Ngày 04/11, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo chuyên đề xin ý kiến góp ý của các chuyên gia, các nhà khoa học, các nhà quản lý vào dự thảo Đề án “Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh thiếu nhi trên không gian mạng, giai đoạn 2022 - 2030”. 

Đồng chí Nguyễn Tường Lâm, Bí thư Trung ương Đoàn; Nguyễn Thái An, Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Đoàn chủ trì Hội thảo.

Theo các số liệu từ dự thảo Đề án, từ năm 2010 đến nay, Việt Nam liên tục đứng trong top 20 quốc gia có số người dùng internet lớn nhất thế giới. Số liệu báo cáo từ tổ chức We are Social và công ty Hootsuite công bố, tính đến tháng 01/2020 tổng số người dùng internet ở Việt Nam là 68,72 triệu người, chiếm 70,26% dân số (trên 97,8 triệu dân). Cùng với đó, thiết bị kỹ thuật số, điện thoại di động, đặc biệt là mạng xã hội ở Việt Nam đang phát triển với tốc độ đáng kinh ngạc. Số người dùng mạng xã hội ở Việt Nam tính đến tháng 1/2021 là 72 triệu người, tăng hơn 7 triệu người (khoảng 11%) so với cùng thời điểm năm 2020 chiếm 73,7% tổng dân số. Đến tháng 01/2021, thuê báo di động đạt 154,4 triệu kết nối tăng 1,3 triệu (khoảng 0,9%) trong khoảng thời gian từ tháng 1/2020 đến tháng 1/2021. 

leftcenterrightdel
Bí thư Trung ương Đoàn Nguyễn Tường Lâm phát biểu tại Hội thảo.

Theo số liệu thống kê của Facebook, số lượng người Việt Nam dùng mạng xã hội Facebook là hơn 73 triệu người dùng hằng ngày. Đa số người dùng Facebook là thanh thiếu niên và truy cập hàng ngày vào mạng xã hội này thông qua thiết bị di động. Đặc biệt, số lượng người sử dụng mạng xã hội Tiktok của Việt Nam phát triển rất nhanh đến tháng 3/2021 đạt trên 17 triệu người, cao nhất trong các nước Đông Nam Á. Số tuổi người dùng mạng xã hội Việt Nam phổ biến nhất là từ 18 đến 34 tuổi, trong đó, thời gian dành cho việc “lướt” mạng, tìm kiếm thông tin, đọc tin tức chiếm khoảng 94%. 

Như vậy, có thể thấy rằng, ở nước ta, những người thường xuyên truy cập mạng xã hội chính là lực lượng thanh niên và nhu cầu tìm kiếm thông tin qua mạng xã hội của thanh thiếu niên là rất cao. Kết quả khảo sát của đề tài của Viện Nghiên cứu Thanh niên tháng 3/2021 cho thấy, trong số 750 thanh niên được điều tra (trong độ tuổi từ 16 đến 30), tuyệt đại đa số đang sử dụng mạng xã hội, với tỉ lệ lên đến 98,0%. 

Tại Hội thảo, PGS.TS Nguyễn Viết Thảo, Giảng viên cao cấp, nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh đánh giá việc ban hành Đề án “Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh thiếu nhi trên không gian mạng, giai đoạn 2012 - 2030” rất cấp thiết bởi việc giáo dục đạo đức, lý tưởng, lối sống cho thế hệ trẻ còn chưa theo kịp với yêu cầu, nhiệm vụ đặc biệt là nội dung liên quan đến lý tưởng, niềm tin cách mạng.

Trung ương Đoàn cần phối hợp với các ban, ngành xây dựng đề cương với phương châm phải thiết thực, hiệu quả, trọng tâm, trọng điểm tránh đề án có "chất lượng cao nhưng hiệu quả rất thấp. Giáo dục cho thanh thiếu nhi rất khó, phải chú trọng cả hình ảnh, màu sắc... thì mới thu hút được thanh thiếu nhi", PGS.TS Nguyễn Viết Thảo lưu ý.

leftcenterrightdel
 PGS.TS Nguyễn Viết Thảo, Giảng viên cao cấp, nguyên Phó Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phát biểu tại Hội thảo.

Thiếu tướng Tống Viết Trung, Phó tư lệnh Bộ Tư lệnh 86, Bộ Quốc phòng cho rằng, thanh thiếu nhi vừa là đối tượng tác động, vừa sử dụng không gian mạng nên trong quá trình xây dựng Đề án cần quan tâm đến những nội dung của Bộ Quy tắc ứng xử về bảo vệ trẻ em trên không gian mạng mà Bộ Thông tin - Truyền thông vừa công bố lấy ý kiến góp ý của nhân dân cũng như phối hợp với Bộ này xóa bỏ những thông tin không phù hợp với lứa tuổi của thanh thiếu nhi.

Theo TS Bùi Thế Đức, Phó Chủ tịch chuyên trách Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương, nguyên Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, phải khắc phục tình trạng khô cứng: nội dung đề ra thì đúng nhưng trong bối cảnh hiện nay phải phù hợp. Việc giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh thiếu nhi trên không gian mạng, giai đoạn 2012 - 2030 cũng cần bám vào mục tiêu, khát vọng phát triển đất nước theo nội dung Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng.

Đề cập đến tính cấp thiết của Đề án trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, TS Nguyễn Công Dũng, Phó Tổng biên tập thường trực Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam nhấn mạnh đến vai trò của các cơ quan báo chí trong đó có các cơ quan báo chí của Đoàn, các báo điện tử giới trẻ quan tâm đồng hành giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh thiếu nhi cùng các cấp bộ Đoàn, gia đình, nhà trường, xã hội. Trong đó, chú trọng giáo dục khát vọng, niềm tin cách mạng của thanh niên trước âm mưu phá hoại của các thế lực thù địch.

leftcenterrightdel
TS Nguyễn Công Dũng, Phó Tổng biên tập thường trực Báo điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam góp ý cho Đề án. 

TS Lê Hải, Ủy viên Ban biên tập Tạp chí Cộng sản cho rằng, trước hết, phải trang bị kỹ năng cho thanh thiếu niên từ đó giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh thiếu nhi trên không gian mạng.

Phát biểu tại Hội thảo, Bí thư Trung ương Đoàn Nguyễn Tường Lâm cho biết, trong những năm qua, Trung ương Đoàn đã ban hành nhiều chương trình, đề án, kết luận để triển khai thực hiện công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh thiếu nhi.

Tuy nhiên, so với yêu cầu thực tiễn hiện nay, việc tận dụng ưu thế của mạng xã hội trong giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh thiếu nhi vẫn còn nhiều bất cập, hạn chế, trong đó thiếu những giải pháp đồng bộ. Mặt khác, việc giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh thiếu nhi cần sự vào cuộc của gia đình, nhà trường, xã hội cả trên thực tế cũng như không gian mạng.

Xuất phát từ chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ được phân công trong Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030 và nhu cầu thực tiễn đặt ra đối với công tác giáo dục, bồi dưỡng thế hệ trẻ trong tình hình mới, Ban Bí thư Trung ương Đoàn xây dựng, trình Thủ tướng ban hành Đề án “Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh thiếu nhi trên không gian mạng, giai đoạn 2022 - 2030”. Đề án sẽ được lấy ý kiến rộng rãi trước khi trình Chính phủ ban hành.

Đề án “Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh thiếu nhi trên không gian mạng, giai đoạn 2022 - 2030” được Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh triển khai trên cơ sở nhiệm vụ được giao tại Quyết định số 1331/QĐ-TTg ngày 24/7/2021 của Thủ tướng Chính phủ ban hành Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2021 - 2030.

Dự thảo Đề án xác lập 02 mục tiêu lớn: Một là, nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thanh thiếu nhi trên không gian mạng, qua đó góp phần xây dựng thế hệ trẻ có lý tưởng cách mạng, bản lĩnh vững vàng, giàu lòng yêu nước, có tri thức, văn hoá, có ý thức tuân thủ pháp luật, trách nhiệm với cộng đồng, có ước mơ, hoài bão, khát vọng và kỹ năng đưa đất nước hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng trong kỷ nguyên số hoá; Hai là, tạo sức đề kháng để thanh thiếu nhi chủ động sàng lọc, nhận diện được các thông tin “xấu”, “độc, tiếp nhận thông tin tích cực trên không gian mạng, đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, góp phần tích cực hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII.

Giai đoạn 2022 - 2025, Đề án đặt mục tiêu: 100% cán bộ Đoàn, đoàn viên và 80% thanh thiếu niên được tuyên truyền về Quy tắc ứng xử trên mạng xã hội; 100% cán bộ làm công tác thanh niên, thiếu niên và nhi đồng được bồi dưỡng cập nhật kiến thức mới, nâng cao trình độ, kỹ năng, nghiệp vụ, phương pháp tuyên truyền, giáo dục, đấu tranh trên không gian mạng.

It nhất 80% xã, phường, thị trấn, trường học, công sở các cấp có các kênh thông tin trên không gian mạng để kết nối, tập hợp, tương tác, tuyên truyền, định hướng tư tưởng cho thanh thiếu nhi trên không gian mạng; mỗi xã, phường, thị trấn hằng năm có ít nhất 400 tin tốt, câu chuyện đẹp được chia sẻ trên không gian mạng.

Đặc biệt, đề án đặt mục tiêu 100% Đoàn cấp tỉnh mỗi tuần có ít nhất có 1 bài viết đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng; 100% Đoàn cấp huyện thiết lập đội hình thanh niên tình nguyện tuyên tuyền, lan tỏa tin tốt và đấu tranh phản bác thông tin xấu, độc trên mạng xã hội.

Mục tiêu giai đoạn 2026 - 2030 sẽ có 100% xã, phường, thị trấn, trường học, công sở các cấp có các kênh thông tin trên không gian mạng để kết nối, tập hợp, tương tác, tuyên truyền, định hướng tư tưởng cho thanh thiếu nhi trên không gian mạng; mỗi xã, phường, thị trấn hằng năm có ít nhất 600 tin tốt, câu chuyện đẹp được chia sẻ trên không gian mạng. 100% tổ chức Đoàn cấp tỉnh mỗi tuần có ít nhất 2 bài viết đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng; 90% hoạt động của tổ chức Đoàn, Hội, Đội được tổ chức hoặc tương tác trên không gian mạng. Đoàn cấp huyện mỗi năm tổ chức ít nhất 1 hoạt động trên không gian mạng nhằm thu hút đoàn viên thanh nên hưởng ứng, làm theo. 

Minh Châu