Nâng chất lượng sống vùng khó, hải đảo

Những năm qua, Quảng Ninh đã dành nhiều nguồn lực đầu tư các công trình cấp nước sạch cho vùng sâu, vùng xa, hải đảo. Từ những địa bàn từng khan hiếm nước sinh hoạt, nhiều hộ dân nay đã được sử dụng nước sạch ngay tại nhà, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống và tạo nền tảng cho giảm nghèo bền vững.

Nước sạch được cấp đến từng hộ gia đình ở xã Đường Hoa. Ảnh: Đinh Hằng

Theo báo cáo của ngành chức năng, dù đã được các cấp, các ngành đặc biệt quan tâm song bài toán nước sạch cho người dân địa bàn miền núi, vùng khó, hải đảo vẫn luôn đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi phải đồng bộ từ đầu tư hạ tầng, điều tiết nguồn nước đến tổ chức vận hành hiệu quả hơn. Đặc biệt, vào mùa khô, tại một số xã vùng cao, vùng xa và hải đảo vẫn xảy ra tình trạng thiếu nước sinh hoạt, nước phục vụ sản xuất nông nghiệp, ảnh hưởng không nhỏ đến đời sống người dân, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số ở khu vực khó khăn.

Trong khi đó, việc đưa nước sạch đến vùng sâu, vùng xa cũng gặp không ít khó khăn do đặc điểm dân cư sống thưa thớt, phân tán; trong khi người dân ở một số nơi vẫn còn thói quen sử dụng nguồn nước sẵn có từ sông, suối, giếng khoan. Mặt khác, chi phí đầu tư xây dựng đập, hồ chứa, nhà máy xử lý, mạng lưới đường ống và vận hành hệ thống để đưa nước đến từng khu dân cư là rất lớn, nhất là ở các địa bàn khó khăn.

Xác định rõ đặc điểm, tình hình địa phương, những năm gần đây, tỉnh đã dành nhiều nguồn lực cho lĩnh vực cấp nước sinh hoạt cho người dân vùng khó. Theo số liệu của ngành chức năng, đến cuối năm 2025, toàn tỉnh có 287 công trình cấp nước tập trung; tỷ lệ hộ dân nông thôn sử dụng nước hợp vệ sinh đạt 100%, trong đó 85,5% hộ sử dụng nước sạch đạt chuẩn QCVN 01-1:2018/BYT, cao hơn nhiều so với mặt bằng chung cả nước là 65%. Riêng giai đoạn 2024-2025, Quảng Ninh đã đầu tư xây mới 20 công trình cấp nước nông thôn, đáp ứng nhu cầu của gần 15.000 hộ dân tại các xã biên giới, miền núi và xã đảo; đồng thời có kế hoạch cải tạo hơn chục công trình hiện có nhằm nâng cao chất lượng nước sinh hoạt cho người dân.

Ghi nhận tại xã Đường Hoa cho thấy hiệu quả rõ nét từ việc đầu tư công trình cấp nước sạch sinh hoạt cho người dân vùng sâu, vùng xa. Đây là địa bàn đồi núi, dân cư phân tán, nhiều thôn bản xa trung tâm nên việc tiếp cận nguồn nước sạch trước đây gặp nhiều trở ngại. Trước đây, để có nước sinh hoạt, người dân phải đi xa gánh nước hoặc dẫn nước từ khe suối về sử dụng. Do chưa qua xử lý, nước vào mùa mưa thường đục, chất lượng không bảo đảm; trong khi một số khu vực còn chịu ảnh hưởng của xâm nhập mặn, khiến việc tìm nguồn nước phù hợp càng thêm khó khăn.

Nhưng từ khi Dự án “Cải tạo, nâng cấp công trình cấp nước sạch xã Đường Hoa” hoàn thành, đưa vào sử dụng giữa năm 2025, tỷ lệ hộ dân sử dụng nước sạch tại xã tăng từ 1.625/4.617 hộ, tương ứng 35,1%, lên 2.375/4.617 hộ, tương ứng 51,4%. Kết quả này góp phần quan trọng nâng cao chất lượng cuộc sống, cải thiện điều kiện sinh hoạt cho người dân địa bàn khó khăn.

Người dân xã đảo Cái Chiên yên tâm về sức khỏe khi sử dụng nguồn nước sạch.

Còn tại xã Cái Chiên, nơi hoàn toàn phụ thuộc vào nguồn nước tự nhiên từ các hồ chứa, áp lực đảm bảo nước sinh hoạt cũng rất lớn. Dù đã được đầu tư 3 công trình cấp nước sinh hoạt và đưa vào hoạt động từ năm 2020 với tổng công suất 500m3/ngày đêm, nhưng đến nay cả 3 công trình đều đã xuống cấp, hoạt động kém hiệu quả nên nhiều hộ dân vẫn phải sử dụng nước từ bể lắng, chưa bảo đảm tiêu chuẩn nước sạch theo quy định.

Để đáp ứng nhu cầu sử dụng nước trước mắt và lâu dài của người dân xã đảo, mới đây, Công ty CP Nước sạch Quảng Ninh đã đề nghị UBND tỉnh xem xét, chỉ đạo các sở, ngành và UBND xã Cái Chiên thực hiện bàn giao các công trình cấp nước trên địa bàn xã để doanh nghiệp tiếp nhận, vận hành, quản lý hệ thống cấp nước sinh hoạt tập trung trong tháng 3/2026.

Không chỉ ở các địa phương kể trên, thời gian qua, các địa phương trong tỉnh cũng đã tích cực triển khai các giải pháp cung cấp nước sạch đến bà con vùng sâu, vùng xa, hải đảo và đạt nhiều kết quả tích cực. Phát huy những kết quả đã đạt được, thời gian tới, bên cạnh đầu tư hạ tầng, các địa phương cũng đang tích cực triển khai tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân về lợi ích của việc sử dụng nước sạch trong sinh hoạt; qua đó góp phần nâng cao chất lượng đời sống và thúc đẩy phát triển bền vững ở từng địa bàn.