Tổng Bí thư Tô Lâm: Hải Phòng cần định hình tầm nhìn phát triển một đô thị cảng hiện đại, trung tâm logistics và kinh tế biển có sức cạnh tranh quốc tế

Sáng 16/3, tại Hải Phòng, Tổng Bí thư Tô Lâm và Đoàn công tác của Trung ương làm việc với Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố Hải Phòng.

Cùng dự buổi làm việc có các đồng chí: Trịnh Văn Quyết, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chánh Văn phòng Trung ương Đảng; Nguyễn Hòa Bình, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ; Vũ Hồng Thanh, Phó Chủ tịch Quốc hội; các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương và thành phố Hải Phòng.

Tại buổi làm việc, đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân thành phố báo cáo, các đại biểu đã tập trung trao đổi làm rõ 3 nội dung chính: Chương trình hành động của Đảng bộ thành phố thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng; quy hoạch kiến trúc tổng thể của thành phố và các mặt công tác an sinh xã hội, y tế, giáo dục, nâng cao đời sống nhân dân.

Chủ tịch UBND Thành phố Hải Phòng cho biết, theo định hướng quy hoạch đến năm 2050, Hải Phòng phấn đấu trở thành thành phố cảng công nghiệp hiện đại, thông minh, sinh thái và đáng sống tầm cỡ thế giới; là trung tâm kinh tế biển, trung tâm cảng biển và logistics trọng điểm quốc gia và quốc tế; trung tâm du lịch chất lượng cao; trung tâm quốc tế về đào tạo, nghiên cứu, ứng dụng và phát triển khoa học- công nghệ, đặc biệt là khoa học- công nghệ biển; Là cực tăng trưởng hàng đầu của cả nước; quốc phòng an ninh được đảm bảo; đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân được nâng cao, tiệm cận với các thành phố hàng đầu của Châu Á và thế giới; Xây dựng thành công mô hình Chủ nghĩa xã hội gắn với con người Xã hội chủ nghĩa.

Tầm nhìn đến năm 2075 và các giai đoạn tiếp theo, Hải Phòng hướng tới trở thành siêu đô thị kinh tế biển hàng đầu thế giới, làm chủ các công nghệ lõi, khẳng định vị thế là trung tâm quốc tế về giáo dục đào tạo, nghiên cứu khoa học và dịch vụ, với đời sống người dân đạt chuẩn hiện đại, văn minh và hạnh phúc.

Để hiện thực hóa định hướng và tầm nhìn trên, Thành phố xác định 3 mục tiêu chính của quy hoạch, gồm: xây dựng phát triển Hải Phòng trở thành đô thị biển hiện đại, thông minh, có sức hút lan tỏa, khả năng cạnh tranh quốc tế; phát triển cân bằng giữa kinh tế - xã hội - môi trường; là hình mẫu về quản trị phát triển đô thị bền vững có bản sắc, bảo vệ tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu. Cụ thể hóa các định hướng phát triển thành phố Hải Phòng trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội quốc gia và vùng; làm cơ sở pháp lý quan trọng về quản lý quy hoạch đô thị và nông thôn; hoạch định các chính sách, kiến tạo các động lực phát triển; làm cơ sở cho việc lập, điều chỉnh các quy hoạch cấp dưới và chương trình phát triển đô thị, quản lý đầu tư xây dựng theo quy hoạch. Tạo lập nền tảng không gian và hạ tầng cho phát triển các đô thị, các trung tâm về văn hóa, kinh tế biển, công nghiệp công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; nâng cao năng lực liên kết vùng, kết nối quốc gia và quốc tế.

Sau khi nghe báo cáo của Thành phố và các ý kiến thảo luận của cán ban, bộ, ngành Trung ương, phát biểu chỉ đạo tại cuộc làm việc, Tổng Bí thư Tô Lâm biểu dương, ghi nhận những kết quả Hải Phòng đã đạt được trong những năm qua, đặc biệt là năm 2025, thể hiện sự nỗ lực rất lớn của Đảng bộ, chính quyền, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân thành phố.

Tổng Bí thư yêu cầu Hải Phòng cần xác định rõ vai trò của mình trong cấu trúc phát triển quốc gia và vùng Bắc Bộ: vừa là một địa phương năng động, vừa phải vươn lên trở thành cực tăng trưởng dẫn dắt ở phía Bắc, trung tâm công nghiệp công nghệ cao, logistics tầm cỡ quốc tế và kinh tế biển hiện đại, đồng thời là đầu mối kết nối thị trường nội địa với thị trường quốc tế. Tăng trưởng của Hải Phòng cần duy trì tốc độ tăng trưởng cao và bền vững, gắn với hiện đại hóa, xanh hóa, số hóa và nâng cao chất lượng sống của Nhân dân; mở rộng cộng đồng doanh nghiệp năng động và tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu cả nước về môi trường đầu tư, cải cách hành chính và chuyển đổi số. Những định hướng đó đòi hỏi thành phố phải tìm cách nâng cấp mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, KHCN và đổi mới sáng tạo.

Cụ thể, cần tạo đột phá trong phát triển công nghiệp hiện đại, trọng tâm là công nghiệp công nghệ cao, chế biến chế tạo và công nghiệp hỗ trợ có giá trị gia tăng cao. Hải Phòng hình thành hệ sinh thái công nghiệp tiên tiến, thông qua lựa chọn chất lượng nhà đầu tư, công nghệ và chuỗi cung ứng chiến lược. Quá trình tái cơ cấu công nghiệp phải gắn với hiện đại hóa, số hóa và xanh hóa; phục hồi có chọn lọc các ngành thế mạnh như cơ khí, đóng tàu, vận tải và dịch vụ cảng biển trên nền tảng công nghệ cao và tiêu chuẩn môi trường mới.

Thành phố cần hình thành hệ thống cảng biển, logistics và kinh tế biển hiện đại tầm quốc gia và quốc tế. Cần phát triển trung tâm logistics quốc tế gắn với hệ thống cảng biển hiện đại, vận tải đa phương thức, thương mại điện tử, cảng xanh và cảng thông minh. Cùng với triển khai Khu thương mại tự do thế hệ mới, cần thúc đẩy đồng bộ các công trình hạ tầng chiến lược như cảng Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn, khu vực sông Văn Úc, nâng cấp Cát Bi và hệ thống kết nối đa phương thức. Mục tiêu đưa Hải Phòng trở thành trung tâm điều phối các dòng chảy thương mại, logistics và dịch vụ giá trị cao của miền Bắc.

Coi KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chính của mô hình tăng trưởng mới. Cần triển khai hiệu quả Nghị quyết 57-NQ/TW một cách khẩn trương và hiệu quả, tận dụng cơ chế đặc thù để phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, xây dựng các trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp, từng bước hình thành Công viên KHCN và hoàn thiện Trung tâm điều hành thông minh. Qua đó thúc đẩy cảng biển số, logistics số và các dịch vụ số, không chỉ nâng tỷ trọng kinh tế số mà còn tạo năng lực quản trị hiện đại và sức hấp dẫn mới đối với nhà đầu tư và doanh nghiệp sáng tạo.

Tổng Bí thư cũng yêu cầu Hải Phòng cần phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng nhất của tăng trưởng. Cần xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, ổn định, chi phí thấp và thủ tục nhanh; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp; đồng thời cung cấp các nền tảng số, dịch vụ tư vấn pháp lý, kế toán, quản trị và đào tạo nhân lực. Cùng với đó là khuyến khích khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo và phát triển các doanh nghiệp công nghệ, từng bước hình thành một cộng đồng doanh nghiệp Hải Phòng có năng lực cạnh tranh khu vực và tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Cùng với đó, Thành phố cần triển khai quyết liệt các cơ chế, chính sách đặc thù để huy động và phân bổ hiệu quả mọi nguồn lực phát triển; tạo cơ chế mới thu hút nguồn lực. Thành phố cần cơ cấu lại thu - chi ngân sách theo hướng tăng kỷ luật tài chính, ưu tiên chi đầu tư phát triển và giảm dần chi thường xuyên; đồng thời khai thác hiệu quả tài sản công, xử lý dứt điểm các dự án tồn đọng, chống lãng phí, thất thoát và hoàn thiện cơ chế khai thác hạ tầng trong Khu thương mại tự do.

Đổi mới mạnh mẽ quản trị đô thị theo hướng chính quyền số, kiến tạo và phục vụ. Vận hành đồng bộ hiệu quả chính quyền địa phương hai cấp, bảo đảm trơn tru, đồng bộ, rõ thẩm quyền, trách nhiệm, phải phục vụ người dân, doanh nghiệp nhanh hơn, hiệu quả hơn; đặc biệt chú ý đến năng lực cấp xã. Thực hiện số hóa dữ liệu về quy hoạch, đất đai, đầu tư, xây dựng và công khai trên nền tảng số. Mục tiêu không chỉ giữ vững vị trí dẫn đầu về cải cách hành chính mà hướng tới một mô hình quản trị đô thị hiện đại, minh bạch và dựa trên dữ liệu.

Liên quan tới Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết, Tổng Bí thư yêu cầu phải đặt trong tư duy phát triển toàn diện, gắn kết chặt chẽ giữa kinh tế với văn hóa, xã hội, con người và môi trường. Cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển nhà ở xã hội, cải thiện môi trường đô thị và nâng cao mức độ thụ hưởng của người dân. Sự phát triển của thành phố không chỉ được đo bằng tăng trưởng GRDP mà trước hết bằng chất lượng sống và sự phát triển toàn diện của con người. Đầu tư cho con người, an sinh xã hội, văn hóa và môi trường chính là nền tảng của phát triển bền vững lâu dài.

Về tư duy quy hoạch, kết nối vùng và mục tiêu phát triển Hải Phòng đến 2030, tầm nhìn 2045 và xa hơn, Tổng Bí thư yêu cầu, cùng với việc xây dựng chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV, Hải Phòng cần đặc biệt coi trọng tư duy quy hoạch phát triển. “Quy hoạch không chỉ là sắp xếp không gian hay phân bổ đất đai, mà trước hết là tầm nhìn chiến lược về vị thế của thành phố trong cấu trúc phát triển quốc gia và khu vực. Nếu chương trình hành động là động lực vận hành thì quy hoạch chính là bản đồ định hướng cho con đường phát triển dài hạn” – Tổng Bí thư nêu rõ.

Tổng Bí thư lưu ý, trong cấu trúc phát triển của miền Bắc, Hải Phòng phải được định vị là cực tăng trưởng biển của vùng đồng bằng sông Hồng và của cả nước, cùng với Hà Nội và Quảng Ninh hình thành tam giác động lực phát triển. Hải Phòng cần phát huy lợi thế để trở thành trung tâm công nghiệp hiện đại, logistics quốc tế và kinh tế biển tổng hợp của Việt Nam.

Tổng Bí thư cũng nhấn mạnh, trong bối cảnh cạnh tranh khu vực ngày càng gay gắt, Hải Phòng cần đặt mình trong tương quan với các thành phố cảng lớn của châu Á và thế giới để định hình tầm nhìn phát triển một đô thị cảng hiện đại, trung tâm logistics và kinh tế biển có sức cạnh tranh quốc tế. Vì vậy, quy hoạch phát triển phải được xây dựng với tầm nhìn dài hạn, không chỉ đến năm 2030 hay 2045 mà xa hơn nữa, chủ động chuẩn bị không gian phát triển, hạ tầng chiến lược và năng lực quản trị để thích ứng với những biến động lớn của kinh tế toàn cầu, thương mại biển, công nghệ và biến đổi khí hậu.

Một nội dung quan trọng trong tư duy quy hoạch của Hải Phòng là tăng cường kết nối vùng và lan tỏa phát triển, Tổng Bí thư yêu cầu Hải Phòng cần chủ động thúc đẩy các cơ chế liên kết vùng về hạ tầng, logistics, du lịch, đào tạo nguồn nhân lực và bảo vệ môi trường biển, qua đó tạo ra một không gian kinh tế rộng lớn, nâng cao sức cạnh tranh của cả vùng.

Nêu rõ yêu cầu phát triển kinh tế suy cho cùng phải hướng tới nâng cao đời sống Nhân dân, Tổng Bí thư lưu ý Hải Phòng cần kiên định quan điểm lấy con người làm trung tâm của phát triển, bảo đảm mọi người dân đều được thụ hưởng thành quả tăng trưởng và không ai bị bỏ lại phía sau.

Tổng Bí thư cũng cho rằng, cần đặc biệt quan tâm đến lực lượng lao động, nhất là công nhân trong các khu công nghiệp, công nhân cảng biển, người lao động nhập cư và các nhóm yếu thế trong xã hội. Phát triển công nghiệp phải gắn với phát triển đồng bộ hạ tầng xã hội cho người lao động. Cần đẩy mạnh chương trình phát triển nhà ở xã hội, khu lưu trú công nhân, đồng thời xây dựng các thiết chế văn hóa, giáo dục, y tế, nhà trẻ và dịch vụ công cộng ngay trong hoặc gần các khu công nghiệp để người lao động có điều kiện sinh sống ổn định, an toàn và nhân văn. Đây không chỉ là chính sách an sinh mà còn là nền tảng để xây dựng một lực lượng lao động bền vững và gắn bó lâu dài với sự phát triển của thành phố. Cần tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực, tạo cơ hội học tập suốt đời cho người dân. Giáo dục không chỉ nhằm cung cấp lao động cho nền kinh tế mà còn phải nuôi dưỡng trí tuệ, khát vọng và bản lĩnh của con người Hải Phòng trong thời đại mới. Cần phát triển mạnh hệ thống đào tạo nghề hiện đại gắn với nhu cầu của các ngành công nghiệp, logistics, kinh tế biển và công nghệ cao, qua đó nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ lên mức cao hơn trong những năm tới.

Cùng với giáo dục, hệ thống y tế cần được phát triển theo hướng hiện đại, công bằng và lấy người dân làm trung tâm. Một trụ cột quan trọng khác là xây dựng hệ thống an sinh xã hội toàn diện và bao trùm. Thành phố cần triển khai hiệu quả các chương trình giảm nghèo bền vững, tạo sinh kế và cơ hội việc làm cho người dân; hỗ trợ các nhóm dễ bị tổn thương; mở rộng mạng lưới bảo trợ xã hội; đồng thời phát triển thị trường lao động hiện đại, minh bạch và linh hoạt.

Song song với đó, cần đặc biệt coi trọng việc xây dựng môi trường sống xanh, an toàn và bền vững. Phải tăng cường quản lý tài nguyên, kiểm soát ô nhiễm môi trường, đẩy mạnh phân loại và xử lý chất thải, phát triển đô thị xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu, qua đó bảo vệ sức khỏe và tương lai lâu dài của người dân.

“Một thành phố phát triển không chỉ được đo bằng quy mô kinh tế hay số lượng nhà máy và tòa nhà cao tầng mà quan trọng hơn là chất lượng cuộc sống, sự an toàn, công bằng và cơ hội phát triển của mỗi người dân. Hải Phòng cần hướng tới trở thành một thành phố đáng sống, nơi mọi người dân đều có cơ hội học tập, làm việc, sáng tạo và vươn lên; nơi tăng trưởng kinh tế gắn liền với tiến bộ xã hội, văn hóa, môi trường và hạnh phúc của con người” – Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Tổng Bí thư Tô Lâm tin tưởng rằng với truyền thống cách mạng kiên cường, với tinh thần năng động, thẳng thắn và khát vọng vươn ra biển lớn, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Hải Phòng sẽ tiếp tục đoàn kết, đổi mới và sáng tạo, xây dựng thành phố trở thành trung tâm công nghiệp và cảng biển hiện đại, một cực tăng trưởng quan trọng của miền Bắc và của cả nước, đồng thời là đô thị biển văn minh, hiện đại và đáng sống./.