Quốc hội khóa XV khởi đầu nhiệm kỳ mới trong bối cảnh đầy khó khăn, thách thức khi đại dịch COVID-19 bùng phát trở lại, diễn biến hết sức phức tạp ở nhiều địa phương. Trong bối cảnh ấy, kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ đã có không ít thay đổi, cho thấy một Quốc hội linh hoạt, chủ động thích ứng.

Đầu tiên, chương trình kỳ họp đã được rút 5 ngày làm việc so với dự kiến. Rồi cũng chỉ vài ngày sau khai mạc, Quốc hội quyết định tiếp tục rút ngắn thời gian kỳ họp xuống 3 ngày so với Chương trình đã thông qua tại phiên trù bị. Dù rút ngắn thời gian nhưng chương trình, chất lượng kỳ họp vẫn được đảm bảo bởi Quốc hội đã làm việc cả thứ bảy, chủ nhật. Mỗi đại biểu Quốc hội, mỗi cơ quan của Quốc hội đã nỗ lực làm việc hết mình, cả trưa, chiều, tối để hoàn thành mục tiêu Quốc hội đề ra.

Một điểm đặc biệt nữa, Quốc hội đã quyết định bổ sung vào chương trình làm việc tại kỳ họp này nội dung liên quan đến công tác phòng, chống COVID-19. Quốc hội cũng thống nhất quyết nghị các giải pháp tăng cường phòng, chống dịch COVID-19 trong Nghị quyết chung của Kỳ họp thứ nhất để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo cơ sở pháp lý cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, bảo đảm chủ động, linh hoạt, kịp thời, có hiệu quả hơn, kể cả khi có các tình huống phức tạp hơn có thể diễn ra.

Cần nói rõ thêm, đây là trường hợp đặc biệt trong tình huống cấp bách, nên việc giải quyết cũng theo trình tự rút gọn, đặc biệt. Sáng ngày 23/7, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ chủ trì làm việc với các cơ quan của Chính phủ và Quốc hội để thống nhất trình Quốc hội bổ sung nội dung về tăng cường phòng, chống dịch COVID-19 vào chương trình kỳ họp và thống nhất sẽ quyết nghị trong Nghị quyết chung của Kỳ họp thứ Nhất thì trong buổi chiều và tối 23/7, Bộ Y tế đã xây dựng Tờ trình, Ủy ban Xã hội đã tiến hành thẩm tra các nội dung này. Sáng 24/7, Ủy ban Thường vụ Quốc hội có báo cáo chính thức đề nghị Quốc hội thông qua việc bổ sung nội dung này vào chương trình. Ngay sau khi Quốc hội đồng ý bổ sung, Chủ tịch Quốc hội chủ trì phiên họp cho ý kiến về tờ trình và báo cáo thẩm tra, xem xét, hoàn thiện các nội dung cụ thể và đến phiên họp buổi chiều 24.7, Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra chính thức đã được trình Quốc hội.

Quyết sách kịp thời này không chỉ cho thấy Quốc hội đã lắng nghe hơi thở của cuộc sống, bám sát yêu cầu thực tiễn, hành động nhanh nhạy, kịp thời, chia sẻ, sát cánh, đồng hành cùng cả hệ thống chính trị, Chính phủ và các cơ quan hữu quan vì mục tiêu trước hết và trên hết là chăm sóc và bảo vệ sức khỏe của Nhân dân. Hơn nữa, cũng đáp ứng nguyện vọng, nhận được sự tin tưởng, ủng hộ của nhân dân và cử tri cả nước.

 Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khoá XV ( Ảnh: QH)

Rút ngắn thời gian, khối lượng công việc vẫn rất “nặng”, song kỳ họp đầu tiên đã được đánh giá là rất thành công tốt đẹp.

Quốc hội đã hoàn thành nhiệm vụ hệ trọng là xem xét, quyết định cơ cấu tổ chức và bầu, phê chuẩn nhân sự cấp cao của bộ máy nhà nước, bảo đảm tiêu chuẩn, điều kiện, đúng quy trình, thủ tục theo quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước. Dù không phải lần đầu tiên, nhưng hình ảnh Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Chánh án Tòa án Nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình đứng dưới lá cờ đỏ sao vàng thiêng liêng của Tổ quốc, đặt tay lên bản Hiến pháp nước CHXHCN Việt Nam đọc lời tuyên thệ đã truyền đi cảm xúc mạnh mẽ. Cần nói rõ thêm, các nhân sự được bầu, phê chuẩn lần này đều đạt tỷ lệ phiếu đồng thuận rất cao đã cho thấy các vị đại biểu Quốc hội phát huy tinh thần trách nhiệm cao nhất, thảo luận dân chủ, cân nhắc kỹ lưỡng, sáng suốt quyết định bầu và phê chuẩn các nhân sự được giới thiệu. Cử tri và nhân dân cả nước cũng nhận thấy rõ sự quyết liệt, khẩn trương, thông điệp hành động ở ngay trong các bài phát biểu nhậm chức của các vị lãnh đạo cao nhất.

Bên cạnh công tác nhân sự, tại kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ mới, Quốc hội đã dành nhiều thời gian xem xét, quyết định hệ thống các kế hoạch giai đoạn 5 năm 2021-2025: Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội; Kế hoạch tài chính quốc gia, vay, trả nợ công; Kế hoạch đầu tư công trung hạn. Đồng thời, xem xét, quyết định chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025. Việc xem xét, quyết định tổng thể các kế hoạch, chương trình trung hạn 5 năm ngay trong kỳ họp đầu tiên của nhiệm kỳ là nỗ lực rất lớn của Quốc hội, Chính phủ, các cơ quan hữu quan; có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của đất nước, tạo điều kiện để Chính phủ, các cơ quan, các ngành, các cấp, các địa phương sớm chủ động triển khai thực hiện các Nghị quyết của Quốc hội cũng như Nghị quyết Đại hội lần thứ XIII của Đảng…

Quốc hội đã thảo luận, đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước 6 tháng đầu năm và các giải pháp trong 6 tháng cuối năm 2021; công tác thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2020…

Phát biểu trong phiên khai mạc Kỳ họp thứ nhất, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định, trải qua hơn 75 năm, với 14 nhiệm kỳ hoạt động, Quốc hội nước ta đã luôn luôn gắn bó, đồng hành cùng dân tộc, không ngừng phát huy vai trò, vị trí là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà, nay là nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thực hiện có hiệu quả chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của Hiến pháp và pháp luật, đóng góp to lớn và quan trọng vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Với Quốc hội khóa XV, yêu cầu của Tổng Bí thư là phát huy những thành tựu và kinh nghiệm của 75 năm qua, tiếp tục đổi mới, nâng cao hơn nữa chất lượng và hiệu quả hoạt động để đáp ứng tốt nhất yêu cầu, nhiệm vụ chính trị của đất nước trong giai đoạn mới.

Trong cuộc gặp mặt báo chí vào chiều muộn ngày 22/7, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nhấn mạnh, Quốc hội khóa XV duy trì được những thành quả của các khóa trước đã khó rồi, tiến thêm bước nữa cũng rất khó khăn, bởi những thành tựu, nền móng Quốc hội nhiệm kỳ này được tiếp thu là quá lớn.

Và cụm từ “đổi mới” được Chủ tịch Quốc hội nhắc đến nhiều lần trong bài phát biểu khai mạc kỳ họp, trong phát biểu nhậm chức và trong cả phát biểu bế mạc kỳ họp.

Suy cho cùng có được như vậy hay không phụ thuộc vào chính tâm sức, trí tuệ và sự thể hiện của mỗi vị đại biểu Quốc hội – người giữ vai trò trung tâm, nhân tố then chốt quyết định chất lượng, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Quốc hội.

Mới chỉ qua một Kỳ họp, 9 ngày làm việc ngắn ngủi, nhưng cử tri bước đầu đã có thể “chấm điểm" được các đại biểu Quốc hội mà mình lựa chọn! Bên cạnh những vị đã tham gia Quốc hội vài khoá, rất nhiều đại biểu trúng cử lần đầu đã bắt nhịp nhanh với hoạt động của Quốc hội. Sẽ còn rất nhiều thời gian để các đại biểu tiếp tục thể hiện mình trong hành trình thực hiện trách nhiệm của người đại biểu dân cử.

"Lửa thử vàng, gian nan thử sức", vượt qua những khó khăn, thách thức, kỳ họp thứ nhất đã kết thúc thành công như mong đợi. Thành công của kỳ họp sẽ là sự khởi đầu tốt đẹp cho nhiệm kỳ mới. Kết quả đó chắc chắn cũng sẽ “tạo thêm niềm tin, động lực lớn để chúng ta tiếp tục đẩy mạnh cải tiến, đổi mới, nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả hoạt động của Quốc hội trong thời gian tới” như lời Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ nhấn mạnh trong bài phát biểu bế mạc kỳ họp./.

Kim Thanh