Tại Hội nghị cung cấp thông tin định kỳ về BHXH, BHYT tháng 02/2018, ông Đỗ Ngọc Thọ - Phó trưởng Ban Thực hiện chính sách BHXH (BHXH Việt Nam) cho biết, những điểm mới trong thực hiện chính sách BHXH năm 2018 đó là người làm việc theo hợp đồng lao động có thời hạn từ đủ 01 tháng đến dưới 03 tháng; Người lao động là công dân nước ngoài vào làm việc tại Việt Nam có giấy phép lao động hoặc chứng chỉ hành nghề hoặc giấy phép hành nghề do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cấp được tham gia BHXH bắt buộc theo quy định của Chính phủ.

Ông Đỗ Ngọc Thọ, Phó trưởng Ban Thực hiện chính sách BHXH
(BHXH Việt Nam) thông tin tại Hội nghị. (Ảnh: Dương Ngọc)

Về tiền lương tháng đóng BHXH đối với người thực hiện chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định, Khoản 2 Điều 89 Luật BHXH năm 2014 quy định “Từ ngày 01 tháng 01 năm 2018 trở đi, tiền lương tháng đóng BHXH là mức lương, phụ cấp lương và các khoản bổ sung khác theo quy định của pháp luật về lao động”.

Khoản 3 Điều 30 Thông tư số 59/TT-BLĐTBXH ngày 29/12/2015 của BLĐTBXH quy định các khoản bổ sung khác thực hiện theo điểm a khoản 3 Điều 4 Thông tư số 47/2015/TT-BLĐTBXH ngày 16/11/2015 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, gồm: Các khoản bổ sung xác định được mức tiền cụ thể cùng với mức lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động và trả thường xuyên trong mỗi kỳ trả lương.

Như vậy, các khoản bổ sung không xác định được mức tiền cụ thể cùng với mức lương thỏa thuận trong hợp đồng lao động, trả thường xuyên hoặc không thường xuyên trong mỗi kỳ trả lương gắn với quá trình làm việc, kết quả thực hiện công việc của người lao động (điểm b khoản 3 Điều 4) không là căn cứ để đóng BHXH.

Luật BHXH cũng quy định, cách tính tỷ lệ % hưởng lương hưu của người lao động (NLĐ) được điều chỉnh theo hướng cân bằng giữa mức đóng và mức hưởng. Đồng thời, ngân sách nhà nước (NSNN) cũng bắt đầu thực hiện hỗ trợ tiền đóng BHXH cho người tham gia BHXH tự nguyện.

Cụ thể, hỗ trợ bằng 30% mức đóng BHXH (thu nhập đóng BHXH bằng chuẩn của mức chuẩn hộ nghèo) đối với người tham gia thuộc hộ nghèo; bằng 25% đối với người tham gia thuộc hộ cận nghèo; bằng 10% đối với các đối tượng khác.

Điều chỉnh tiền lương, thu nhập tháng đã đóng BHXH theo chỉ số giá tiêu dùng đối với người thực hiện chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định; người bắt đầu tham gia BHXH theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định từ ngày 01/01/2016 trở đi; người tham gia BHXH tự nguyện.

Trong lĩnh vực BHYT, việc mức lương cơ sở được điều chỉnh từ 1,3 triệu đồng/tháng lên 1,39 triệu đồng/tháng (từ 1/7/2018) sẽ dẫn tới quyền lợi của người tham gia BHYT cũng có một số điều chỉnh.

Theo quy định hiện nay, người có thẻ BHYT đi khám chữa bệnh đúng quy định, có tổng chi phí một lần khám chữa bệnh thấp hơn 15% mức lương cơ sở sẽ không phải cùng chi trả. Do đó, mức tối đa không phải cùng chi trả của người bệnh BHYT sẽ nâng từ 190.000 đồng lên 208.500 đồng. Đồng thời, mức chi phí đồng chi trả đạt điều kiện "không cùng chi trả trong năm” của người tham gia BHYT liên tục 5 năm sẽ tăng từ 7,8 triệu đồng lên 8,37 triệu đồng.

Với quy định "mức thanh toán tổng chi phí vật tư y tế cho một lần sử dụng dịch vụ kỹ thuật không vượt quá 45 tháng lương cơ sở", chi phí này cũng tăng từ 58,5 triệu đồng lên 62,55 triệu đồng.

Bên cạnh đó, quyết định số 6062/QĐ-BYT (29/12/2017) do Bộ Y tế ban hành quy định về phân tuyến chuyên môn kỹ thuật và xếp hạng tương đương đối với từng cơ sở KCB tư nhân, sẽ giúp cho hệ thống cơ sở y tế này thuận lợi hơn trong việc tham gia KCB BHYT, giúp người dân có thêm nhiều lựa chọn khi đi KCB BHYT.

Với việc Bộ luật Hình sự có hiệu lực từ 1/1/2018, nhiều vi phạm trong lĩnh vực BHXH, BHYT cũng được đưa vào xử lý trách nhiệm hình sự. Gồm: Điều 214 (Tội gian lận BHXH, BH thất nghiệp), Điều 215 (Tội gian lận BHYT) và Điều 216 (Tội trốn đóng BHXH, BHYT, BH thất nghiệp cho NLĐ).

Theo đó, hành vi trốn đóng BHXH có thể bị phạt tù cao nhất đến 7 năm, phạt tiền đến 1 tỷ đồng. Chiếm đoạt tiền BHXH, BH thất nghiệp có thể bị phạt tù đến 10 năm. Gian lận BH thất nghiệp có thể bị phạt tù 5 năm, phạt tiền đến 200 triệu đồng./.

Đỗ Thoa