao, đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn 2026-2030, Chính phủ đã xác định những động lực tăng trưởng trọng tâm và đề ra các giải pháp để thực hiện.

Toàn cảnh buổi họp báo

Một số giải pháp có thể kể đến như: Tiếp tục hoàn thiện thể chế, đổi mới tư duy xây dựng và thực thi pháp luật nhằm kiến tạo phát triển.

Huy động, phân bổ và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển. Sử dụng nguồn lực đầu tư công có hiệu quả, giữ vai trò dẫn dắt; nâng cao chất lượng, hiệu quả thu hút đầu tư nước ngoài. Phát triển đồng bộ các loại thị trường, nhất là thị trường vốn, thị trường tài chính, nhằm đa dạng hóa kênh huy động vốn trung và dài hạn, nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực trong nền kinh tế. Tái cấu trúc các kênh huy động vốn và nâng cao khả năng hấp thụ vốn ở lĩnh vực sản xuất.

Chuyển đổi mạnh mẽ mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Phát huy vai trò động lực của ngành công nghiệp chế biến, chế tạo; chuyển dịch sang nền kinh tế dựa vào cả đầu tư, xuất khẩu và tiêu dùng trong nước; …Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, gắn đào tạo với nhu cầu của thị trường và yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế. Tạo điều kiện thuận lợi để kinh tế tư nhân tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực then chốt, các dự án lớn, các chuỗi giá trị trong nước và toàn cầu.

Phát triển đồng bộ kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là hạ tầng chiến lược, làm nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững. Tập trung đầu tư hạ tầng giao thông, logistics, hạ tầng số, hạ tầng năng lượng…, bảo đảm an ninh năng lượng, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong bối cảnh mới.

HP