leftcenterrightdel
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Huỳnh Thành Đạt phát biểu tại lễ công bố. Ảnh: TL 

Ngày 3/11, tại Hà Nội, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN), Chính phủ Australia và Ngân hàng Thế giới tổ chức lễ công bố các báo cáo về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Báo cáo là sản phẩm của chương trình Hỗ trợ phân tích và tư vấn của Ngân hàng Thế giới về nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo Việt Nam, do Chương trình Đối tác chiến lược Giai đoạn II giữa Chính phủ Australia và Nhóm Ngân hàng Thế giới (ABP2) tài trợ.

Báo cáo nghiên cứu khung phát triển và chính sách về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hiện tại, phân tích những điểm nghẽn cản trở các doanh nghiệp đổi mới và đề xuất một nghị trình cải cách toàn diện để thúc đẩy tăng trưởng dẫn dắt bởi đổi mới sáng tạo.

Phát biểu tại buổi lễ, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Huỳnh Thành Đạt cho biết: Hai báo cáo “Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ở Việt Nam” và “Đổi mới công nghệ ở Việt Nam: Đánh giá tác động của công nghệ đến tăng trưởng kinh tế” cho thấy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là một động lực, đóng góp thiết thực vào tăng trưởng kinh tế xã hội của Việt Nam và cách thức Việt Nam thúc đẩy hệ sinh thái Đổi mới sáng tạo.

Bộ trưởng Huỳnh Thành Đạt đánh giá cao sự hỗ trợ của Chính phủ Australia và Ngân hàng Thế giới và mong muốn có thêm nhiều sáng kiến hợp tác để biến những khuyến nghị và công cụ hữu ích đó thành hành động.

Bộ trưởng khẳng định, Việt Nam sẽ tiếp tục nâng cấp hệ thống Đổi mới sáng tạo Quốc gia để tạo ra, chuyển đổi, ứng dụng tri thức và công nghệ tốt hơn nhằm hướng tới các mục tiêu phát triển bền vững của đất nước vào năm 2030 và 2045.

Theo bà Carolyn Turk, Giám đốc Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam: Việt Nam cần những động lực mới cho tăng trưởng kinh tế để có thể trở thành một nền kinh tế có thu nhập cao vào năm 2045 và đổi mới sáng tạo sẽ là nền tảng cơ bản trong việc nâng cao thu nhập và cải thiện chất lượng tăng trưởng. Tuy nhiên, có nhiều cách tiếp cận khác nhau để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và báo cáo này đưa ra những ý tưởng phù hợp cho Việt Nam.

Báo cáo khuyến nghị Việt Nam nên tái cân đối chính sách phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển từ tập trung đầu tư tạo ra công nghệ tiên tiến sang thúc đẩy hấp thụ và phổ biến công nghệ giữa nhóm các doanh nghiệp. Sự lan tỏa công nghệ - không chỉ là nghiên cứu và phát triển - có thể mang lại hiệu quả năng suất và chuyển đổi kinh tế đáng kể. Đây chính là điểm mà các can thiệp chính sách và hỗ trợ từ Chính phủ có thể mang lại lợi ích lớn nhất.

Những khuyến nghị này phù hợp với báo cáo cấp khu vực do Ngân hàng Thế giới thực hiện trước đó với tiêu đề “Đổi mới sáng tạo ở các quốc gia đang phát triển khu vực Đông Á - Yêu cầu cấp thiết. Báo cáo đã chỉ ra sự không phù hợp giữa các chính sách về đổi mới sáng tạo và khả năng cũng như nhu cầu của các doanh nghiệp và các tổ chức. Đây cũng là vấn đề phổ biến giữa các quốc gia trong khu vực, một lý do dẫn tới sự tụt hậu so với các nền kinh tế tiên tiến về bề rộng và cường độ sử dụng công nghệ mới.

Báo cáo cho rằng việc áp dụng đổi mới sáng tạo sâu rộng hơn nữa có thể giúp các quốc gia vượt lên các thách thức mới để tiếp tục phát triển, kể cả các yếu tố xung đột địa chính trị toàn cầu, đại dịch COVID-19, biến đổi khí hậu và sự sụt giảm đáng kể về tăng trưởng năng suất. Để thúc đẩy đổi mới sáng tạo đòi hỏi một chương trình cải cách toàn diện, ngoài việc định hướng lại các chính sách khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phù hợp hơn với năng lực và nhu cầu của doanh nghiệp, các quốc gia cần tăng cường các yếu tố bổ trợ cho đổi mới sáng tạo như kỹ năng của người lao động và khả năng tiếp cận tài chính cho các dự án đổi mới sáng tạo.

Bà Robyn Mudie, Đại sứ Australia tại Việt Nam chia sẻ: Australia đã và đang hỗ trợ Việt Nam đưa ra các quyết định chính sách dựa trên cơ sở thực chứng trong lĩnh vực khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Báo cáo này là một mốc quan trọng nữa trong quan hệ đối tác hai bên. Australia hy vọng Bộ Khoa học và Công nghệ có thể vận dụng mô hình này trong hoạch định các chính sách về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo quốc gia trong dài hạn.

Việt Nam có tốc độ phát triển nhanh chóng cả về phương diện kinh tế và công nghệ trong những năm gần đây, vai trò của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo cùng với thể chế mạnh sẽ là chìa khóa để Việt Nam tận dụng cơ hội và tháo gỡ các nút thắt để không ngừng phát triển và bứt phá trong thời gian tới./.

Bích Liên