leftcenterrightdel

Thế giới vẫn còn “cách rất xa” mục tiêu khí hậu của Thỏa thuận Paris. (Ảnh minh họa)

Ngày 26/2, cơ quan khí hậu của Liên hợp quốc (UNFCCC) đã công bố báo cáo đánh giá về 48 bản kế hoạch giảm phát thải quốc gia, được các nước đệ trình hồi cuối năm 2020. Các bản kế hoạch này đến từ 75 quốc gia, vùng lãnh thổ trong Liên hợp quốc, riêng các nước trong EU27 được gộp chung là một khối, cũng là nguồn của khoảng 30% lượng khí nhà kính phát thải toàn cầu.

 Kết quả đánh giá không mấy sáng sủa. Trong khi đa phần các quốc gia đang từng bước tăng các mức mục tiêu đặt ra, thì tác động tổng thể của những nỗ lực này chỉ dừng ở mức các nước từ nay cho tới năm 2030 giảm được 1% phát thải so với hồi năm 2010. Ủy ban Liên Chính phủ về Biến đổi Khí hậu đưa ra cảnh báo rằng cần hạ ngưỡng giảm phát thải thấp hơn khoảng 45% để đạt được mục tiêu 1.5 độ C, và  25% để tránh tương lai trái đất nóng lên đến 2 độ C.

leftcenterrightdel
Bà Patricia Espinosa, Thư ký điều hành về Biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc.  (Ảnh: UN)

Bà Patricia Espinosa, Thư ký điều hành về Biến đổi khí hậu của Liên hợp quốc cho biết: “Báo cáo này cho thấy với mức mục tiêu về khí hậu hiện tại thì còn rất lâu nữa chúng ta đạt được các mục tiêu của Thỏa thuận Paris”. "Tôi kêu gọi tất cả các thành viên - ngay cả những quốc gia đã đệ trình NDC (Báo cáo Đóng góp do Quốc gia tự quyết) – suy ngẫm về kết quả đánh giá này và đặt ra mục tiêu cao hơn nữa. Vào lúc này, chúng ta giống như đang liều mình bịt mắt đưa chân vào một bãi mìn. Những gì chúng ta cần là những phương án căn cơ hơn và cách mạng hơn so với hiện tại. Chúng ta cần có kế hoạch cụ thể để loại bỏ dần nhiên liệu hóa thạch càng nhanh càng tốt."

Báo cáo được các Thành viên trong Thỏa thuận Paris đặt ra để xác định và theo dõi tiến độ của các kế hoạch hành động vì khí hậu của quốc gia trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh COP26 về Khí hậu của Liên hợp quốc vào tháng 11 năm nay tại Glasgow.

Các phân tích từ Tổ chức Climate Action Tracker chỉ ra rằng trong số các nền kinh tế lớn đã đệ trình các mục tiêu mới, chỉ có Anh, các nước trong khối EU, Argentina, Chile, Na Uy, Kenya và Ukraine có thay đổi mục tiêu đặt ra. Nhật Bản, Hàn Quốc, Nga, New Zealand, Thụy Sĩ, Úc đều trình lại các mục tiêu kế hoạch mà họ đã không hoàn thành được từ năm 2015. Kế hoạch khí hậu của Brazil không có bất kỳ mục tiêu nào hướng tới cắt giảm lượng khí thải vào năm 2030 hay ngăn chặn tỷ lệ phá rừng đang ngày càng gia tăng.

Mỹ và Trung Quốc, hai nước đóng góp tổng cộng 30% lượng khí nhà kính của toàn cầu, được kỳ vọng sẽ có những các kế hoạch cứng rắn hơn trước thềm hội nghị thượng đỉnh về khí hậu ngày 22/4 tổ chức tại Mỹ.

leftcenterrightdel
Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres. (Ảnh:UN)

Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres nói: “Nếu trước đây nhiệm vụ này là một nhiệm vụ khẩn cấp thì bây giờ nó đang là nhiệm vụ tối quan trọng. Đây là khoảnh khắc hiếm hoi mà chúng ta không được phép để lỡ mất. Khi tái xây dựng xã hội (hậu COVID-19), chúng ta không thể quay trở về tình trạng bình thường trước đây. Các NDC cần phản ánh thực tế này và các nước có lượng phát thải lớn, đặc biệt các quốc gia G20 cần phải là đầu tàu”.

Trong khi lượng khí thải CO2 từ việc sản xuất năng lượng của các nước G20 giảm 0,1% vào năm 2019, các nền kinh tế lớn trên thế giới lại chưa giải quyết được vấn đề khí hậu. Một báo cáo của Tổ chức Minh bạch Khí hậu tiết lộ vào cuối năm 2020, rằng khối các nước này phát thải khoảng 75% lượng khí thải toàn cầu – và đã trích khoảng 30% quỹ phòng chống COVID-19 để đầu tư vào các lĩnh vực xanh, nhưng các nước như Nga, Mexico và Ả Rập Xê-út đã đứng ngoài và không có chính sách hỗ trợ năng lượng sạch.

“Để đạt được mục tiêu không phát thải vào năm 2050, các quốc gia phải có các bước đi cần thiết trong năm nay”, ông Alok Sharma chủ tịch của COP26 sắp tới nói. “Bằng việc đặt ra những NDC cứng rắn trước COP26, các nước có thể chuyển đổi các mục tiêu tới năm 2050 thành các dấu mốc trong suốt quá trình cũng như biến những mục tiêu xa vời trở thành những hành động ngay trước mắt”./.

Mạnh Hùng