Lễ mừng lúa mới của người Bahnar

Thứ ba, 23/11/2021 21:16
​(ĐCSVN) – Sinh sống lâu đời trên vùng đất tỉnh Gia Lai, đồng bào dân tộc Bahnar hình thành, lưu giữ một nền văn hoá phong phú đặc sắc, trong đó lễ mừng lúa mới là một nghi lễ nông nghiệp phản ánh sinh động bản sắc văn hoá của người Bahnar.

Đối với người Bahnar nói chung, người bahnar huyện kbang, tỉnh Gia Lai nói riêng. Lễ mừng lúa mới tiến hành ở nhà rông nếu là lễ hội chung của cả cộng đồng, còn tiến hành tại nhà đó là lễ cúng cơm mới của gia đình.

Trong các lễ hội của người Bahnar huyện Kbang, lễ mừng lúa mới được thực hiện trong đời sống cộng đồng. Đây là dịp để toàn thể dân làng tạ ơn với yang sri (thần lúa) đã giúp dân làng có được một vụ mùa bội thu, no đủ. Đây cũng là một lễ, hội lớn có ý nghĩa quan trọng đối với dân tộc Bahnar.

Cũng như một số tộc người là cư dân bản địa ở Tây Nguyên, người Bahnar ở huyện Kbang, tỉnh Gia Lai có quan niệm tín ngưỡng vạn vật hữu linh. Họ tin rằng xung quanh họ có rất nhiều vị thần mà họ gọi là yang. Người Bahnar có một hệ thống những truyện cổ giải thích các hiện tượng tín ngưỡng quanh mình. Những vị thần trong tín ngưỡng nông nghiệp là Yang sri (thần lúa). Ngoài ra, mỗi cộng đồng còn có những vị thần riêng tùy thuộc vào các điều kiện tự nhiên trong vùng.

Trong làng của người bahnar có các già làng, do một già làng (bok kra) đứng đầu (do một người đứng đầu hay do một hội đồng già làng đứng đầu). Bok kra là người có uy tín với cộng đồng, được giao trọng trách hướng dẫn dân làng, bản.

Để tiến hành làm Lễ cầu mùa, già làng chọn ngày rồi thông báo họp làng, thống nhất ngày tổ chức làm lễ, địa điểm tổ chức tại nhà rông. Lễ vật trong Lễ mừng lúa mới gồm một con heo khoảng 90 - 100kg, 2 con gà tượng trưng 1 con gà sống,1 con gà đã nướng sẵn và thịt heo nướng và 5kg cốm, cơm mới, bột gạo, măng... cùng 3 ghè rượu lớn là lễ cúng của làng.

Già làng phân công nhiệm vụ cho từng người, đàn ông dựng sơ đang, phụ nữ cột ghè rượu, khiêng nước, người đàn ông trung niên sắp xếp các dàn cúng (chơ đang) để chuẩn bị cho lễ mừng ăn cơm mới của làng mình. 

leftcenterrightdel
 Vũ điệu xoang của người Bahnar một đặc trưng văn hóa Tây Nguyên.

Khi chuẩn bị xong lễ vật, già làng cúng “Ơ yang Sri, yang tốt đẹp, yang trên núi chơ lây, yang sông ba hôm nay lũ làng chúng tôi tổ chức lễ mừng lúa mới đầu tiên… báo cho các yang về đây cùng ăn cùng uống, cùng chung vui với dân làng, về ăn gan gà và lúa mới đầu tiên..phụ hộ cho dân làng được sống khỏe, mùa màng tươi tốt, dân làng không bệnh tật ốm đau; phụ hộ cho dân làng năm sau lại được mùa màng tươi tốt”.

Yok ya bok từ thời tổ tiên xa xưa hãy xuống chứng kiến dân làng làm lễ mừng lúa mới, xem dân làng chuẩn bị heo, gà, ghè rượu, nào gan gà, gan heo và rượu ngon mời ông bà hãy về chứng kiến, phù hộ cho sức khỏe mạnh như con trâu rừng, nhanh như sóc, người khỏe mạnh không có bệnh, nhà nhà bình an. Lúa năm tới, mùa tới nhiều hơn năm nay.

Cúng xong các già làng hú và gọi thanh niên và dân làng nổi trống, đánh chiêng lên người dân cả bản, làng cùng vào hội mừng cơm mới. Đội cồng chiêng vừa hú vừa đánh chiêng, múa xoang 2 -3 vòng, các già làng uống rượu vừa hát dân ca, rồi vào từng nhà thăm và chúc sức khỏe…những người tham gia hành lễ cùng già làng sẽ mời các anh thanh niên ăn cốm, uống rượu.. phần hội diễn sống động, già làng và khách dự hòa vào mình cùng đội cồng chiêng múa xoang…Các hoạt động văn nghệ dân gian diễn ra sôi nổi, in đậm bản sắc văn hoá của người Bahnar trên vùng đất Tây Nguyên.

Bài, ảnh: Thanh Bình
  Ý kiến bình luận
Họ và tên
Email
Lời bình
Xác thực