Cần “nhìn thẳng vào sự thật” trong triển khai thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW

Theo đó, Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo yêu cầu các bộ, ngành báo cáo tình hình thực hiện trong các lĩnh vực: Thể chế, chính sách cho KHCN, ĐMST, CĐS; Về hạ tầng, nền tảng số; Về thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến và các cơ sở dữ liệu quốc gia, chuyên ngành; Về Cổng sáng kiến và Sàn giao dịch KHCN; Về tài chính, kinh phí cho KHCN, ĐMST, CĐS; Về sản phẩm công nghệ chiến lược...

Phát biểu khai mạc cuộc họp, đồng chí Ngô Hải Phan, Cục trưởng Cục Chuyển đổi số - Cơ yếu (Văn phòng Trung ương Đảng) - Thường trực Tổ Giúp việc Ban Chỉ đạo đề nghị đại diện các bộ, ngành cần rà soát lại những nhiệm vụ của mình, từ đó nêu rõ thể chế chính sách còn vướng mắc gì cần tháo gỡ; đánh giá thực chất kết quả triển khai các CSDL và dịch vụ công trực tuyến tại các Bộ, ngành Trung ương và địa phương, nhất là 25 dịch vụ công trực tuyến toàn trình; việc đảm bảo hạ tầng, nền tảng, trang thiết bị đầu cuối của từng cấp trong hệ thống chính trị.

Bên cạnh đó, cần làm rõ hiệu quả đưa vào thực tiễn của Cổng Sáng kiến và Sàn giao dịch KHCN; Tình hình phân bổ, giải ngân kinh phí đã bảo đảm thông suốt chưa, còn vướng mắc gì? Việc thực hiện các thủ tục đầu tư, mua sắm, về kinh phí cho công nghệ chiến lược; Về kết quả triển khai công nghệ chiến lược…

Đồng chí Ngô Hải Phan yêu cầu đại diện các bộ, ngành, trên tinh thần “nhìn thẳng vào sự thật” để nói thẳng, nói thật những hạn chế, vướng mắc trên cương vị là những người, đơn vị thực thi, trên thực tiễn công tác chứ không chỉ dựa trên số liệu, từ đó nhằm đưa ra giải pháp giải quyết công việc một cách hiệu quả.

Tại cuộc họp, đại diện các bộ, cơ quan báo cáo công việc theo phạm vi quản lý của mình,nhấn mạnh những khó khăn, vướng mắc; đồng thời đề xuất các giải pháp cụ thể để tháo gỡ, thúc đẩy.

Về việc chậm trễ trong việc rà soát hạ tầng, nền tảng số, trang thiết bị ở các bộ ngành, địa phương (đến nay đã gửi cho các đơn vị tờ khai), đại diện Bộ KHCN cho biết nguyên nhân là do việc xây dựng biểu mẫu cố gắng khoa học, hợp lý, thuận lợi cho các bộ ngành, địa phương.  

Về thể chế, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết các vướng mắc về thể chế năm 2025 đã được tháo gỡ; hiện Bộ đang hoàn thiện nghị định hướng dẫn thực hiện Luật Chuyển đổi số nhằm giải quyết căn bản các vướng mắc trong lĩnh vực; bộ cũng đã ban hành các nghị định, thông tư về KHCN, ĐMST, dự kiến trong quý II/2026 sẽ ban hành thông tư về các tổ chức KHCN công lập. Ngoài ra, Bộ cũng đang đề xuất sửa đổi thông tư về mục lục ngân sách cho ĐMST, CĐS để các bộ, ngành, địa phương có thể căn cứ xây dựng các danh mục chi.

Về tích hợp dữ liệu Cổng Dịch vụ công quốc gia, đại diện Trung tâm Dữ liệu quốc gia (Bộ Công an) cho biết, đến nay đã cơ bản hoàn thành hệ thống về triển khai tích hợp thông tin với các bộ, ngành, địa phương và đã tổ chức hướng dẫn. Có 7/14 Bộ đã triển khai thông suốt, các bộ còn lại đã triển khai nhưng do lỗi kỹ thuật nên chưa thông suốt, cố gắng hoàn thành trong 1-2 ngày tới và dự kiến 20/3 sẽ triển khai tích hợp với các địa phương, cố gắng hoàn thành trong tháng 3.

Tuy nhiên, theo đại diện Trung tâm dữ liệu quốc gia, do giao diện chưa thân thiện, nên người dân khá khó khăn để thực hiện được các dịch vụ toàn trình trên hệ thống.

Về việc cắt giảm thủ tục hành chính, kết nối chia sẻ dữ liệu, tái cấu trúc dữ liệu, đại diện Bộ Tư pháp cho biết, hiện nay có 786 thủ tục hành chính thì chỉ có 40,15% (318 thủ tục) đã được tái cấu trúc quy trình.

Về triển khai các sản phẩm công nghệ chiến lược, Bộ Khoa học và Công nghệ đã xây dựng được 6 sản phẩm công nghệ chiến lược, các doanh nghiệp đã sẵn sàng đăng ký phát triển sản phẩm, hiện có 4 viện nghiên cứu, nhà trường cam kết tham gia nghiên cứu. Đại diện Bộ cũng cho biết, năm 2026 Bộ phải thương mại hóa 5 sản phẩm, tuy nhiên việc này vượt qua phạm vi của Bộ, do Bộ chỉ được “giao” thông qua tài trợ, đặt hàng, đồng thời đề xuất, “muốn phát triển sản phẩm và thương mại hóa sản phẩm thì phải giao cho doanh nghiệp, doanh nghiệp đăng ký thực hiện, các bộ, ngành hỗ trợ về mặt kinh phí”.

Tại cuộc họp, đại diện các bộ, ngành cũng thảo luận về các nội dung như: sự phối hợp giữa các bộ, ngành trong triển khai thực hiện nhiệm vụ; chuyển nguồn kinh phí từ năm 2025 sang năm 2026; các khó khăn để triển khai các sáng kiến, thúc đẩy Sàn Giao dịch, thực thi sản phẩm Công nghệ chiến lược…

Kết luận cuộc họp, đồng chí Ngô Hải Phan nhấn mạnh, các vướng mắc không được tháo gỡ thì mọi việc sẽ bị “tắc”, chúng ta sẽ không thể thực hiện được phương châm của năm 2026 “hành động đột phá, kết quả lan tỏa”. Do đó, các bộ, ngành phải quyết tâm cao nhất hoàn thành các nhiệm vụ quá hạn và sắp đến hạn.

Với các thể chế, mặc dù đã ban hành khá nhiều thể chế, nhưng các Bộ phải chú ý đến những điểm mâu thuẫn, điểm chênh nhau hoặc khác nhau giữa các luật chuyên ngành của các Bộ để sớm chỉnh sửa, ban hành. Chỉ khi thể chế được lan tỏa và thẩm thấu vào các hoạt động, tạo điều kiện cho KHCN, ĐMST, CĐS phát triển thì mới được đánh giá là thể chế hoàn thiện. Đồng thời, các lĩnh vực như hạ tầng, dữ liệu, cơ sở  dữ liệu DVC phải thực chất, liền mạch, hướng tới người dùng, phi địa giới hành chính; với Cổng sáng kiến, Sàn giao dịch, Sản phẩm công nghệ chiến lược phải hướng tới hiệu quả, thực chất, đáp ứng được nhu cầu của thị trường cũng như kích thích xã hội phát triển. Do đó, ngoài quyết tâm thực hiện các yêu cầu Ban Chỉ đạo Trung ương, thực hiện các giải pháp mà Ban Chỉ đạo đưa ra, các bộ, ngành cần tìm thêm các giải pháp đáp ứng được yêu cầu thực tiễn.

Đồng chí yêu cầu các bộ, ngành tự kiểm đếm nhiệm vụ của mình, đánh giá những chuyển biến từ đầu năm đến nay; có báo cáo cụ thể các khó khăn, vướng mắc để Tổ giúp việc tổng hợp, chuẩn bị nội dung báo cáo Thường trực Ban Chỉ đạo trong phiên đầu tiên của năm./.