Tàu tuần tra của Lực lượng thủy quân lục chiến Hoàng gia Anh xuất hiện bên cạnh tàu chở dầu Grace 1 ở ngoài khơi eo biển Gibraltar. (Ảnh: Marcos Moreno/AP)


Báo chí nước ngoài đưa tin, ông Macaire đã bị triệu tới trụ sở Bộ Ngoại giao Iran vào ngày 4/7 chỉ vài giờ đồng hồ sau khi xuất hiện thông tin về việc tàu chở dầu Grace 1 đã bị cảnh sát và lực lượng bảo vệ bờ biển Gibraltar, với sự hỗ trợ của Lực lượng thủy quân lục chiến Hoàng gia Anh bắt giữ vào sáng sớm 4/7 do nghi ngờ vi phạm các lệnh trừng phạt của Liên minh châu Âu (EU) khi chở dầu đến Syria. Mạng dữ liệu Refinitiv cho biết, tàu Grace 1 có thể đã chở theo khoảng hơn 2 triệu thùng dầu thô của Iran.

Sau đó, cũng trong ngày 4/7, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Abbas Moussavi đã trả lời phỏng vấn kênh truyền hình nhà nước Iran IRIB và cho biết, trong cuộc gặp gỡ tại Bộ Ngoại giao Iran, phía Iran đã thông báo cho Đại sứ Macaire rằng, việc bắt giữ tàu Grace 1 là một hành động “kỳ lạ”, bởi các lệnh trừng phạt mà Anh viện dẫn tới không dựa trên cơ sở các bản nghị quyết của Hội đồng Bản an Liên hợp quốc và nước Cộng hòa Hồi giáo Iran không chấp nhận hành động bắt giữ này.

Đại diện Ngoại giao này cho biết thêm rằng, Bộ Ngoại giao Tây Ban Nha cũng đã xác nhận vụ bắt giữ được thực hiện theo yêu cầu của phía Mỹ và hành động này nhằm “thực hiện một biện pháp trừng phạt ngoài lãnh thổ, bất chấp thực tế rằng EU vẫn luôn phản đối những lệnh cấm vận tương tự”.

Ông Mossavi khẳng định quan điểm của Iran nhằm lên án vụ bắt giữ tàu Grace 1 và xem đây là “một bước đi mang tính hủy diệt”, có nguy cơ khiến căng thẳng trong khu vực tiếp tục leo thang.

Cùng ngày, tờ Người bảo vệ của Anh cho biết, tại cuộc gặp gỡ diễn ra ở trụ sở Bộ Ngoại giao Iran, ông Macaire đã nhắc lại lập trường của Anh nhằm hoan nghênh hành động cứng rắn của các nhà chức trách Gibraltar, khi đã thực thi các lệnh trừng phạt nhằm chống lại chính quyền của Tổng thống Syria Bashar al-Assad.

 

 Đại sứ Anh tại Iran – ông Rob Macaire. (Ảnh: nrttv.com).


Quyền Ngoại trưởng Tây Ban Nha Josep Borrell cho biết rằng, các lực lượng chức năng Gibraltar đã bắt giữ tàu chở dầu Grace 1 sau khi nhận được yêu cầu từ phía Mỹ. Hãng tin Reuters dẫn lời ông Borrell khẳng định, Tây Ban Nha lưu tâm tới vụ bắt giữ này cũng như nguy cơ mà vụ việc có thể ảnh hưởng tới chủ quyền của Tây Ban Nha bởi vụ bắt giữ dường như đã xảy ra trong vùng hải phận của Tây Ban Nha. Hiện Tây Ban Nha không công nhận cùng hải phận xung quanh Gibraltar thuộc chủ quyền của Anh.  

Một số chuyên gia cảnh báo, vụ Anh bắt giữ tàu chở dầu Grace 1 của Iran theo yêu cầu từ phía Mỹ sẽ khiến mối quan hệ đối đầu giữa Iran và các nước phương Tây ngày càng trở nên căng thẳng và khiến cho sợi dây gắn kết vốn mong manh giữa Iran và các nước còn lại tham gia bản thỏa thuận hạt nhân lịch sử được ký kết năm 2015 càng trở nên mờ nhạt.

Hiện, Mỹ đang theo đuổi mục tiêu đưa các hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Iran về mức 0, trong một phần của việc thực thi các lệnh trừng phạt nhằm vào nước Cộng hòa Hồi giáo này – vốn được khôi phục trở lại sau khi Mỹ đơn phương rút khỏi bản thỏa thuận hạt nhân lịch sử vào năm 2018. Trong khi đó, Iran cũng đang cáo buộc một số nước châu Âu đã bỏ qua những thỏa thuận trước đây và có động thái hưởng ứng các bước đi của Mỹ thay vì bảo vệ các lợi ích kinh tế của Iran.

Cho tới nay, việc Iran sẽ đưa ra những biện pháp ứng phó cụ thể gì sau vụ tàu Grace 1 bị bắt giữ vẫn còn là một câu hỏi còn bỏ ngỏ. Tuy nhiên, việc Iran triệu Đại sứ Anh tại Tehran tới trụ sở Bộ Ngoại giao nước này nhằm tỏ rõ thái độ về vụ việc trên cũng được xem là một dấu hiệu cho thấy “Iran không thực sự tin tưởng vào cam kết của Anh – với tư cách là một bên tham gia thỏa thuận hạt nhân trong việc đưa ra những hỗ trợ cần thiết để bảo vệ nền kinh tế Iran khỏi tác động của các biện pháp trừng phạt”./.

Thu Lan (Theo PressTV, theguardian, independent)